Soberheid

Soberheid en luxe

Waaraan denk je bij het woord SOBERHEID?

Op welke manier zorgt soberheid voor solidariteit? 

Wat betekent: minder is meer? Welke voorbeelden kan je daarbij geven? 

Wat betekent in deze context: 

• • Dagen zonder vlees, wagen, schermen ...

  • Tournee mineral

  • Dagen zonder klagen

  • Sugar Challenge

  • Digital Detox

  • No fapril: https://www.facebook.com/humo.be/videos/10154297513741389/

Doelen: 

• • zelfbeheersing

  • gezonder (fysiek / sociaal) 

  • beter voor milieu

  • Vasten: https://www.kerknet.be/jezu%C3%AFeten/artikel/vasten-niet-alleen-minder-het-ook-m%C3%A9%C3%A9r

Welk engagement van 'less is more' kan jij aangaan tijdens de vastenperiode? 

Een voorbeeld met eten. Zoet en vetrijk eten is een lekkere luxe. Maar een te veel zorgt voor een ongezond eetpatroon en zorgt dat je je minder goed voelt. Als je deze luxe laat vallen eet je enkel wat je lichaam echt nodig hebt. Dit werkt op twee manieren positief: je gaat je gezonder en dus gelukkiger voelen en je leert ook te genieten van eenvoudiger eten. 

Een voorbeeld met materiële luxe. Meerdere auto's hebben is een leuke luxe. Maar met elke bijkomende auto is de emotionele waarde van elke aparte auto misschien minder. Bovendien vragen meerder auto's ook meer onderhoud en meer zorgen. Met de fiets rijden is bovendien een stuk gezonder en ecologischer. Door je auto bewust aan de kant te laten groeit misschien je zelfwaardegevoel. 

Misschien is luxe wel een overdreven bevrediging van een bepaalde behoefte?

1. Wat zijn geestelijke behoeften van een mens? Wat hebben mensen echt nodig? Geef enkele voorbeelden op emotioneel, relationeel of mentaal vlak. 

2. Wat verhindert een mens om deze behoeften te vervullen? 

   1. externe factoren: andere mensen, omgeving, situatie ...

   2. interne factoren: karaktereigenschappen, gewoontes, luxeverlangens = behoeftes die we zo overdreven bevredigen dat andere behoeftes te weinig aandacht krijgen

De zeven hoofdzonden

Hoofdzonde is een term die voornamelijk in de Rooms-katholieke Kerk wordt gebruikt. Het gaat hierbij om zeven zonden die aan de basis liggen van vele andere zonden. Ze werden als lijst in de 6e eeuw opgesteld door paus Gregorius I, maar zijn al in de 4e eeuw door geestelijken in een gesystematiseerd overzicht beschreven. 

De zeven hoofdzonden zijn:

1. Superbia (hoogmoed - hovaardigheid - ijdelheid)

2. Avaritia (hebzucht - gierigheid)

3. Luxuria (onkuisheid - lust - wellust)

4. Invidia (nijd - jaloezie - afgunst)

5. Gula (onmatigheid - gulzigheid - vraatzucht)

6. Ira (woede - toorn - wraak - gramschap )

7. Acedia (gemakzucht - traagheid - luiheid - vadsigheid, afkomstig van het Griekse "ἀκηδία" )

Eigenlijk kan je de hoofdzonden bekijken als opgeblazen luxebehoeftes : basisbehoeftes zo overdreven bevredigen dat ze volledig negatief gaan werken.  

1. zelfvertrouwen --> hoogmoed

2. nood aan bezit --> hebzucht

3. tederheid --> wellust

4. competitie --> jaloezie

5. voeding --> gulzigheid

6. rechtvaardigheid --> wraak

7. rust --> luiheid

Naast de zeven hoofdzonden is er een opsomming van hun tegenhangers: de zeven deugden.

1. Prudentia (Voorzichtigheid - verstandigheid - wijsheid)

2. Iustitia (Rechtvaardigheid - rechtschapenheid)

3. Temperantia (Gematigdheid - matigheid - zelfbeheersing)

4. Fortitudo (Moed - sterkte - vasthoudendheid - standvastigheid - focus)

5. Fides (Geloof)

6. Spes (Hoop)

7. Caritas (Naastenliefde/Liefde - liefdadigheid - barmhartigheid)

Barmhartigheid als tegenhanger

Barmhartigheid (naastenliefde) zorgt er op twee manieren voor dat je zelf een gelukkiger mens wordt:

• Je hebt de voldoening dat je je belangeloos inzet voor iemand anders. Dat wil zeggen dat je er niets voor in de plaats moet hebben. (Al is dankbaarheid voor wat je doet natuurlijk wel leuk en stimulerend) 

• Je focust op de behoeften van iemand anders, waardoor je ervoor zorgt dat je je eigen behoeften niet overdreven gaat bevredigen, zodat het geen "luxeverlangens" worden. 

De zeven werken van barmhartigheid zijn :

1. De hongerigen spijzen

2. De dorstigen laven

3. De naakten kleden

4. De vreemdelingen herbergen

5. De zieken verzorgen

6. De gevangenen bezoeken

7. De doden begraven

Zes van deze werken zijn gebaseerd op de woorden uit het Evangelie volgens Matteüs: "Ik had honger en gij hebt Mij te eten gegeven, Ik had dorst en gij hebt Mij te drinken gegeven, Ik was vreemdeling en gij hebt Mij opgenomen. Ik was naakt en gij hebt Mij gekleed, Ik was ziek en gij hebt Mij bezocht, Ik zat in de gevangenis en gij zijt tot Mij gekomen." (Matteus 25, 35-36). Paus Innocentius III (1198-1216) voegde daar een zevende werk aan toe: 'de doden begraven'. In de door epidemieën geteisterde middeleeuwen had het moeilijke en gevaarlijke werk van 'doden begraven' immers een bijzondere waarde.

Naast de zeven lichamelijke werken van barmhartigheid werden in de middeleeuwen zeven geestelijke werken van barmhartigheid uitgewerkt: het zijn werken gericht op het lenigen van geestelijke nood.

De zeven geestelijke werken van barmhartigheid zijn:

1. De onwetenden onderrichten

2. In moeilijkheden goede raad geven

3. De bedroefden troosten

4. De zondaars vermanen

5. Het onrecht geduldig lijden

6. Beledigingen vergeven

7. Voor de levenden en overledenen bidden

2016 werd door Paus Franciscus uitgeroepen tot het jaar van de Barmhartigheid.