VOCABULARIO:

1.- CONTEDOR: embalaxe metálico de dimensións normalizadas a nivel internacional, deseñado para o transporte de mercadorías por calquera medio —barco, tren ou camión—, facilitando o seu manexo e garantindo a protección e conservación dos bens transportados. A súa estrutura estándar permite cambiar de modo de transporte sen necesidade de descargar a mercadoría do seu interior, o que reduce custos e tempo nas operacións loxísticas. Algúns contedores poden estar refrigerados, recibindo o nome técnico de reefer containers ou contedores frigoríficos.

2.- BALANZA COMERCIAL:  [*813]  Diferenza entre o valor dos bens exportados e importados por un país nun determinado período de tempo. A miúdo atópase desequilibrado e califícase de favorable ou desfavorable segundo ofreza un exceso ou defecto de exprotacións. A balanza comercial española ten sido deficitaria (importa máis que exporta).

3.- ECONOMÍA SOMERXIDA / ECONOMÍA SUMERGIDA:  [gtx] conxunto de actividades económicas que se desenvolven de maneira clandestina e escapan ao control fiscal, leis e normativas laborais.

Conxunto de actividades económicas que se desenvolven clandestinamente. Non están controladas polo Estado, nin pagan impostos nin cuotas á seguridade social. Este tipo de economía ilegal aproveita os altos índices de desemprego para pagarlles salarios baixos aos traballadores. Entre as legais encóntranse o traballo ao axuste, a venda ambulante, os traballos eventuais, as actividades domésticas, etc., e como ilegais, o tráfico de drogas, a prostitución, o contrabando, etc.  producirse en países con elevado índice de paro ou ben con inmigración ilegal. Tamén se denomina economía subterránea, oculta ou encuberta.

(gal: mergullada) Serie de actividades productivas legales o ilegales, que escapan al control de la Hacienda Pública y que no figuran en las estadísticas ni en la contabilidad nacional. Entre las legales se encuentran el trabajo a destajo, la venta ambulante, los trabajos eventuales, las actividades domésticas, etc., y como ilegales, el tráfico de drogas, la prostitución, el contrabando, etc. Suele producirse en países con elevado índice de paro o bien con inmigración ilegal, y su existencia se debe a la voluntad de sus integrantes de eludir sus obligaciones fiscales y de cotización a la Seguridad Social. También se denomina economía subterránea, oculta o encubierta.

4.- ECOTURISMO: [gtx] modalidade de turismo alternativo, diferente ao turismo tradicional. Nestas actividades turísticas priviléxiase a sustentabilidade, a preservación, a apreciación do medionatural e cultural; preténdese manter o benestar das pobaocións locais, minimizando os impactos negativos para o medio ambiente e a comunidade local, e mantendo sempre un respecto ético polas leis laborais e os dereitos humanos dos traballadores implicados.//

[*838, + desc.] nueva modalidad de turismo cuyo objeto es el estudio de los ecosistemas. Pretende ser una de las alternativas al modelo turístico tradicional basado en el sol y la playa y contribuir al desarrollo turístico en zonas distintas a las tradicionales, a paliar la estacionalidad y a desarrollar el interés del público por el conocimiento y conservación del medio ambiente. En España destaca este tipo de turismo toda la cornisa cantábrica y los Pirineos.

// Turismo que visita espacios naturales y que tiene como base el respeto del medio ambiente. 

5.ADIF son as siglas de Administración de Infraestruturas Ferroviarias. É unha empresa pública que depende do Ministerio de Fomento e que se encarga de coidar e organizar todo o que ten que ver coas vías do tren: as vías, as estacións, os túneles ou as zonas de mercadorías. O seu obxectivo principal é mellorar o funcionamento dos trens en España e facer que todas as compañías poidan usar as vías en igualdade de condicións 

6. FRANQUÍA (FRANQUICIA): cadeas de establecementos pertencentes a empresas xuridacamente distintas ligadas por un contrato no que unha (a franquiciadora) lles concede a outras (as concesionarias) a licenza para explotar unha marca ou unha fórmula comercial mediante o pagamento dunha cantidade determinada, achegándolle a asistencia, a publicidade, etc. Este feito, xunto a unha organización do espazo interno e a creación dun ambiente de seguridade e confort ambiental moi similares en todos os casos, confírelles unha personalidade bastante estandarizada. As empresas concesionarias aprovéitanse dos beneficios das compras centralizadas e das campañas publicitarias únicas. 

