Fjósaríma

Fjósaríma

1. Hlýt eg enn, ef hlýtt er sögn,

hljóða mýkja strenginn,

gleðja fólk, en gleyma þögn,

glepji fyrir mér enginn.

2. Kvikna verður kvæða grein

af kveiking sónar vessa,

gaman, en ekki græska nein,

gengur mér til þessa.

3. Skemta nokkru skyldugt er

skötnum dökkva grímu;

út af litlu efni hér

eg vil smíða rímu.

4. Mín orð hvorki menn né frúr

mislíka sér láti,

nú skal ljóða nausti úr

Norðra hrinda báti. 

5. Efnið máls eg fundið fæ

fyrst í ljóða ranni,

halur einn kom heim á bæ

að heimta skuld af manni.

6. Gerði sá að geyma naut,

sem gjaldið lúka átti,

þegn i fjósi þorna gaut

þenna hitta mátti.

7. Skjótt þar hitta skjalda yggr

skuldamann sinn náði

þar í kúastofunni styggr

stórorður hinn bráði.

8. Þessi ekki boðanna beið

og bistur hljóp að þegni

og skeldi í við skjalda meið

skjótt af öllu megni.

9. Randagrér af reiði skók

rekk af miklum þjósti,

maðurinn honum á móti tók

þá móðurinn óx fyrir brjósti.

10. Hinn er undir höggum sat

hugmóð kendi sannan,

hnefana reiddi hátt sem gat,

hvorugur sparði annan.

11. Fornt þá sannað fengu mál,

sem fólsku höfðu reista:

ærið verður ofsabál

út af litium neista.

12. Af því efni aukast má

arnarleirinn ljósi, 

höldar gengu hólminn á

hraðir tveir í fjósi.

13. Hvor gaf öðrum hörð og stór

höggin þeygi góðu,

háll varð undir fótum flór

fyrðar saurinn óðu.

14. Mestu rimmu mátti sjá,

menn sig gerðu herða,

stafkarl hrumur stóð þar hjá

staðlaus tók að verða.

15. Gengu að sem glímdu tólf,

gegndi þetta furðu,

vott og óhreint var þá gólf,

virðar saurugir urðu.

16. Þá var meira fors en friðr

fjósinu í um stundir,

skjóðu hrepti vopna viðr

varð hann síðan undir.

17. Heimamaðurinn hælkrók á

hinn nýkomna lagði,

vaskur datt og varla sá

við því hrekkja bragði.

18. Forn orðskviður fram kom þá,

flestir hygg eg sanni:

fellur opt til foldar sá,

sem fangið býður manni.

19. Aflið dró úr eldra hal,

olli þessu mæði,

komst á fætur kálfs í sal

kempan hin með bræði.

20. Gerði hann að rekknum rás

og reyndi manninn keika,

eptir þetta upp í bás

ýtar færðu leika. 

21. Næsta var til nauða stefnt

niður með orku fleygði

seggurinn hal, og sín gat hefnt,

saman á kuðung beygði.

22. Kynja sterkur kappinn varð,

karlmenskunnar neytti,

hárið alt og hökunnar barð

hann af rekknum reitti.

23. Krankur stóð hjá karlinn þar

og kom fram engum vilja,

orkulaus til einskis var

ýta þá að skilja.

24. Skalf á beinum skepnan veik

og skjótlega þetta firnar,

að þegnar áttu þungan leik

þar fyrir aptan kýrnar.

25. Sjúki maðurinn sendi pilt

síðan heim til kvenna,

bað þær koma brátt, ef stilt

bardaga fengi þenna.

26. Sveinninn fór og sætur fann,

er sátu tvær í ranni

boðskap þenna birti hann

beint með fullum sanni.

27. Hringþöll eldri hljóp á stað,

en hin sat eptir kvinna,

þar kom undir hlunkur í hlað,

hljómur er opt af minna.

28. Fóta neytti falda bil,

frá var bauga selja,

dunur heyrði og dynki til,

dúðist Rindar elja.

29. Hlaupa gerði svo til sanns

svanninn göngugreiði 

hún var eins og hugur manns

harla fljót á skeiði.

30 Var sem fyki í vindi hyr,

og valurinn flygi um grundir,

þegar hann hefur sem bestan byr

báðum vængjum undir.

31. Var sem skotið örinni af

armbristinu væri

eða sem flaustur út um haf

undan vindi bæri.

32. Brúðurin hitti baulu hús

og bás í nauta ranni,

þar lá heiptar þykkju fús

þegninn ofan á manni.

33. Bað hann sér að bjarga sprund

og bót á nauðum vinna,

ofan af honum auðarlund

öflug tók þá kvinna.

