Een bioloog bestudeert de bewoonde wereld. Welke tekenen van leven maken je bewoner? Hoe herken je leven?
Een bedrijfskundige bestudeert drukdoenerij. Wat maakt een bedrijf? Welke activiteiten komen samen tot leven?
Er zijn vele definities voor leven. Eenduidigheid ontbreekt. De meeste stellen - vrij technisch - regels aan het leven. 5 brengen samen leven in de brouwerij:
een vorm hebben
én
stoffen uit je omgeving opnemen en
stoffen die je maakt en overhoudt lozen in je omgeving
daaruit energie halen om te groeien
en in vorm te blijven
reageren en je aanpassen de op veranderingen om je heen
aanpassingen die goed werken overdragen aan nakomelingen
dood kunnen gaan (ofwel stoppen met 1-4).
Overtreden van of niet voldoen aan een van de regels,
degradeert tot anonieme aanwezigheid.
Welke definitie je ook kiest, elke schuurt op haar randen.
In Nederland helpt de Kamer van Koophandel (KvK) bedrijven te (h)erkennen. Vermelding in het handelsregister vereist voldoen aan 5 criteria:
regelmatig en zelfstandig goederen
of
diensten aan anderen
( opdrachtgevers) leveren
voor wat je levert een vergoeding vragen
én daarbij
deelnemen aan normaal economisch verkeer
werkzaamheden naar eigen inzicht uitvoeren
winst willen maken (voortdurend herhalen van (1-4)
Laat het op een criteria afweten, en je speelt volgens de KvK niet mee. Best lastig, geeft ze toe.
Welke criteria je ook hanteert, zuiver krijg je ze nooit.
Hoe blijkt dat een spore haar vegetatieve verlaat en start met leven?
Start het leven zodra een zaad is gezet, of is het levenloos zo lang het niet in vruchtbare aarde valt?
Wanneer verklaar je een beer-diertje dood, als niet duidelijk is of ze ooit nog voldoende levenslicht ziet?
Wanneer loopt een hobby uit de hand, en gaat het werken heten?
Start een bedrijf, zodra er voldoende mensen belangstelling tonen voor rariteiten, die ineens verkoopbaar blijken?
Een bedrijf leeft, als het profijt heeft van eigen activiteiten; wat het onderneemt levert pure winst.
Een parasiet geniet biologisch dezelfde status, als organismen die hun eigen boontjes doppen.
Herbi-, carnivoor, reducent of producent. Dat ze op elkaar teren, van of met elkaar genieten... Biologisch niets aan de hand; dit is leven!
Virussen kwalificeren zich juist niet voor het leven. Hen wordt aangerekend, dat ze slechts hun aanwezigheid vergroten door een gastheer uit te wonen. Zonder gastheer zijn of worden ze niets.
Bedrijfskundig advies is meer dan welkom, in de handel in illegale of gestolen goederen.
Hoe georganiseerder de misdaad, hoe lucratiever die wordt. Bedrijfskundig niets aan de hand.
Toch levert een fantastisch resultaat een crimineel geen beroep op. Was het geweten schoon, handen in onschuld en besmeurd geld wit en je misbedrijf wordt erkend.
Maar ook andere soorten beginnen in hun eentje niets. Alleen samen is het leven leefbaar. Een bijenkoningin sterft zonder werksterclonen. Geen werkster, krijgt zelf ooit de beurt of eigen nakomelingen? Maar niet het collectief maar elke afzonderlijke bij kwalificeert zich voor het leven.
Verschilt dit van de dementerende bejaarde, die niet meer voor zichzelf zorgt en elke dag weer minder op een ander reageert?
Veel bedrijven doen alleen goed. Ze dienen een belang of hoger doel. Ze doen waar niemand iets aan overhoudt, of van hoeft te merken.
Winst betaalt zich uit in goed gevoel. Toch vermeldt het handelsregister ook niet profiterende bedrijven. De vrijwillige brandweer zou je adviseren meer ambitie te tonen. Een pyromaan in dienst geeft meer winst. Helaas; loopt een echte pyromaan daar niet warm voor..
Leeft een lijger? Is een mens voor de lijger wat een kruisbestuivend insect is voor een plant? Zonder hulp hadden die er nooit geweest.