////Procedimiento por el que una empresa o franquiciador cede a otra, el franquiciado los derechos  de uso o fabricación de determinado producto sujeto a una marca comercial previamente acreditada (famosa), a cambio de una compensación económica // cadeas de tendas e outros servizo, cuxos dereitos sobre a insignia ou marca cédense a outro empresario para que monten o seu negocio a cambio dunha parte dos beneficios e de reproducir o mesmo modelo de establecemento.

7. TAXAS AEROPORTUARIAS/TASAS AEROPORTUARIAS: pagos que realizan os viaxeiros e as mercancías do transporte aéreo polo uso das instalacións como pistas, terminais, seguridade ou servizos). Por iso, cando se pagan estas taxas, o diñeiro vai para AENA, que o utiliza para manter e mellorar os aeroportos e garantir que funcionen correctamente 

[*841] Son los pagos que deben realizar las compañías aéreas a AENA por la utilización de sus aeropuertos. Las tasas son variables en función de la categoría del aeropuerto y del tamaño del avión. Las compañías cargan después las tasas al pasajero, de forma que debe pagar no solo el precio del billete, sino también las tasas.

8.- PORTO SECO: é unha terminal de carga intermodal situada dentro dun país ou rexión económica que se conecta, a través da rede ferroviaria ou autopistas, co porto marítimo de orixe. De aí o nome, "porto seco", ao manipular o tráfico portuario nunha zona interior.

9.- TAXA TURÍSTICA: imposto que empregan moitos organismos públicos en diversos países, como fonte de finanzamento, destinado a promoción turística e a preservación do medio. Unha das taxas turísticas máis habituais é a que se cobra aos viaxeiros por pernoctación. Cada persoa que se aloxe nun hotel, hostal, etc. debe pagar unha pequena cantidade  por noite. Hai moitos países que a cobran como Italia, Francia, Austria. En España esta taxa é aplicada en Cataluña por pernoctación. 

10.- BANDEIRA AZUL: galardón anual a calidade ambiental desenvolvido pola Federación Europea de Educación Ambiental (FEE) desde 1987. Premia a praias e portos que cumpran unhas boas condicións ambientais como a calidade das augas de baño e dispoñan de certos servizos e instalacións (baños, socorristas, fácil acceso de persoas con discapacidade, etc). España e o país con máis bandeiras azuis.

11.- PARADOR NACIONAL: hotel, xeralmente de luxo, que depende do Estado. Estes establecementos ocupan nalgunhas ocasions edificios monumentais (castelos, pazos e edificios relixiosos) ricos en arte e cultura, e outras búscase a situación en razón da paisaxe e o clima.

   Téntase suplir en certa medida a iniciativa privada naquelas zonas de pouco interese económico pero de gran valor cultural e paisaxístico. Pontevedra conta con un dende 1955, sendo o primeiro de Galicia, estando situado nun pazo renacentista do século XVI. 

12.- IMPORTACIÓNS: entrada de mercancías nun país, procedentes do exterior. Xunto coas exportacións forma  balanza comercial dun país. Algúns estados intentan limitar as importacións mediante un sistema de cotas e aranceis co obxectivo de protexer a industria nacional o que pode dar lugar as chamadas "Guerras Comerciais". España compra no estranxeiro (importa): produtos enerxéticos, industriais (semielaborados, de equipo e de consumo) e  produtos agrarios.

