Verantwoording

Het artikel in zwart en blauw is ons gemaild door en staat op de site van Marc Verhoeven.

De ROOD gekleurde teksten zijn commentaar van AbG

Conclusie

Kijk onderaan deze pagina

De Sabbat houden?

Alle Schriftaanhalingen komen uit de Statenvertaling (1977 of HSV)

Het eerste bericht over de zevende dag

Het eerste bericht over de zevende dag, als een bijzondere dag, vinden we in Genesis 2:

“Toen nu God op de zevende dag volbracht had Zijn werk, dat Hij gemaakt had, heeft Hij gerust op de zevende dag van al Zijn werk, dat Hij gemaakt had. En God heeft de zevende dag gezegend, en die geheiligd; omdat Hij op daarop gerust heeft van al Zijn werk, dat God geschapen had, om te volmaken” (Genesis 2:2-3).

God rustte (sabbatten = ophouden. Dat doe je niet omdat je moe bent. Ophouden doe je omdat je je ergens anders op wilt richten. Ophouden is een bewust moment van loslaten en overgave. Een moment van je richten op de Eeuwige. Een moment om je te herinneren hoe het bedoeld was. Een moment om verlangend vooruit te kijken. In verwachting van het komende Koninkrijk. Je daarbij realiserend dat Yeshua op de vraag wanneer we het koninkrijk mogen verwachten zei: Het Koninkrijk is midden onder ulieden. De sabbat is de eerste door Gd geheiligde feestdag. Ook in Leviticus 23 staat de sabbat als eerste genoemd. Alleen voor Israel? In Jesaja 56 : 6 staat: En de vreemden, die zich tot den HEERE voegen, om Hem te dienen, en om den Naam des HEEREN lief te hebben, om Hem tot knechten te zijn; al wie den sabbat houdt, dat hij dien niet ontheilige, en die aan Mijn verbond vasthouden;” ) op de zevende dag, en zegende en heiligde die. Hij was uiteraard niet moe van Zijn scheppingswerk, want Hij wordt niet moe of mat (Jesaja 40:28). Hij rustte omdat Zijn werk volbracht was. Het was niet volbracht. Dat was een van de dingen die de HEERE wel deed op de sabbat. Hij voltooide het scheppingswerk. Hij legde er bij wijze van spreken een vernis over zodat het mooie allemaal nog mooier zou uitkomen. Dit betekent niet dat Hij nooit meer zou gewerkt hebben. De schepping was wel voltooid maar ze moest onderhouden worden. Van Christus wordt gezegd: “Hij draagt alle dingen door Zijn krachtige woord” (Hebr. 1:3). Er moest gewerkt worden; werken hoort bij de schepping. Ook Adam en Eva moesten werken, zowel vóór de zondeval als erna. Dit onderhouden van de schepping deed niets af aan de scheppingsrust van God.

Gods rust verstoord

De zondeval verstoorde Gods scheppingsrust. Door de zonde van Adam en Eva kwam er een vloek over de aarde. De Heer moest nu werken aan het werk van de verlossing. des Lams, Dat geslacht is, van de grondlegging der wereld Openbaring 13:1 Dit komt tot uiting in Joh. 5:17: “Maar Jezus antwoordde hun: Mijn Vader werkt tot nu toe en Ik werk ook”. Dit zei de Heer Jezus toen Hij iemand op de sabbat genezen had. Dit toont duidelijk aan dat de sabbatsrust van de schepping verstoord was en God nu het verlossingswerk moest volbrengen. Dat werk werd voltooid op Golgotha, na een lange weg sinds de zondeval.

De sabbat niet aan Adam en Eva opgelegd

Nergens in Genesis vinden we de sabbat voorgeschreven. Pas nadat Israël uit Egypte gevoerd werd wordt voor het eerst over het houden van de sabbat gesproken, bij het verschaffen van het manna:

“Morgen is de rust, de heilige sabbat des HEEREN! ... Zes dagen zult gij het [manna] verzamelen; doch op de zevende dag is het sabbat ... Ziet, omdat de HEERE u de sabbat gegeven heeft, daarom geeft Hij u op de zesde dag voor twee dagen brood; een ieder blijve in zijn plaats! dat niemand uit zijn plaats ga op de zevende dag! ... Alzo rustte het volk op de zevende dag” (Ex. 16:23-30).

