Inleiding:
Kerst is elk jaar weer een ‘hot’ topic. Tegenstanders van de kerstviering beweren dat het vieren van kerst heidens is. Voorstanders van de kerstviering gaan de verdediging in. Op deze manier blijft er binnen het lichaam van Christus weinig over van de ‘kerst’gedachte. In dit gedeelte ga ik in op de claim dat kerst een heidense oorsprong zou hebben.
De vraag is dus: Waar komt kerst vandaan, en hoe komt men nu aan 25 december. Aan de hand van een veel gebruikte video van Jim Staley, wil ik eens gaan kijken naar een aantal argumenten:
Zie hier de video van Jim Staley
De achtergrond van Jim Staley was de voorganger van Passion for truth ministries. Zijn ministrie staat voor het vieren van de sabbat en de Bijbelse feesten, genoemd in het Oude Testament. Voor meer informatie over de persoon Jim Staley zie Aantekeningen bij de Bijbel.
Jim Staley beweringen zijn alsvolgt: " De traditie begint bij Nimrod, die later getrouwd is met Semiranis. Volgens de Babylonische traditie, krijgen Nimrod en Semiranis een zoon die zij Tammuz noemen.
Na de dood van Nirmod werd hij vergoddelijkt als de zonnegod, deze kennen wij in de Bijbel als Baal. Als Tammuz volgroeid is, trouwt hij met zijn moeder en vanuit dit huwelijk is Cupido geboren".
Op deze bewering zal ik proberen in te gaan. Ook zal ik in gaan op de volgende claim van Jim Staley:
"De Romeinen aanbaden op 25 december de geboortedag van Mithras (Sol Invinctus, de zonnegod). Kerst vindt zijn oorsprong in Nimrod en Semiranis".
Stellige beweringen hebben sterke bewijzen nodig. Dat betekent dat wij moeten kijken of er een bepaalde conclusie getrokken kan worden op basis van de beschikbare bronnen. In elk onderzoek wil je de eerste bronnen weten. Deze kunnen namelijk bevestigen dan wel ontkennen van de bewering die gedaan wordt. De volgende vragen zijn dan van belang
Wie heeft het verhaal geplaatst
Wanneer is het verhaal geplaatst
Waar is het verhaal geplaatst
In welke omstandigheden is het verhaal geplaatst.
Al deze vragen zijn nodig om een verhaal in de juiste context te plaatsen. En vandaar uit een goede conclusie te trekken.
Waar komt deze gedachte nu vandaan:
Het verhaal van Semiranis (die niet in de Bijbel voorkomt) is als eerste opgetekend in de Library of History door Diodorus Siculus. Diodorus Siculus was een Griekse historicus die leefde ten tijde van Julias Caesar (90-30 v Ch).
Hij schrijft dat Semiranis een bekende koningin was in de geschiedenis van Assyrië. De Assyrische naam van Semiranis is Shammuarat en leefde van ongeveer 810 tot 783 v Chr.
zie: http://www.ancient.eu/article/744/ (Engelstalig).
Diodorus schrijft dat hij dit verhaal heeft over genomen van Ctesias van Cnidus, die claimde de arts te zijn geweest van koning Arthaxerxus II . Deze koning van Perzië regeerde van 404-358 v Chr. (zie Diodorus in Library of History). Van deze Ctesias zijn geen originele bronnen en wordt dus alleen geciteerd in Diodorus.
Diodorus beschrijft het leven van Ninus en Semeranis. Ninus ontmoet haar op een van zijn veroveringen. Zij is de vrouw van een van zijn officieren. Hieronder een citaat van het verhaal van Ninus en Semiranis:
"5 Such, then, is in substance the story that is told about the birth of Semiramis. And when she had already come to the age of marriage and far surpassed all the other maidens in beauty, an officer was sent from the king's court to inspect the royal herds; his name was Onnes, and he stood first among the members of the king's council and had been appointed governor over all Syria. He stopped with Simmas, and on seeing Semiramis was captivated by her beauty; consequently he earnestly entreated Simmas to give him the maiden in lawful marriage and took her off to Ninus, where he married her and begat two sons, Hyapates and Hydaspes" (bron: Bibliotheca Historica book II H. 5)
Semiramis heeft 2 kinderen gekregen: Hyapatesen Hydaspes. Deze namen worden door Diodorus verder niet omschreven wie zij zijn.
Op het internet doet men geloven dat Ninus en Nimrod dezelfde personen zijn. Echter is daar totaal geen reden toe.
Wie de vader is van Ninus dat weten wij niet. Sommige denken dat het Belus is. Deze wordt gelijkgesteld met Zeus. Echter het bewijs ontbreekt.
Wat is dan de link tussen Ninus en Nimrod? Van beide personen wordt beweerd dat zij Nineve hebben gesticht. Echter kan dat niet als 'bewijs' gezien worden. Zeker niet wanneer het verhaal van Ninus zich 'duizend' jaren later afspeelt dan het verhaal van Nimrod.
In ieder geval weten wij vanuit de Bijbel dat Nimrod de zoon is van Cush. De naam Cush betekent zwart. De link dat Nimrod, de ‘Babelonische Ninus’ zou zijn heeft te maken met de betekenis van de naam Cush en het ontstaan van Nineve. In de Tell El Amarna Tablets wordt beschreven dat de ware Babyloniers in het Grieks werden omschreven als de oost Ethiopiërs. De naam Ethiop betekent nl ook zwart. (bron: Babylonia in the Tell El-Amarna Tablets p.816, Samuel A. B. Mercer).
Ook dit kunnen wij niet echt als een bewijs zien dat het dus over dezelfde personen moet gaan.
Komen wij op de tweede bewering: "Is het waar dat Nimrod na zijn dood vergoddelijkt werd als de zonnegod Baal?