13.- ARANCEL:  Tarifa oficial establecida que grava as mercancías importadas. É un sistema empregado co fin de protexer a produción nacional fronte a competencia da produción exterior. Hoxe existen acordos entre distintos países consistentes  na redución ou supresión dos aranceis. En España non están suxeitos  a aranceis os produtos procedentes dos demais membros da Unión Europea, e existe un arancel común para os procedentes de terceiros países.

14.- PARAÍSO FISCAL: territorio cuxo réxime tributario é especialmente favorable aos non residentes. Polo tanto, moitos cidadáns e empresas se domicilian en devandito territorio con fins legais, aínda cando non vivan alí.

15.- ADUANAS: dependencia pública cuxa función é o rexistro de bens que se exportan e se importan, cobrando os impostos correspondentes. Polo xeral sitúanse nas zonas fronteirizas e nas costas xa que por ditos lugares ingresan e saen os produtos.

   O controlar as mercancías que chegan a unha nación, a aduana pode incautar aqueles produtos que atentan contra a seguridade ou a saúde pública.

17.- SECTOR TERCIARIO BANAL: parte do sector terciario que se caracteriza por desenvolver unhas actividades nas que non se necesita un alto nivel de estudos ou preparación e adoitan estar mal remuneradas. Como exemplo temos a venda ambulante, servizo doméstico ou tarefas de limpeza. 

PERIODICOS: ARTÍCULOS Y GRÁFICOS

Nº1  Fai unha redacción sobre o porto de Vigo empregando os seguintes termos (na elaboración da mesma deberás subliñar estes termos):  FERROCARRIL, TERMINAL DE GUIXAR, PORTO PESQUEIRO, AUTORIDADE PORTUARIA, ADUANAS, GRUPO PSA (STELLANTIS), PORTO SECO, OPERATIVIDADE, CRUCEIROS, CENTRO COMERCIAL  A LAXE, GRANITO, CÍES, CONXELADO, LONXA DE ALTURA, ESTALEIROS, COLECTORES (CONTENEDORES), PEIXE FRESCO, AUTOPISTAS, 365 DÍAS AO ANO. 

Nº3 PASAPALABRA

NO ENTRA:

PARQUE TECNOLÓXICO: polígono industrial nun medio agradable no que se concentran empresas que traballan en tecnoloxía avanzada. As empresas situadas nestas áreas necesitan dispoñer de man de obra cualificada, universidades para levar a cabo procesos de investigación e boas infraestructuras, condicións que se dan particularmente nas grandes cidades

16.- CSIC: institución pública dedicada á investigación en España. Cobre todos os campos do coñecemento. Organízase ao redor de oito áreas científico-técnicas: Humanidades e Ciencias Sociais, Bioloxía e Biomedicina, Recursos Naturais, Ciencias Agrarias,Ciencia e Tecnoloxías Físicas, Ciencia e Tecnoloxía de Materiais,  Ciencia e Tecnoloxía de Alimentos, e Ciencia e Tecnoloxías Químicas.

15.- REDE SOCIAL: sistema no que distintas persoas, grupos, empresas ou organizacións se conectan entre si e manteñen relacións frecuentes debido a cuestións de amizade, parentesco, negocios, intereses, ideoloxías, coñecementos etc. Hoxe en día, é internet o canle máis importante nesta comunicación, a través de aplicacións como YouTube, Twitter, Facebook.

CONSUMISMO: afán por comprar bens indiscriminadamente, aínda que non sexan necesarios, empurrados moitas veces pola publicidade. Ou consumo a grande escala compromete gravemente os recusos naturais. A adquisición masiva de produtos e servizos que se dá nas sociedades occidentais, provoca unha grande acumulación de residuos sólidos que, a miúdo son difíciles de recoller, clasificar, reciclar ou eliminar.

ENLACE: https://docs.google.com/document/d/1V2QxgScu3jRd2woQab4nx1Kvb8-5eMGO3fqcpR4rZTg/edit?usp=sharing