Hoe kwam het dat Abraham leefde naar al de geboden Gds? (Gen 26:1) Uit deze verzen volgt duidelijk dat de sabbat bij Israël nog niet bekend was. Als dan in Exodus 20 de wet gegeven wordt, bij de Sinaï, wordt het sabbatsgebod herhaald als het vierde van de tien geboden.

Aan Israël gegeven

In de Schrift lezen we duidelijk dat de wet aan Israël is gegeven en niet aan de heidenen. Hoe hebben wij de woorden van de HEERE gehoord? Waarom zou Gd Israel hebben uitverkoren uit de volken? Komt dat omdat de HEERE alleen het heil van Israel op het oog had? Wat is de taak waartoe de HEERE Israel heeft uitverkoren? De Joden zijn “onder de wet” - de heidenen zijn “zonder wet” De heidenen leven onder de wet van het heidendom, zonder de Tora/de liefdesregels van de HEERE. (Rom. 2:12, 14, 17; 3:19; 1 Kor. 9:20, 21). Mensen die beweren dat de sabbat vanaf de schepping de mens is opgelegd, kunnen dat onmogelijk aan de hand van de Schrift bewijzen. Er staat in de Bijbel dat Abraham leefde naar al de geboden Gds (Gen. 26:1). In de hele geschiedenis van de aartsvaders wordt over de sabbat met geen woord gerept. Waarom hebben we zo’n probleem met het houden van de feesten van de HEERE.

Als het de bedoeling van de HEERE was dat Israel Gds Woord alleen voor zichzelf zou houden, is het grootste deel van de Bijbel wellicht niet voor ons bestemd. Dan moeten wij uit de heidenen het doen zonder Tora en feesten van de HEERE.

Is de HEERE dan alleen de Gd van Israel? Moeten wij het dan doen met alleen onze eigen goden?

Als we ons beter thuis voelen bij onze eigen gemaakte goden, waarbij we vrij zijn om onze eigen leefregels te hanteren, passen we misschien ook wel niet in het Koninkrijk van God

De HEERE dwingt ons NIET om Hem te dienen. Hij verlost ons niet door het offer van Yeshua niet opdat we vervolgens weer gaan rondbanjeren in onze eigen smerigheid.

Of hebben we het verlangen om Zijn wil te kennen en zeggen we met Ruth: uw Gd is mijn Gd. Willen we dan ook op Zijn wekelijkse feestdag komen? Of geven we de voorkeur aan de door de heidense keizer Constantijn (“priester” in de cultus van de zonnegod, om de door hem ingestelde zondag te houden??

Denk je, dat de HEERE er blij mee is,als we trouwe volgelingen zijn van keizer constantijn? De hele sabbat (de door Hemzelf ingestelde feestdag) staat de HEERE op de uitkijk, om te zien wie er met Hem Zijn feestdag meeviert. Denk je dat Hij zijn goedkeuring er wel aan zal geven als de meeste mensen als trouwe volgelingen van keizer constantijn, die dag ontheiligen als een gewone werkdag? Er staat: Gedenk de sabbatdag dat gij die heiligt. Als je op zondag de sabbatdag viert ben je toch echt een een dag te laat. De volgende dag als de werkweek weer is begonnen, komen zij die er (nog) geen oog hebben dat de HEERE niet van gedachten veranderd is.

Denk je eens in dat jij je vrienden uitnodigt voor je verjaardag. Zij komen dan NIET, omdat zij het beter (denken te) weten. De volgende dag als jij weer ijverig bezig bent met de dagelijkse bezigheden, komen zij om je daarvan af te houden.

Als jij dat niet leuk zou vinden, hoeveel te minder de HEILIGE.

Een gebod over de sabbat wordt dus voor het eerst aan het volk Israël gegeven. We lezen:

“Gij zult evenwel mijn sabbatten onderhouden; want dit is een teken tussen Mij en tussen u … Dat dan de kinderen Israëls de sabbat houden, de sabbat onderhoudende in hun geslachten, tot een eeuwig verbond” (Ex. 31:13, 16; zie ook Ezech. 20:12).

