Godsdienst: context, doelstellingen, uitdagingen

Godsdienst op school

De Belgische grondwet zorgt ervoor dat elke jongere de kans krijgt om les te krijgen over de levensbeschouwing van zijn keuze. Niet elke levensbeschouwing kan gekozen worden. Enkel de in België erkende levensbeschouwingen komen in aanmerking om gekozen te worden. Op dit ogenblik zijn dit: katholieken, orthodoxen, anglicanen, protestanten, joden en moslims. Daarnaast wordt 'vrijzinnigheid' erkend als levensbeschouwing.

In het officieel (gemeentelijk, provinciaal of gemeenschapsonderwijs) kan in principe elke levensbeschouwing gekozen worden. Als je kiest voor het vrije onderwijs (= onderwijs dat niet door een overheid is georganiseerd) kies je meteen ook voor het levensbeschouwelijk vak dat zij inrichten. Op een katholieke school krijg je dus enkel katholieke godsdienst aangeboden.

Het vak Godsdienst moet, net als andere vakken, bepaalde doelstellingen nastreven. Wat we doen tijdens de les moet in de eerste plaats daarop gericht zijn, eventueel aangevuld met andere zaken die andere doelstellingen nastreven. De doelstellingen van het vak godsdienst worden niet bepaald door de Vlaamse minister van Onderwijs, zoals bij de andere schoolvakken. Het zijn de "erkende instanties" die deze doelstellingen bepalen. Voor Rooms-Katholieke Godsdienst is dat de Interdiocesane Dienst voor het Katholiek Godsdienstonderwijs.

Basisdoelen Leerplan

• 1. Openstaan voor christelijk geloven en inzien wat dat kan betekenen in een wereld die radicaal pluraal ervaren en begrepen wordt.

  2. Zich bewust worden van de pluraliteit van het zinaanbod (levensbeschouwingen) in onze leefwereld en samenleving en zich daardoor uitgedaagd weten.

  3. Het zinaanbod kennen van het christelijk geloof en het plaatsen in de context van de pluraliteit.

  4. Vanuit de voorgaande doelstellingen bewust worden van het eigen levensbeschouwelijk profiel.

Kerndoelen derde graad

De vijf kerndoelen van het leerplan katholieke godsdienst zijn als volgt geformuleerd.

1 De eigen levensbeschouwelijke opties reflexief plaatsen en communiceren in de actuele context van pluraliteit

2 Zich bewust zijn van de uitdagingen die het christelijk zinaanbod stelt aan de eigen en andere levensbeschouwelijke keuzes.

3 Aangeven hoe het christendom zich verantwoord in confrontatie met (vragen uit) de context.

4 Aantonen dat het christelijk geloof een kritische rol vervult tegenover de context.

5 Menselijke eindigheidservaringen en contingentie- ervaringen (over lijden en dood, goed en kwaad, waarom ben ik zo) aanduiden en het christelijk ermee omgaan toelichten.

Levensbeschouwelijke vaardigheden

• ATTENT WORDEN worden voor de (eigen) ervaring van de LEVENSBESCHOUWELIJKE dimensie van de werkelijkheid.

• De eigen levensbeschouwelijke ervaringen en reflecties UITDRUKKEN

• LUISTEREND omgaan met de PLURALITEIT van het zinaanbod

• Het eigen verhaal VERBINDEN met de rijkdom van het CHRISTELIJK VERHAAL en het ermee CONFRONTEREN

• De eigen positie MOTIVEREN t.a.v. levensbeschouwelijke ervaringen en vragen

Terreindoelen 3de graad

In het vijfde en zesde jaar worden thema's behandeld die op één of andere manier raken aan onderstaande terreinen.

>>> Liefde en vriendschap

>>> Goed handelen

>>> Hoop en kwetsbaarheid

>>> Geloof en context

>>> Samenlevingsopbouw en inspiratie

>>> Professioneel en persoonlijk engagement

Interlevensbeschouwelijke competenties

Niet alleen de katholieke godsdienst, maar alle erkende levensbeschouwingen zorgen dat hun leerkrachten werken aan onderstaande competenties. Deze werden door alle erkende instanties ondertekend in het Vlaams Parlement.

Competenties interlevensbeschouwelijke dialoog (ILD)