เมื่อช้างดื่มน้ำ มันจะดูดน้ำเข้าไปในงวงครั้งละมากถึง 2 แกลลอน (7.5 ลิตร) จากนั้นมันจะม้วนงวงเข้าด้านใน เอาปลายงวงเข้าไปในปาก แล้วเป่าลมออก น้ำก็จะไหลออกมาลงคอช้างโดยตรง

เนื่องจากช้างแอฟริกาอาศัยอยู่ในบริเวณที่ มี แดดจัด พวกมันจึงใช้ลำงวงช่วยระบายความร้อน โดยเริ่มจากการพ่นน้ำเย็นจากลำงวงลงบนตัว จากนั้นมักจะตามด้วยการโปรยฝุ่นเพื่อสร้างชั้นฝุ่นปกป้องผิวหนัง ช้างใช้ลำงวงตักและพ่นฝุ่นในลักษณะเดียวกับที่ใช้กับน้ำ

ช้างยังใช้ลำงวงเป็นเหมือนท่อหายใจใต้น้ำเมื่อลุยน้ำลึก ลำงวงของช้างถูกควบคุมด้วยกล้ามเนื้อหลายมัด ส่วนที่คล้ายนิ้วสองนิ้วที่ปลายลำงวงช่วยให้ช้างสามารถเคลื่อนไหวอย่างละเอียดอ่อน เช่น การเก็บผลเบอร์รี่จากพื้น หรือการเด็ดใบไม้เพียงใบเดียวจากต้นไม้ช้างยังสามารถใช้ลำงวงจับกิ่งไม้ทั้งกิ่งแล้วดึงลงมาที่ปาก และดึงกอหญ้าขึ้นมาแล้วยัดใส่ปากได้อีกด้วย 

เมื่อช้างได้กลิ่นอะไรที่น่าสนใจ มันจะยกงวงขึ้นดมกลิ่นในอากาศเหมือนกล้องส่องทางไกลของเรือดำน้ำ หากถูกคุกคาม ช้างจะใช้งวงส่งเสียงร้องดังลั่นเพื่อเป็นการเตือนด้วย

ช้างเป็นสัตว์สังคม พวกมันบางครั้งกอดกันโดยการเอาลำงวงมาพันกันเพื่อแสดงการทักทายและความรักช้างยังใช้ลำงวงช่วยยกหรือดันลูกช้างข้ามสิ่งกีดขวาง ช่วยเหลือช้างตัวอื่นที่ติดอยู่ในโคลน หรือช่วยพยุงลูกช้างแรกเกิดให้ยืนขึ้นอย่างอ่อนโยน และเช่นเดียวกับทารกมนุษย์ที่ดูดนิ้วโป้ง ลูกช้างก็มักจะดูดลำงวงเพื่อหาความอบอุ่น ช้างตัวหนึ่งสามารถกินอาหารได้ 300 ปอนด์ (136 กิโลกรัม) ในหนึ่งวัน

มนุษย์ล่าช้างเป็นหลักเพื่อเอางาของมัน ช้างตัวเมียที่โตเต็มวัยและลูกช้างจะเดินทางเป็นฝูง ในขณะที่ช้างตัวผู้ที่โตเต็มวัยโดยทั่วไปจะเดินทางตามลำพังหรือเป็นกลุ่มของตัวเอง