Draken duurzaam temmen

Mensen zijn niet rationeel. Omgaan met complexiteit en abstracte zaken, is lastig.

Goede intenties, waarmee we een probleem of uitdaging aanpakken, kunnen onvoorziene of onvoorspelbare uitwerking hebben, in andere domeinen, dan waar de aanpak zich op richt.

De moed zakt in de schoenen. Stug en rationeel volhouden lukt écht niet.

Onverwacht en onvoorzien werpen extra barrières op, die voorkomen dat we slechte gewoontes afleren en verhinderen, dat we op tijd in actie komen, doorpakken en veranderen.

De drakenfamilie 'beperkte kennis' is groot:

1. Oude hersenen
2. Dubbele onwetendheid
3. Oost-Indisch doof
4. Apocalyps moe
5. Onzekerheid
6. Co-morbiditeit
7. Incalculeren van mogelijke meevallers
8. Optimistisch vooroordeel
9. Onafwendbaar noodlot

Iedereen is vrij om te denken wat‘ie wil. Daar heeft niemand last van. Pas als je denken omzet in actie, lok je reactie uit. Ideeën creëren gedrag.

Ideologie beheerst gedrag; kan botsen met wat nodig is om effectief om te gaan met klimaatverandering.

Het maakt in actie komen en gedragsverandering er niet eenvoudiger op.

De familie 'ideologie' bestaat uit 5 drakensoorten:

10. Wereldbeeld
11. Bovenmenselijke krachten
12. Techniek als verlosser
13. Lineair mondiaal vrije
markt
14. Rechtvaardiging
door het systeem

Mensen zijn sociale dieren.

We houden elkaar voortdurend in de gaten, praten met elkaar en over anderen. Wie is te vertrouwen? Wie is dat niet?

Roddel fungeert als zowel:

• controlemiddel;
  wie profiteert er, zodra de gelegenheid zich voordoet, onevenredig van de situatie

• smeerolie:
  met wie valt er samen te werken en met wie niet.

Sociaal kan ook - jaloers - zand in de ogen strooien...

De draken van ‘vergeleken met anderen’ heeft 6 familieleden:

15. Sociale vergelijking
16. Conformisme
17. Normen en netwerken
18. WIJ en ZIJ
19. Ikke, ikke, ikke
20.Waargenomen onrecht

Onzekerheid (ver)leidt tot uitstel.

Al weten we 100% zeker dat wat af willen van wat we hebben, we houden liever te lang vast aan het bekende, dan dat we foute (niet optimale) keuzes maken.

Er zijn 6 soorten draken die verkeerd laten kiezen:

29. Functioneel risico
30. Fysiek risico
31. Financieel risico
32. Sociaal risico
33.Psychologisch risico
34. Tijd en tijdelijkheid

Het menselijk brein misleidt en bedriegt. Het laat wat je van plan bent, eenvoudiger lijken dan het is.

Dat helpt enorm om te starten, met wat anders onbegonnen werk zou lijken. Het veroorzaakt zo zijn eigen teleurstellingen, als de werkelijkheid ingewikkelder blijkt dan gedacht.

Draken van valkuilen in plannen en planning zijn:

35. Bouwstenen planning
36. Efficiëntie boven resultaat
en flexibiliteit
37. De wet van Hofstadter
38. Tunnelvisie
39. Uitstellen van
leren en verbeteren
40. Verwacht perfecte
productiviteit
41. Mensenwerk
42. Beginnen met
de kampioen verslaan

Wat moet dat moet. Wet- en regelgeving dwingt actie af. Vaak blijft het beperkt, tot het hoogstnoodzakelijk.

Veel mensen kunnen meer doen, dan het minimale dat ze doen.

Dat vinden de 5 familieleden zelf vaak ook:

43. Symbolisch gebaar

De drielingdraak van de morele vrijbrief en effectbejag:
44.1 Rebound
44.2 Boemerang
44.3 Halo

45. Inconsequent gedrag

Dwang (fysiek, emotioneel, financieel of sociaal) werkt averechts en tijdelijk.

Niet zelfgekozen gedrag verdwijnt zodra de dwang verdwijnt.

Mensen willen vrijheid; zelfbeschikkingsrecht. Zelf kiezen wat ze wel en niet doen. Zelf verantwoordelijkheid dragen voor de consequenties.

Geef dus autonomie, en vertrouwen. Laat eigen verantwoorde keuzes maken.

Neem het vooral niet over, of uit handen als het te langzaam of mogelijk verkeerde kant op gaat. Maak liever duidelijk wat ze wél bereiken en help ze van hun fouten te leren.

Stimuleren mag:

• een in het vooruitzicht gestelde beloning

• (moet wel kort volgen op gewenst gedrag)

• nudgen; subtiel verleiden maakt het écht leuk.

• aandacht; het sterkste stimulerende middel dat er bestaat, maar het moet wel oprecht zijn!

‘Zo dicht mogelijk langs elkaar praten’ is een fijne definitie van communicatie.

Het begrip praten, heeft een brede betekenis. Non-verbale boodschappen, hebben meer effect dan uitgewisselde woorden.

De meest directe interactie tussen mensen is een ontmoeting in een ruimte. Behalve woorden, geven intonatie, stemvolume, beweging van lichaamsdelen of mimiek en zelfs geuren betekenis.

De verklaring is biologisch; al miljoenen jaren:

• zegt een traan : “Let op: dit is belangrijk”

• betekent een opgetrokken wenkbrauw : “Weet je dat wel zeker?”

• wijst zweet onder de oksels: “Hier klopt iets niet.”

Goed gekozen woorden in mooi geconstrueerde zinnen zijn er pas een paar duizend jaar. Boeken voor slechts een paar mensen een jaar of 600.

Mensen die elkaar zien, weten beter wat ze aan elkaar hebben, dan boeken vol statistiek, analyse en prozaïsch of poëtische kunst. Veranderen vereist vertrouwen. Communicatie smeedt dat.

Daarom kun je het maar beter meteen goed doen. Begrijp voor je begrip vraagt. Toeval dat we voor luisteren twee oren hebben?

Een plaatje zegt meer dan duizend woorden.

Een frame, of in het Nederlands denkraam, maakt het plaatje compleet. Een positief denkraam verpakt woorden. Het kadert ze, als een cadeau in pakpapier. De vrolijke kleuren en feestelijke opdruk, geven je het gevoel dat je jarig bent, of gewaardeerd wordt.

Duurzaamheid klinkt beter dan milieu. Biodiversiteit is een lastig begrip, maar werkt beter dan natuurbehoud. Een groen logo, doet het halve werk.

Een frame biedt een ander perspectief op een idee of uitdaging. Variëren van frames helpt om nieuwe oplossingen of alternatieven te ontdekken voor jouw manier van denken en doen. Frames die niets met duurzaamheid te maken hebben geven een frissen ‘out of the box’ kijk en leiden mogelijk wel tot een doorbraak.

Het risico is dat een likje verf afleidt van de werkelijke waarde van een product en verdoezelt dat een bedrijf weinig moeite steekt in een verantwoorde en eerlijke productie.