Voorblad > Waarom het Kinroois?
Ik spreek het dialect dat in de stad Bree gesproken wordt. Bree grenst met het gehucht 't Hasselt aan Kinrooi, deelgemeente van de gelijknamige gemeente Kinrooi. Het Breese dialect kent klankverschuivingen op bepaalde geronde klinkers door middel van ontronding en palatalisatie. Door ontronding wordt bijvoorbeeld inheems greun green (groen) en door palatalisatie wordt inheems sjoeën sjuuën (schoon) en koupe kuipe (kopen). Het Kinroois kent deze fenomenen niet.
Omdat woorden die deze klankverschuivingen ondergaan hebben minder goed gekend zijn in beide Limburgen, vooral in Nederlands Limburg, en ik met mijn eerste werk over spraakkunst een zo groot mogelijke groep dialectsprekers in beide Limburgen wil aanspreken, heb ik ervoor gekozen om eerst het dialect van Kinrooi te behandelen. Het Kinroois is omwille van voornoemde redenen voor mijn doelgroep herkenbaarder dan het Brees.
Maar afgezien van ontronding en palatalisatie lijken het Kinroois en het Brees heel veel op elkaar. Zo blijf ik met mijn keuze letterlijk en figuurlijk toch dicht bij huis.
Dat ik kon rekenen op de medewerking van Theo van Dael heeft ook een belangrijke rol gespeeld. Onze samenwerking voor een ander voornemen, het maken van een woordenboek, heeft een zaadje doen ontkiemen waaruit dit werk gegroeid is.
Een spraakkunst van het Brees en andere dialecten zal volgen, geënt op dit werk.