Kvæði af Sigmundi

Kvæðið af Sigmundi er formfastara en margir aðrir sagnadansar. Í kvæðinu má finna háð og spott í garð riddaramennskunnar og konan nær fram hefndum. Ekkert íslenskt þjóðlag hefur varðveist við þetta kvæði.

ÍFk númer:

ÍFk 10

VÓ númer:

VÓ 9

TSB númer:

Varðveisla á Ísl:

G, B, V2, V1 ofl.

Fyrirsögn á íslensku:

Kvæði af Sigmundi

Fyrirsagnir á öðrum málum:

Lagboði:

Glatað. Lagið er frumsamið af höfundi þessarar vefsíðu

Höfundur:

Ókunnur

Kvæðagrein:

Sagnadansar; Vikivakar

Kvæði undir sama bragarhætti:

Útgáfur:

Efni kvæðis:

Kvæðið fjallar um riddarann Sigmund sem þóttist vera betri en aðrir menn í heimi þessum. Hann er einhleypur og spyr móður sína um brúðarefni. Móðirin bendir syni sínum á Valgarð sem á sér dætur þrjár. Sigmundur heldur af stað með riddurum, tólf að tölu, og hittir Sigmundur Valgarð að máli. Valgarður virðist tregur til dætrakaupanna, en Sigmundur býðst til þess að festa sér Ingiríði sem var „hvorki fögur né fríð". Sigmundur virðist síðan rista galdrarúnir og lætur setja þær í glas til Ingiríðar. En Ingiríður sér þetta og fer með glasið í svínahús. Þar finnur hún gyltu nokkra sem fús var til drykkjarins. Gyltan hleypur síðan til skipa, full ástarblossa til Sigmundar, og reynir að sænga hjá honum. Sigmundur bregst ókvæða við og heggur limi gyltunnar. Gyltan heldur síðan á „flæðar rein" og gerir fólki rúmrusk.

Uppruni og aldur kvæðisins:

Kvæði af Sigmundi hefur ekki verið danskvæði neins staðar heldur en á Íslandi en ljóst þykir að efni þess á uppruna sinn að rekja til þýskrar gamansögu sem finnst í safnritinu Exempla, Schimpf und Ernst eftir þýska lærimeistarann Johannes Pauli. Þó hefur höfundur íslensku gerðarinnar breytt efninu og bætt við það. Kvæðið (þ.e. íslenska gerðin) er einungis varðveitt í Kvæðabók Gissurar Sveinssonar sem skrifuð var árið 1665. Því er ljóst að Kvæði af Sigmundi hefur verið ort einhvern tímann á árunum 1625 til 1665.

Meðhöndlun kvæðisins í tímans rás:

Aldrei hef ég heyrt þetta kvæði flutt af nokkrum manni og líkur eru á því að það hafi ekki verið gert í mörg hundruð ár, eins og með marga aðra íslenska sagnadansa. Kvæðið er hins vegar afar skemmtilegt og formfast, ólíkt mörgum dönsum.

Athugasemd:

1. Sigmundur fyrir austan fold

– í túnum.