AMÓN-RA. Deus principal da relixión exipcia xurdido no Imperio Novo da asociación de Amón, deus do vento da cidade de Tebas, con Ra, deus do Sol da cidade de Heliópole.
ESFINXE. Figura mitolóxica que no antigo Exipto tiña corpo de león e cabeza humana, de carneiro ou de miñato. Era o símbolo da realeza, á que se lle atribuía a forza e o poder do león, e da vida despois da morte, polo que aparece en moitas tumbas.
MOMIFICACIÓN. En Exipto, proceso que consistía en extraer algúns órganos do defunto e encher e cubrir o seu corpo con natrón durante 40 días. Transcorrido ese tempo, limpábase, introducíanse serraduras no seu interior e rociábase con aceites. Finalmente atábase con vendas. A finalidade era contar con un corpo incorrupto para ser aceptado no reino dos mortos.
4. MASTABA: tumba rectangular de paredes inclinadas. Precedeu ás pirámides. Construíase en pedra ou ladrillo.
Tiña unha cámara funeraria subterránea.
5. ESCRITURA XEROGLÍFICA: sistema de escritura exipcia baseada en debuxos. Empregábase en templos e tumbas. Combinaba signos fonéticos e simbólicos. A escritura demótica era unha forma abreviada da escritura xeroglífica.
Foi descifrada grazas á Pedra de Rosetta, xa que esta pedra estaba escrita en xeroglífico, demótico e grego.
6. CANON DE FRONTALIDADE: norma artística que representaba o corpo humano combinando diferentes perspectivas. A cabeza e as pernas aparecían de perfil. O torso e os ollos mostraban frontalidade. Buscaba claridade e simbolismo. Era unha regra fixa na pintura e relevo.
7. SISTEMA ARQUITRABADO: Método construtivo baseado en columnas e vigas horizontais. Non empregaba arcos nin bóvedas. Era sólido e estable.Caracteriza templos e palacios.
BIOGRAFÍAS
8. TUTANKHAMÓN: Faraón moi novo do Imperio Novo. Reinou pouco tempo. A súa tumba foi descuberta intacta en 1922. Achouse un gran tesouro funerario. É famoso pola súa máscara de ouro.
9. CLEOPATRA VII: última faraoa de Exipto. Gobernou no século I a.C. Relacionouse con Xulio César e Marco Antonio. Intentou manter a independencia de Exipto. Coa súa morte comezou o dominio romano.
10 AKENATÓN (Amenhotep IV) faraón do Imperio Novo de Exipto e esposo de Nefertiti(século XIV a.C.). É coñecido por impulsar unha reforma relixiosa moi importante. Intentou substituír o politeísmo tradicional polo culto case exclusivo ao deus Atón, o disco solar. Mudou o seu nome de Amenhotep IV a Akenatón, que significa “agradable a Atón”. Fundou unha nova capital chamada Aketatón (actual Amarna).
A súa reforma relixiosa foi revolucionaria, pois reduciu o poder dos sacerdotes de Amón. Tras a súa morte, o seu intento de monoteísmo foi abandonado. O seu sucesor, Tutankhamón, restaurou o culto tradicional.
8. RAMSES II: Faraón do Imperio Novo (século XIII a.C.). Mandou construír grandes templos como Abu Simbel. Participou na batalla de Qadesh.
É un dos faraóns máis coñecidos.
1. Antigo Exipto
Definición: Civilización que se desenvolveu arredor do río Nilo desde o 3.000 a.C.Durou máis de tres mil anos. Destacou pola súa organización política e relixiosa.
Construíu grandes monumentos como pirámides.
É unha das culturas máis importantes da Antigüidade.
3. Alto Exipto
Definición: Rexión situada no sur do país.
Chámase “alto” porque está río arriba.
Tiña como símbolo a coroa branca.
Foi unha das dúas partes do territorio.
Unificouse co Baixo Exipto.
4. Baixo Exipto
Definición: Rexión situada no norte, no delta do Nilo.
Chámase “baixo” porque está preto da desembocadura.
Tiña como símbolo a coroa vermella.
Era unha zona fértil e poboada.