34. Fengið hafði maðurinn merkr

munninn blán úr býtum,

og svo þrútnar allar kverkr

og afreitt skegg með lýtum.

35. Þundar veðri þannig lauk,

þegnar sættust eigi,

bjargið Týrs í burtu strauk

björtum seint á degi.

36. Kálfa mæðra höllin há

hafði færst úr lagi,

brotnir allir bjálkar þá,

bar það til í slagi.

37. Hef eg aldrei heyrt það sagt,

hólmgöngurnar snarpar

fyrir sig hafi í fjósi lagt

forðum hreystigarpar. 

38. Íslendingar áttu fyr

opt í vopna göllum,

vildu aldrei virðar styr

vekja í nauta höllum.

39. Grettir höggin greiddi stór

og görpum lét á ríða,

aldrei hann í kúanna kór

kom til þess að stríða.

40. Gunnar háði geira þey

glaður á Hlíðarenda,

fyrða sló í fjósi ei

fleygir gullsins brenda.

41. Skarphéðinn, eg skýri frá,

skeinu veitti mengi,

en í fjósi aldrei sá

efldi stríð við drengi.

42. Vopna þing á velli tamt

var Sölmundar arfa,

Kári aldrei kveikti samt

kíf í ranni tarfa.

43. Björn með hreysti bragna vann

Breiðvíkingakappi,

flaugst ei á við fyrða hann

flórs í neinu slappi.

44. Þórður hreða þegna vo,

þessi bjó á Ósi,

breytti aldrei bóndinn svo,

að berðist inn í fjósi. 

45. Vaskur mjög til víga fús

var Miðfjarðar-Skeggi,

flasaði aldrei flórs í hús

að fljúgast á við seggi.

46. Stórólfsson var sterkur mann,

hann steypti köppum víða,

Ormur gekk í uxa rann

ei til þess að stríða.

47. Skáld vandræða sköptin braut,

skýrar vísur orti;

Hallfreðr öngvan hjörva gaut

hrakti í kvígu porti.

48. Víglundur hinn væni kendr

vandist rómu kaldri,

slyngur til að slæma rendr

slóst í fjósi aldri.

49. Kjartan spilla kunni hlíf,

karlmanns hafði sinni,

þegninn aldrei þreytti kíf

þar sem naut voru inni.

50. Ófeigsson gaf úlfum steik

Oddur neytti stála,

háði aldrei hildar leik

hann í nauta skála.

51. Steindór tamur vopnin við

var á Eyri lengi,

þó lét hann í fjósi frið

fyrir sér eiga drengi.

52. Egill Skallagrímsson gaf

görpum höggin stóru,

tók í fjósi engan af

og ei þar veitti klóru. 

53. Geirnefju var fóstri frægr

fleina olli söngum,

Þorsteinn veitti hýr og hægr

högg í fjósi öngum.

54. Karlamagnús keisari dýr

kendi trúna hreina,

aldrei hann fyrir aptan kýr

orustu háði neina.

55. Rollant hjó með Dýrumdal,

drjúgum vakti hildi,

bardagann í baulu sal

byrja aldrei vildi.

56. Olifer líka afreksmann

auðar feldi gauta,

aldrei háði orustu hann

í herbergi nauta.

57. Valtari dólgum veitti sorg

og vígum á sig lýsti,

ófriðinn í uxa borg

aldrei vekja fýsti.

58. Olgeir danski orku knár

öruggur stáli beitti,

hvorki mönnum högg né sár

hann í fjósi veitti. 

59. Ivoríus og Bæring brá

báli þundar góðu,

óttast engir þurftu þá

þar sem nautin stóðu.

60. Eingelier, sem inni eg frá,

öngum höggin sparði,

kappinn hvorki kúnum hjá

kirkti menn né barði.

61. Ansiel og Arnold tveir

efldu stríð um grundir,

börðust aldrei bragnar þeir

baulu hölunum undir.

62. Tirpin erkibiskup bar

bjartur hreysti fríða,

hann í fjósi hvergi var

heiptargjarn að stríða.

63. Hertoginn Nemus hetjum líkr

hittast slíkir færri,

sóknir háði sæmdar ríkr

sjaldan kúnum nærri.

64. Geires stolti gerði stríð

og Geirin prúði líka,

en þeir einga hjörva hríð

háðu í fjósi slíka.

65. Hertoginn Samson hreystimaðr

hervíkinga feldi,

í säl kúa orkuhraðr

enga sló né hreldi.

66. Nú skal standa námið brags

og nefna eigi fleiri, 

varla komið vel til lags

verður arnar leiri.

67. Orðasmíðið er mér leitt

óðurinn þessi linni,

taki bjarg á torgum eytt

Týrs við rímu minni.