Ideologiedraken

"Pennywise..."

De wereld wordt een dorp. Alles is overal te maken en te koop. Wie het snelst, het beste, meest gewilde, tegen de laagste prijs levert, verkoopt snel steeds meer.

De kostprijs (€/$) van nieuw, is dominant in aanschaf beslissingen. Niet beprijsd, telt niet mee:

• Winning van delfstoffen:

  • wat nodig is om het spul waar je op uit bent, uit de grond te halen telt

  • afvalbergen, natuurvernietiging, arbeidsongevallen, ziektes, schooluitval,

  • vervuiling van lucht, water en bodem , worden genegeerd.

• De kosten van gebruik, reparaties en gevolgkosten van het niet beschikbaar zijn en het verlies aan functionaliteit, blijken pas later.

• Kosten van vervroegde afschrijving, omdat de nieuwste gadgets en mode al weer lonken, worden klinisch als verlies genomen.

• Kosten voor het afvoeren, ontmantelen of isoleren en veilig opslaan van gevaarlijke stoffen
  of

• de gevolgkosten van vrijkomende niet afbreekbare stoffen, gooien we over schuttingen naar de toekomst of ver van het bed.

‘Pounds foolish’ lijkt voorlopig nog de norm.

Systeemrechtvaardiging: verschuilen achter de maatschappelijke status quo. De nu geldende geschreven én ongeschreven wet- en regelgeving zetten niet altijd aan tot de actie die gewenst is.

Zolang vervangende afspraken ontbreken, blijft formeel te rechtvaardigen wat moreel al lang niet meer te verdedigen valt.

Toch blijkt er burgers en bedrijven veel aan gelegen, nog even te genieten van de comfortabele levensstijl; zo lang het nog kan.

Rechters kunnen niet anders dan 'in het gelijk stellen'. Het systeem verandert. Kan wat in de toekomst als normaal zal gelden, nu al tot actie en spoed manen? Kunnen rechters in hun requisitoir als weerman een verwachting uitspreken hoe de uitspraak zou luiden, als een nieuwe norm al wet was?

De zorgplicht zet hoopvolle stappen. Ook rechtzaken zoals aangespannen door Urgenda, die de regering aansprakelijk stelde voor onvoldoende haast maken met het realiseren van klimaatdoelen stemmen positief.