Uniuse ao Alto Exipto arredor do 3.100 a.C.
9. Pirámide
Definición: Gran construción funeraria de forma triangular.
Servía como tumba dos faraóns.
A máis famosa é a de Keops en Gizeh.
Construíronse con enormes bloques de pedra.
Simbolizaban poder e eternidade.
12. Sarcófago
Definición: Caixa de pedra ou madeira onde se colocaba a momia.
A miúdo decorado con símbolos.
Podía ser moi elaborado.
Protegía o corpo do defunto.
Exemplo: sarcófago de Tutankhamón.
14. Papiro
Definición: Material de escritura feito dunha planta do Nilo.
Cortábanse tiras e prensábanse.
Servía para escribir textos relixiosos e administrativos.
É o antecedente do papel.
Exemplo: Libro dos Mortos.
15. Libro dos Mortos
Definición: Conxunto de textos relixiosos funerarios.
Axudaban ao defunto no máis alá.
Incluían fórmulas e oracións.
Colocábanse nas tumbas.
Reflicte crenzas relixiosas.
18. Osiris
Definición: Deus do máis alá.
Xulgaba as almas dos mortos.
Representaba a resurrección.
Era moi venerado.
Relacionado coa momificación.
19. Isis
Definición: Deusa da maxia e maternidade.
Esposa de Osiris.
Protexía ás familias.
Moi popular entre o pobo.
O seu culto estendeuse fóra de Exipto.
20. Horus
Definición: Deus do ceo.
Representado como falcón.
Protector do faraón.
Simbolizaba o poder real.
Relacionábase coa vitoria.
23. Escriba
Definición: Persoa que sabía ler e escribir.
Traballaba na administración.
Tiña prestixio social.
Empregaba papiro e tinta.
Era esencial no goberno.
25. Visir
Definición: Máximo funcionario despois do faraón.
Supervisaba a administración.
Controlaba impostos e obras públicas.
Actuaba como xuíz supremo.
Era home de confianza do rei.
29. Valle dos Reis
Definición: Lugar onde se enterraban os faraóns do Imperio Novo.
Situado preto de Tebas.
As tumbas estaban escavadas na rocha.
Alí atopouse a tumba de Tutankhamón.
Buscábase evitar roubos.
31. Pedra Rosetta: Pedra descuberta en 1799 por soldados franceses. Contén o mesmo texto en xeroglífico, demótico e grego.. Permitiu descifrar a escritura exipcia.Foi estudada por Champollion.É fundamental para coñecer a historia de Exipto.
32. Hicsos-: Pobo procedente de Asia que invadiu Exipto. Dominaron parte do territorio durante o Segundo Período Intermedio. Introduciron o cabalo e o carro de guerra.Foron finalmente expulsados polos exipcios. A súa presenza provocou cambios militares.
34. Libro dos Mortos Conxunto de textos funerarios escritos en papiro. Incluía oracións e fórmulas máxicas. Guiaba ao defunto no xuízo de Osiris.Colocábase nas tumbas. É unha fonte esencial para coñecer as crenzas exipcias.
3. Lei da xerarquía Principio artístico segundo o cal as figuras máis importantes se representaban máis grandes. O tamaño indicaba poder ou relevancia. O faraón aparecía maior ca os servos. Non buscaba realismo, senón simbolismo.Reflicte a estrutura social.
4. Baixo relevo
Definición: Técnica escultórica na que as figuras sobresaen lixeiramente da superficie.
Empregábase en templos e tumbas.
Permitía narrar escenas relixiosas.
Adoitaba estar policromado.
É característico da arte exipcia.
5. Alto relevo
Definición: Técnica na que as figuras destacan máis claramente do fondo.
Ofrece maior sensación de volume.
Empregábase en decoración monumental.
Era menos frecuente ca o baixo relevo.
Aparece en templos importantes.
7. Coloso
Definición: Estatua de grandes dimensións.
Representaba faraóns ou divindades.
Simbolizaba poder e autoridade.
Exemplo: colosos de Memnón.
Destaca pola monumentalidade.
8. Hipoxeo
Definición: Tumba escavada na rocha.
