Leppalúðakvæði. Jón Árnason og Ólafur Davíðsson birtu á prenti þrjú löng Leppalúðakvæði Í Íslenzkum gátum, skemtunum, vikivökum og þulum og mun þetta vera eitt þeirra. Þessi kvæði eru úr flokki grýlukvæða. Það Leppalúðakvæði sem hér um ræði virðist vera það eina sem geymdist enn á vörum fólks um miðja 20. öld þegar þjóðfræðingar söfnuðu þjóðfræðum á segulband.
Fyrirsögn:
Leppalúðakvæði
Lagboði:
Íslensk þjóðlög
Höfundur:
Ókunnur. Þjóðkvæði
Kvæðagrein:
Grýlukvæði; Sagnadansar; Íslensk þjóðkvæði
Kvæði undir sama bragarhætti:
Kvæðið er undir sagnadansabragarhætti
Heimild/kvæðið á prenti:
1. Kominn er hann Leppalúði
ljótur og grár,
sofið hefir samfleytt
í sjö og tuttugu ár.
2. Sofið hefir samfleytt,
og svengir hann því.
Bað hann mig um barnkorn
belginn sinn í.
3. Bað hún mig um barnkorn,
benti' ég honum á tal.
„Labbaði ég hingað seyran
ofan úr Laugardal.
4. Labbaði ég hingað seyran
að líta þín börn;
mér þykja þau heldur nokkuð
hávaðagjörn.
5. Mér þykja þau kjörin til,
ég kaupi þau nú."
Leysti' hann ofan belg einn
af ljósgrárri kú.
6. Leysti' hann ofan belg einn,
loðna sjóðinn þann,
Gvendur austur á Apavatni
gaf honum hann.
7. Gvendur austur á Apavatni
gaf honum hann, því
ekkert átti' hann barnið
bænum sínum í.
8. Ekkert átti' hann barnið.
Ansa gjörði' ég þá:
„Sex eru hér börnin
býli mínu á.
9. Sex eru hér börnin
og á ég af þeim þrjú:
ekki hefi' ég hugað þau
handa þér í bú.
10. Ekki hefi' ég hugað þau
handa þér í sjóð;
sitja þau á pallinum
siðlát og góð".
11. „Sitja þau á pallinum?
segir hann þá.
Aptur honum Leppalúða
ansaði og þá.
12. Aptur honum Leppalúða
ansaði og til:
„Einasta son minn
þér ei selja vil."
13. „Einasta son þinn
þótt ei seljir þú,
aðra hvora stelpuna,
ætla ég mér nú.
14. Aðra hvora stelpuna,
sú eldri er hér nær,
nóg heyrða' ég af leiðindunum
hennar í gær.
15. Nóg hefi þú leiðindin
þá lesið er".
„Heimskur ertu Leppalúði",
hugsaði ég með mér.
16. „Heimskur ertu Leppalúði.
að hugsa slíkt með þér,
föðurmóðurnafnið mitt
fljóðið hún ber.
17. „Föðurmóðurnafn þitt
fælir mig ei þar,
hyggjulítill um það,
hvað heita stelpurnar.
18. Hyggjulítill um það
þótt hýrleg þyki börn.
Seldu mér hana Borgu,
að seðja á mína görn.
19. Seldu mér hana litlu Borgu."
Sagða' ég við því nei.
„engin er þér forðinn
í ársgamalli mey.
20. Enginn er þér forðinn
í ungkindum smá."
„seldu mér hin þrjú,"
sagði karl þá.
21. „Hvorki sel ég þér Hannes
né Þorbjörgu, því
bæði eru þau móðurlaus,
og láttu þau vera frí.
22. Bæði eru þau móðurlaus."
„Bið ég", segir hann, „þig
legðu hana Ingu
af Mörk við mig.
23. „Seldu mér hana Ingu,
ódráttartaus,
brokkar hún með bæli sínu
bænagjörðarlaus.
24. Brokkar hún um bæinn
sem ótemjan ein,
týnir hún af sér svuntunni,
og treður undir stein.
25. Týnir hún af sér öllu
trappar eins og svín.
Hún væri betur komin
í hýbýlin mín.
26. Hún væri betur húðstrýkt
og hneppt í minn mal
ósómann umbuna
allan því skal.
27. Ósóminn ungmenna
olli því mest,
sem löt eru' í æskunni
og líða síðan brest."
28. „Löt eru þau að sönnu
sem lagfæra má."
Aftur honum Leppalúða
ansaði ég þá.
29. Aftur honum Leppalúða
ansaði' ég í stað:
„Komir þú að Brúsastöðum,
bani þinn er það.
30. Komir þú að Brúsastöðum,
blótar hann Einar þér,
takir þú hann Sæmund,
trúa máttu mér.
31. Takir þú hann Sæmund
í töskuna grá,
við máttu búast
að verja þig þá.
32. Við máttu búast
að víkja héðan frá;"
arkaði hann Lúði
að Almannagjá.
33. hann Lúði
upp eftir sveit;
enga skepnu með augunum
ég ófríðari leit.
34. Engan hefi' ég förukarlinn
feilnari séð en hann,
heyri þetta börnin
og hati óvanann.
35. Heyri þetta börnin
og hugsi slíkt með sér:
Aldrei skal hann Leppalúði
eiga ráð á mér.
36. Aldrei skal hann Leppalúði
eiga börnin mín,
ef þau lesa bænir
og boðorðin sín.
37. Ef þau læra siðgæði,
séu þar með góð.
Blessunin þeim aukist
og bíði hér ljóð.