De sabbat is een teken van het verbond dat de Heer met Israël gemaakt had. Deze uitspraak zou zijn betekenis verliezen indien de sabbat aan de hele mensheid was opgelegd. Lees ook:

“Want gij zult gedenken, dat gij een dienstknecht in Egypteland geweest zijt, en dat de HEERE, uw God, u van daar heeft uitgeleid door een sterke hand en een uitgestrekte arm; daarom heeft u de HEERE, uw God, geboden, dat gij de sabbatdag houden zult” (Deut. 5:15).

Ook volgend Schriftwoord toont aan dat de sabbat specifiek aan Israël werd voorgeschreven:

“En Gij hebt Uw heiligen sabbat bekend gemaakt; en Gij hebt hun geboden, en inzettingen en een wet bevolen, door de hand van Uw knecht Mozes” (Neh. 9:14).

Uit werken van de wet geen rechtvaardiging

De sabbat of rustdag op de zevende dag, behoort tot de wet waarvan God had gezegd dat als de mens deze zou gehoorzamen hij daardoor zou leven (Lev. 18:5). Nu horen we in het Nieuwe Testament dat de mens niet gerechtvaardigd wordt uit werken van de wet (Rom. 3:20; Gal. 2:16; 3:11). Daarom moeten we maar zondigen opdat de genade des te meerder worde. Gd verhoede me roept Paulus uit. Je gaat als je verlost bent uit de beerput er toch niet direct weer in? Dat doen alleen mensen die zich in een beerput thuisvoelen. Zij willen niets beters. Doen de leefregels van de Tora en het vieren van de feesten van de HEERE is het leven naar zijn liefdesregels rare zin. Als je liefdesregels zwaar vindt, pas je misschien wel niet in het Koninkrijk. Zijn juk is zacht en Zijn last is licht. God (Yeshua) dwingt je niet om naar Zijn wil te leven. De wet is goed maar wij konden wegens onze vleselijkheid haar niet gehoorzamen - ze heerste over ons (Rom. 6:14). Het sabbatsgebod behoort tot deze wet welke de mens niet kon houden en rechtvaardigen. Niet houden?? Wel houden! Als je tegen beter weten in niet gehoorzaam wilt zijn om te leven naar die regels van de liefdesbrief van de HEERE, kun je wel zeggen: Wij hebben zieken genezen en doden opgewekt! Maar we moeten er heel goed voor uitkijken dat we wel oprecht zijn ten opzichte van Hem, want anders moet Hij ook tegen ons zeggen: Gaat weg van Mij gij werkers der wetteloosheid.(haal de tekst erbij aan)

Van het wetsbestel verlost

We worden niet verlost van de wet of het wetsbestel, maar van de zonden die ons een slaaf maken en ons gevangen houden in de klauwen van onze eigen verkeerde wetteloosheid. Na Jezus’ offer op Golgotha geldt voor ieder die in Hem gelooft dat hij niet meer onder het wetsbestel staat maar onder de genade (alsof dit een tegenstelling zou zijn):

“Want de zonde zal over u niet heersen. U bent namelijk niet onder de wet, maar onder de genade” (Rom. 6:14). Als je leeft volgens de leefregels van de Tora (onderwijzing) hoef je in het licht van Zijn liefde jezelf niet te veroordelen. Je mag dan leven in de koestering van Zijn liefde, Als je wel zondigt, kun je nog steeds behouden worden, maar als hooi stro en stoppelen als door vuur. (zie..tekst) Dan zal het vuur van Zijn liefde ons verteren. Omdat we allen gezondigd hebben en de heerlijkheid Gds moeten missen kunnen we alleen bestaan in het offer van Yehsua. Maar zelfs dan, zegt Johannes, kan het zijn dat we zeggen dat we Yeshua liefhebben, maar als we Zijn geboden niet doen, zijn we een leugenaar (zie tekst).