Is voor spek en bonen een volwaardig leven. Genetisch is er snel iets mis, met hybride dieren, zoals de zezel, walfijn of gaap. Velen zijn steriel. Biologisch het levende bewijs dat leven zich aanpast; draag niet over, wat gebrekkig werkt.
Er zijn zelfs bedrijfskundigen die zich op huishoudens richten; hoe gezinsleden taken verdelen, met elkaar omgaan, kinderen opvoeden of liefde bedrijven.
Al is huishouden een heel georganiseer; gezinsleden kennen hun economische plek: het bevolkingsregister.
De definitie van leven die klopt
en volledig lijkt, luidt:
Bedrijfskundigen kennen hun plek niet;
want in alle eenvoud:
immers
Wat is, is wezenlijk
Wat was, is dat niet meer
maar mocht er zijn
maar
waar is nooit komt
en nooit zichzelf wordt
blijft leven loos.
immers
Het verliest bedrijf-vermogen
als het niet voortdurend ‘Sollt’
naar meer en beter.
en
Wat nooit iets kon of ooit gaat willen,
werkt niet
en raakt ook nooit bedreven.
Biologen bestuderen maar wat.
Laat nooit bedrijfskundigen met u SOLL'en.
Bedrijfskunde en biologie. Beiden gaan uit van wat er is. Wat je daar van kunt ervaren. Wat gebeurt er? Wie zorgt daarvoor? Hoe zit het in elkaar? Waarom gebeurt het? Wat gaat er anders, of mis als het niet gebeurt?
Elk vakgebied heeft zijn waarde. Wat gebeurt er als je kennis en ervaringen combineert? Door ze naast elkaar te zetten. Overeenkomsten te ontdekken. Door van elkaar af te kijken en te leren in en van de praktijk.
Charles Darwin was bioloog. Kijken was zijn vak. En kijken kon hij. Dieper dan zijn blikveld reikte.
Hij ontrafelde drie principes, die de evolutie die hij achter wat hij waarnam zag, verklaren:
Kinderen lijken op hun ouders.
Elk kind verschilt
net iets van het andere
Het leven is hard.
Het leven geeft volgens deze principes, het ene kind net betere overlevingskansen, dan het andere.
Het kind met de bij toeval, iets betere genen, heeft iets meer kans zich succesvol voort te planten. Zo worden de beste eigenschappen, iets gemakkelijker en vaker doorgegeven aan volgende generaties.
Zo verandert alles voortdurend. De meeste experimenten mislukken. Elke verandering kan ook voordelig uitpakken. Heel soms komt wat net even anders, precies goed van pas. Het maakt de evolutie een bloedbad vol schitterende ongelukken.?
De 3 principes leveren een verrassend inzicht in hoe bedrijven werken.
Lees ze eens, populair samengevat, zoals de drie principes, die evolutie verklaren:
Alles bouwt voort op wat al bestaat
Ieder bedrijf maakt zijn product
net even anders
Klanten zijn meedogenloos.
Mensen ploeteren voort, samen werkend om zo min mogelijk te hoeven lijden, op zoek naar maximaal geluk.
Wat lukt, krijgt waardering; verdient het geld voor navolging. Hoe beter het idee is uitgewerkt, hoe vaker het wordt nagedaan. Het maakt producten goedkoper en voor steeds meer mensen binnen bereik.
Zo verandert er voortdurend van alles. Niet alles gaat altijd perfect. Juist daardoor komt er, soms bij toeval, nog iets beters uit. Tot een product nog meer en beter doet, dan waar het om begonnen was. Het maakt concurreren een meedogenloos spel, vol gemiste en benutte kansen.
Bedrijfsbiologie zo letterlijk naast elkaar zetten als hier, hoe fantastisch zou dat zijn. Ik heb er een tijd lang van gedroomd en mijn best voor gedaan. Soms is het me even gelukt. Gelukkig wezen enkele meelezers me dat ik de vorm boven de inhoud en mijn bedoeling zette...
Zowel vanuit de biologie als bedrijfskundig niet slim. Niemand die er om vraagt, voor wil betalen, of dat de kansen op het doorgeven van genen aan een volgende generatie erdoor toenemen.
Met lichte pijn in de pen, introduceer ik je graag - iets bescheider - in de: