Ektors rímur

Ektors rímur eru rímur frá 16. öld, ortar úr efni riddarasögunnar Ektors sögu. 

Varðveisla

Varðveittar í Krossnesbók, Kollsbók, Staðarhólsbók og í pappírshandritum. Í pappírshandritum eru þær 16 að tölu en upphaflega hafa þær verið 12. A.m.k. þrjú rímnaskáld hafa komið að Ektors rímum og bætt rímnabálkum við flokkinn, sem er mjög merkilegt. Fyrstu 12 rímnabálkarnir eru frá 16. öld, síðustu fjórir miklu yngri. 

Aldur

Frá 16. öld

Höfundur

Að minnsta kosti þrír höfundar

Efni Ektors rímna

Rímurnar eru kveðnar úr riddarasögunni Ectors sögu. Rímurnar fjalla um hetjuna Ector, son Karnotiusar og Gelfríðar, og fóstbræðralag hans við sex riddara, Aprival, Tranciual (konungasynir frá Armeníu), Alanus, Fenacius, Florencius og Vernacius. Ector þessi var kominn af Priamusi konungi Trójuborgar er Grikkir hernumdu, líkt og segir í Trójumannasögu. Allir þessir riddarar ferðast um víða veröld til þess að ávinna sér frægð og frama, berjast við berserki og jötna o.s.fr. Allir riddararnir snúa til baka sigursælir nema einn, Aprival, en hann var handsamaður af Eneas, sem var sonur Troilusar konungs. Ector safnar herliði og hneppir Eneas í varðhald en fyrir tilstilli Trobil, systur Eneasar, var hann að lokum leystur úr varðhaldi. Sögunni lýkur með að Ector giftist Trobil. 

Mansöngvarnir

Höfundur I. rímu kveðst vera „engi orða smiður" samkvæmt því sem hann segir í mansöngnum (I, 2). Og þar sem skáldið er enginn orða smiður, þá telur hann sig ekki geta fært „bauga vörðum fræðin forn" og þar af leiðandi „sellur sjafna korn" skáldins, þ.e. hjartað. Og meira að segja finnst skáldinu erfitt að fá „leiksveina þungra meina" til þess að hlýða á skáldskap sinn (I, 6). Í mansöng II. rímu kveðst skáldið ekki vilja yrkja mansöng, og meira að segja segist hann vilja minnast kvenna á nokkurn hátt þar sem hann fékk af „falda grund/ fjörðinn öllum lengra", þ.e. mikla erfiðleika. Mörg séu „dæmin ill" um vonda meðferð kvenna í garð drengja og þess vegna kærir skáldið sig ekki um að yrkja mansöng. Mansöngur III. rímu er einungis eitt erindi, hann m.ö.o. stendur við orð sín um mansöngsleysið og biður „hölda" um að læra kvæðið og taka það til sín. Mansöngur IV. rímu er nokkuð torskilinn en skáldið er líklega að segja að það sé erfitt á hans dögum að skemmta fólki með rímum, fólkið minnist sífellt á betri kveðskap eldri skálda, og hann heyri og sjái í sífellu að verið sé að gera grín að skáldskap sínum. Mansöngur V. rímu er ekki eiginlegu mansöngur, hann fjallar bara um efnið í rímunum sjálfum.

(Ekki er búið að lesa og greina mansöngva XI-XII. rímu).

Annað

Útgáfur

Umfjöllun

Heimildir