Sommigen zeggen nu dat wij niet meer onder de ceremoniële wet staan maar nog wel onder de morele wet, maar als we verder lezen zien we dat dit niet juist is:

“Zullen wij zondigen, omdat wij niet onder de wet, maar onder de genade zijn? (Rom. 6:15).

Het gaat hier wel degelijk over de morele geboden, die van “Gij zult” en Gij zult niet”.

Het is niet zo dat omdat wij niet onder de wet staan, wij daarom mogen zondigen. Negen van de tien geboden worden in het Nieuwe Testament teruggevonden, maar niet als onderdeel van het wetsbestel. Dit wetsbestel getuigde van slavernij (Gal. 4:1-3, 10; 5:1-3), maar de nieuwtestamentische geboden zijn voorschriften van genade. Een eerste voorbeeld:

“Leg daarom de leugen af en spreek de waarheid, ieder met zijn naaste; wij zijn immers leden van elkaar” (Ef. 4:25).

Dit voorschrift komt neer op “Gij zult niet liegen” maar de motivatie ervan houdt nu verband met wat wij in Christus geworden zijn: leden van elkaar en leden van het Lichaam van Christus, de Gemeente. Een tweede voorbeeld:

“Wie gestolen heeft, moet niet meer stelen, maar moet zich liever inspannen om met de handen goed werk te doen, opdat hij iets kan meedelen aan wie gebrek heeft” (Ef. 4:28).

Het “Gij zult niet stelen” krijgt hier nu een positieve benadering: goed werken opdat je aan anderen kan geven, in plaats van hen iets af te nemen. Dit gaat verder dan de wet. Enkel de genade leert ons hoe we moeten handelen - zie Titus 2:

“Want de zaligmakende genade van God is verschenen aan alle mensen. Zij voedt ons ertoe op - met verloochening van de goddeloosheid en de wereldse begeerten - bezonnen en rechtvaardig en godvruchtig te leven in deze tegenwoordige wereld, waarbij wij verwachten de zalige hoop en verschijning van de heerlijkheid van onze grote God en onze Zaligmaker, Jezus Christus. Hij heeft Zichzelf voor ons gegeven, opdat Hij ons zou verlossen van alle ongerechtigheid en voor Zichzelf een eigen volk zou reinigen, ijverig in goede werken. Spreek over deze dingen, roep ertoe op en weerleg met alle gezag. Laat niemand u verachten” (Titus 2:11-15).

Wanneer we geleid worden door het genadebestel en ons door de liefde van Christus laten leiden, vervullen wij de wet (Rom.13:10, vgl. Rom. 8:1-4) én doen we meer dan wat de wet eist.

Geen Sabbat opgelegd Dat klopt. We hoeven zelfs de HEERE niet lief te hebben, maar als we dat niet doen, zal ons? oordeel ons doden

Negen van de tien geboden van de wet worden op een of andere manier in het Nieuwe Testament herhaald, maar dan in genadetermen. Enkel het sabbatgebod komt er niet in voor. Waarom niet? Dat was wel het meest vanzelfsprekende gebod wat je moest houden. Kijk maar wat er gebeurde met de man die hout sprokkelde op de sabbat. Hij moest gestenigd worden. Als Yeshua de Bijbel raadpleegde waarin las Hij dan? In het Nieuwe Testament? Nee Hij leefde volledig naar de geboden zoals die vanaf het begin waren gegeven. Gelukkig maar. Ik moet er niet aan denken dat we een Gd moeten dienen die van gedachten veranderd. Hij is toch betrouwbaar!?. Vanaf het begin tot het einde EEN. Het houden van bepaalde dagen wordt zelfs helemaal niet voorgeschreven, integendeel:

“Laat dus niemand u veroordelen inzake eten of drinken, of op het punt van een feestdag, een nieuwe maan, of sabbatten. Deze zaken zijn een schaduw van de toekomstige dingen, maar de belichaming ervan is Christus” (Kol. 2:16-17). Als de schaduw al zo mooi is, hoe fantastisch moet de werkelijkheid dan wel niet zijn.