Empregada especialmente no Imperio Novo.
Situábase no Valle dos Reis.
Decorábase con pinturas murais.
Buscaba maior protección fronte a roubos.
9. Pirámide escalonada
Definición: Forma primitiva de pirámide composta por mastabas superpostas.
Exemplo: pirámide de Zoser en Saqqara.
Marca a transición arquitectónica.
Foi deseñada polo arquitecto Imhotep.
Supón un avance construtivo.
10. Obelisco: Monumento de pedra en forma de columna rematada en punta. Simbolizaba un raio de sol. Colocábase á entrada dos templos. Estaba cuberto de inscricións. Relacionábase co deus Ra.
11. Pilar papiriforme: Columna decorada con forma inspirada na planta do papiro. É característica da arquitectura exipcia. Simboliza vexetación e fertilidade.Atópase en templos como Karnak. Mostra relación coa natureza.
12. Arquitrabe Elemento horizontal que descansa sobre columnas. Forma parte do sistema construtivo arquitrabado. É típico da arquitectura exipcia.Soporta o peso do teito.Empregábase en templos monumentais
14. Cámara funeraria: Espazo interior onde se colocaba o sarcófago. Situábase no interior da pirámide ou hipoxeo. Decorábase con textos relixiosos. Tiña función simbólica. Era o lugar máis sagrado da tumba.
15. Cartela: Óvalo que rodea o nome do faraón en xeroglíficos.Indica protección divina. Axuda a identificar reis. Aparece en monumentos oficiais.É un elemento simbólico importante.
20. Papiro: Material de escritura elaborado coa planta do mesmo nome. Cortábanse tiras do talo e prensábanse.Empregábase para textos administrativos e relixiosos.É o antecedente do papel.Foi esencial para conservar coñecemento.
a) Que tres idiomas aparecen na pedra rosetta?
b) De que material esta feita?
c) En que museo europeo atópase actualmente?
d) Que xeral francés conquistará Egipto?
e) Que transcendencia tivo este descubrimento?
a) Cal é a pirámide máis grande do conxunto de Gizeh?
b) Que función tiñan estes monumentos?
c) Que tipo de tumbas foron anteriores ás pirámides?
d) Como se chama a pirámide escalanoda que aparece no video?
e) Que tipo de pedra utilízase no recubrimiento das pirámides?
f) Segundo o video que tipo de transporte utilízase no transporte de pedras e cantos traballadores empregáronse na construción do conxunto de Gizeh
A. Deus exipcio da morte con cabeza de chacal
B. Capital dun reino clave da antiga Mesopotamia
C. Zona con forma de media lúa onde se situaron as primeiras civilizacións
D. Gran reino de Mesopotamia formado a partir de las conquistas de Sargón I
E. Coñecían o cálculo e a escritura e encargábanse de administrar os impostos, asegurar os labores de construción e irrigación, organizar o exército e transcribir as ordes do faraón.
F. Máxima autoridade en Exipto
G. Lugar onde se atopa a gran esfinxe
H. Forma de enterramento no Imperio Novo
I. Nome do visir e arquitecto da primeira pirámide
J. Penúltimo faraón da dinastía V de Exipto (contén o j)
K. Faraón enterrado nunha das 3 grandes pirámide de Gizeh
L. Atributo do faraón
M. Acción que consistía en extraer os órganos do defunto en Exipto.
N. Nome do faraón que unificou o Baixo e o Alto Exipto
O. Deus exipcio da resurrección
P. Príncipe sacerdote en Mesopotamia
Q. Gran batalla de Ramsés II (contén o Q)
R. Nome da pedra que contén tres tipos de escritura
S. Sepulcro que cobre o corpo do faraón
T. Río de Mesopotamia
U. Pequenas estatuas que acompañaban o enxoval funerario
V. Lugar no que se construíron tumbas para os faraóns das dinastías XVIII a XX do Imperio Novo.
W. Expresión de admiración cando vemos a preciosidade de Exipto
X. Tipo de escritura utilizada polos exipcios
Y. Faraón que reinou trala morte de Tutankamon (contén o Y)
Z. Nome da pirámide de chanzos