Dit Schriftwoord veroordeelt juist het houden van de sabbat. Zie ook Galaten 4:

“U onderhoudt dagen en maanden en tijden en jaren. Ik vrees voor u dat ik mij misschien tevergeefs voor u heb ingespannen” (Gal. 4:10-11). We moeten de liefdesregels ook niet leven omdat we daarmee iets willen verdienen. Nee alleen het offer van Yehsua reinigt van alle zonden. Maar dat betekent niet dat we moeten leven alsof we niet verlost zijn. We moeten willen leven volgens de koninkrijksregels. Als we dat niet willen, passen we niet in het Koninkrijk. Dan houden we het geen seconde uit in de tegenwoordigheid van Gds liefde.

Paulus maakt voor de sabbat geen uitzondering! Mag men dan geen bepaalde dagen in acht nemen? Toch wel, als men daar maar geen gebod van maakt. Wij leven immers in de vrijheid van de Geest (2 Kor. 3:17; Gal. 2:4; 5:1). Zie wat Paulus zegt:

“De een acht de ene dag boven de andere dag, maar de ander acht al de dagen gelijk. Laat ieder in zijn eigen gemoed ten volle verzekerd zijn. Wie de dag in ere houdt, houdt hem in ere voor de Heere en wie de dag niet in ere houdt, houdt hem niet in ere voor de Heere” (Rom. 14:5-6a).

De eerste dag van de week De eerste dag begint op zaterdagavond bij het vallen van de duisternis

Op de sabbat lag Jezus in het graf! Pas toen die voorbij was, vroeg op de eerste dag van de week, vond men Zijn graf leeg (zie Matth. 28:1-7;Mark. 16:1-8; Luk. 23:56 - 24:6). Die dag was de heerlijke opstandingsdag. Op die dag verscheen de Heer ook aan Zijn discipelen (zie Joh. 20:19-29). Hieruit volgt het gebruik (geen gebod!) van het vieren van het Avondmaal op de eerste dag van de week, de zondag:

“En op de eerste dag van de week, toen de discipelen bijeengekomen waren om brood te breken, sprak Paulus hen toe …” (Hand. 20:7).

Aanvankelijk kwamen de gelovigen nog elke dag bij elkaar om het Avondmaal te vieren (“brood te breken”; Hand. 2:42, 46). In Hand. 20:7 zien we echter dat men dit elke eerste dag van de week is gaan doen … “totdat Hij komt” (1 Kor. 11:26).

Geen “Dag des Heren” ingesteld De dag des HEEREN is (een) dag van oordeel

Velen begrijpen uit de term “de dag des Heeren” in Openbaring 1:10 dat Johannes op “zondag” zijn visioenen kreeg. Daaruit trekt men de conclusie dat de eerste dag van de week “de dag des Heren” kan genoemd worden en als zodanig is ingesteld. Dit is een vergissing. Wat is “de dag des Heren” in Op 1:10? Johannes kwam “in” of “op” (Grieks: en, dat zowel in als op kan betekenen) “de dag des Heren”. De meesten denken dat hier de eerste dag van de week, de zondag, is bedoeld, maar anderen geven er de voorkeur aan om in Op 1:10 aan de alom bekende “dag des Heren” (OT: “dag van Jahweh”) te denken, het thema van het boek Openbaring.

In tegenstelling tot het wetsverbond is er in het nieuwe verbond (Nieuwe testament) geen enkele dag ingesteld, en dus ook geen dag des Heren. Men kan wel spreken van een ingestelde Avondmaalviering (1 Kor. 11:23-26) en een vroeg gebruik (Hand. 20:7) om op de eerste dag van de week het Avondmaal te vieren. Maar in de gehele Bijbel slaat de uitdrukking “de dag des Heren” ALTIJD op de tijd van de eindgerichten, en nooit op iets anders. Johannes kwam in de geest IN “de dag des Heren”, de eindtijd van de gerichten; hij kwam niet OP de zondag “in de geest”. Trouwens, er is iets wat dit kracht bijzet: Johannes hoorde achter zich “een luide stem, als van een bazuin”. De Bazuin kondigt “de dag des Heren” aan: Joël 2:1-2; Zefanja 1:14-16. Zie verder alle schriftplaatsen over “de Dag des Heren”: Js 2:12; Js 13:6, 9, 10; Ez 13:5; 30:3; Jl 1:15; 2:1, 11, 31; 3:14; Am 5:18-20; Ob 15; Zf 1:7, 14; Ml 4:5; Hd 2:20; 1Th 5:2; 2Pt 3:10; Op 1:10.

De Rust ingaan

Temidden van een goddeloze en afvallige wereld is er voor de gelovigen rust:

“Kom naar Mij toe, allen die vermoeid en belast bent, en Ik zal u rust geven. Neem Mijn juk op u, en leer van Mij dat Ik zachtmoedig ben en nederig van hart; en u zult rust vinden voor uw ziel” (Matt. 11:28).

Dit is de rust van het geweten en de geest van de mens, die hij verkrijgt door bekering en geloof in Christus’ verlossende werk, en door een discipel van Hem te worden.

In de toekomst komt er nog een sabbatsrust voor Gods volk. Israël zou na de woestijnreis rust vinden in Kanaän, maar door hun ongehoorzaamheid vielen ze in de woestijn (Hebr. 4:6). De rest van het volk kwam in Kanaän maar ze vonden geen rust. Het Messiaanse koninkrijk van rust en vrede kon niet opgericht worden. Zij die Kanaän binnengingen waren even zondig als zij die in de woestijn vielen. Daarom gaf God door David een nieuwe boodschap van rust:

“Heden, indien u Zijn stem hoort, verhard uw hart niet, zoals te Meriba, zoals in de dagen van Massa in de woestijn … Daarom heb Ik in Mijn toorn gezworen: Mijn rust zullen zij niet binnengaan! (Psalm 95:7, 8, 11).

Met het voorbeeld van het volk dat Zijn rust niet inging worden zij gewaarschuwd. Zij hadden toen niet geluisterd, en ook niet toen Jezus op aarde was. Maar die rust blijft Gods plan, maar werd toekomstig wanneer Christus’ koninkrijk zal opgericht worden. Er blijft een sabbatsrust over voor Gods volk (Hebr. 4:9). Het gelovige deel van Israël zal de rust ingaan in het beloofde land (Jes. 32:1-4, 16-20). Christenen zullen de rust genieten wanneer ze met Christus zullen regeren in Zijn koninkrijk (Rom. 8:17). Maar in geestelijke zin is voor ons de rust reeds aangebroken doordat wij rusten in het werk van Christus. Dit is een voortdurende geloofswandel en niet zomaar een wekelijkse rust op een ingestelde dag, zoals de sabbatdag.

Yeshua rustte zelfs op de sabbat in het graf. Op de eerste dag van de week, waarschijnlijk direct na het vallen van de duisternis op zaterdagavond is Hij opgestaan.

Deels verwerkt bronmateriaal: “Zaterdag of Zondag?”, J.G. Fijnvandraat.

E-mail: verhoevenmarc@skynet.be

Homepage: www.verhoevenmarc.be

Conclusie

Nemen we de Eeuwige serieus? Of doen we alsof Hij van gedachten is veranderd en dus onbetrouwbaar is.

In Leviticus 23 sprak de HEERE tot Mozes, zeggende: Spreek tot de kinderen Israels, en zeg tot hen: De gezette hoogtijden des HEEREN, welke gijlieden uitroepen zult, zullen heilige samenroepingen zijn; deze zijn Mijn gezette hoogtijden.

Het is toch belachelijk als familie en vrienden niet op mijn verjaardag, waarvoor zij een uitnodiging hebben ontvangen, komen, maar op de dag erna! Of zie jij dat anders?

Gelukkig is mijn Gd, de Gd van de Bijbel die zich via Israel openbaart ook aan de volken, wel betrouwbaar. Voor mij is het een vreugde om de terugkeer niet te stoppen bij de reformatie of de nadere reformatie, maar om terug te keren naar wat er echt staat in de Bijbel. Het is een vreugde om Gds feesten te vieren en te leven naar zijn geboden.

Zie jij het anders? Mail via go2torah@gmail.com

AbG