Ook hier is het belangrijk om te lezen wat de primaire bron is. Wat kunnen wij hier over vinden. Ook van deze tweede bewering heb ik geen enkele primaire bron gevonden.
De International Standard Bible Encyclopdia schrijft m.b.t. de oorsprong van de god Baal het volgende:– Baal: The Phoenician writer Sanchuniathon (Philo Byblius, Fragmenta II) accordingly says that the children of the first generation of mankind "in time of drought stretched forth their hands to heaven toward the sun; for they regarded him as the sole Lord of heaven, and called him Beel-samen, which means ‘Lord of Heaven’ in the Phoenician language and is equivalent to Zeus in Greek" Baal-Shemaim had a temple at Umm el-Awamid between Acre and Tyre, and his name is found in inscriptions from the Phoenician colonies of Sardinia and Carthage. - einde citaat.
Philo van Byblos een geschiedschrijver (64-141 n Chr) is bekend vanwege dat hij de Fenische geschiedenis op papier heeft gezet. Hij vertaalde de werken van Sanchuniathon in het Grieks. Sanchuniathon is een Fenische schrijver van drie werken die verloren zijn gegaan in de Fenische taal. Deze werken dateren van 1200 tot 700 v Chr.
Mijn conclusie is Als het dus zo was dat Nimrod gelijk gesteld werd met Baal, dan moest hier al melding zijn gemaakt. Maar helaas is dit dus niet het geval.
De informatie met betrekking over Nimrod is karig, wat wij weten, weten wij wat over hem in de Bijbel geschreven staat (Gen. 10:8-12, 1Kron 1:10, Mich. 5:5). Wij weten dat hij een zoon van Kus was, een geweldige jager, een geweldenaar en de eerste koninkrijk waar onder andere Babel onder viel en Ninevé stichtte. Verder weten wij dat het land Assyrië ook het land van Nimrod werd genoemd.
Toch vanuit de geschiedenis van Assyrië en Babylon komt de naam Nimrod niet voor. Dit betekent dus dat de enige bron die wij hebben die specifiek iets over Nimrod schrijft de Bijbel zelf is.
Wat Jim Stayley hier doet een ‘onbijbelse’ verhaal koppelen aan Nimrod en het verkondigen als een waarheid. Het liefst met archeologische bewijzen.
Het brengt de suggestie dat het dus waar is wat hij zegt. Voor de tegenstanders van kerst kan dit voldoende zijn. Voor mij is dit het niet. Zoals ik al schreef: voor stellige beweringen zijn sterke argumenten nodig.
Twee hypotheses kerst datum:
Erzijn 2 hypotheses welke aangeven de oorzaak zijn van het ontstaan van het kerstfeest. De eerste hypothese is: 25 december de geboortedatum van Mitras en dit later overgenomen door de Christenen? De tweede hypothese is: 25 december is mogelijk de geboorte datum van Jezus.
Voordat ik op de twee hypothese wil in gaan, wil ik aangeven dat de geboorte van Jezus in een historisch document is geschreven in een chonograaf (kalender) van het jaar 354. De geboortedag van Jezus wordt in een lijst met sterfdata van martelaren aangegeven als 25 december. Opvallend is dat in plaats van de sterfdatum de geboortedatum is genoemd van Jezus. Dit document was bedoeld voor een rijke Romeinse Christen Valentinus. (bron: Codex Kalender Phylocalus). De menswording van Jezus, wordt dus gelijk gesteld met de dood van de martelaren.
Hypothese 1 Mithras:
De Mithras cultus is een mystieke afgoden cultus die door vele Romeinse soldaten werd aangehangen in het vroege Romeinse rijk ten tijde van Constantijn. Volgens degene die deze hypothese aanhangen, zegt men dat 25 december de geboorte dag is van Mithras. En volgens deze hypothese heeft Constantijn deze dag overgezet als geboortedag van Jezus.
Ook hier is van belang: welke bronnen kunnen deze bewering bevestigen:
Volgens dr. Richard Gordon (prof. Aan de universiteit in en Erfurt, religiewetenschappen) is over de cult en feest cyclus van Mitras niets bekend.
Manfred Clauss professor Ancient History aan de universiteit van Berlijn schrijft: “ Het feest van de natalis Invincti (Mithras) was een algemeen zonnefeest”. (bron: Mithras: Kult und Mysterien, pag 70)
Steve Hijmans professor Romeinse kunst en archeologie van de universiteit in Alberta zegt: 25 december was geen lange traditie en geen speciaal belangrijk feest van de zon…. In feite er is geen bewijs dat dit feest van de zon op 25 december ouder is dan Christelijke kerstmis. De traditionele feest van Sol, zoals opgenomen in de keizerlijke analen zijn 8, 9 , 28 augustus en 11 december”.(bron artikel Sol, Invictus, the Winter Solstice and the orgins of Christmas publ. 2003, pag 384 en 385)
De conclusie is dat de niemand de werkelijke geboortedatum van Mitras weet. Laat staan dat dit 25 december is.
Hypothese 2: de berekeningshypothese
De andere hypothese is: de berekeningshypothese. Deze gaat uit dat het liturgisch jaar begon en eindigd op 25 december (zie de werken van Thomas Talley). Oude kerkvaders gaan ervanuit (zie Hipollytus van Rome 170-235, Tertullianus 160-130) dat de sterfdatum van Jezus 25 maart was. ( bron: Tertullianus vertaalde de 14e Nissan in 25 maart in Adversus Iudaeos 8)
Volgens de Joodse overlevering Babylonische talmud, is op die dag de wereld geschapen, en op 25 maart werd de schepping herdacht. En volgens die dag 25 maart was het het feest van de aankondiging, dat Maria op die dag ook ‘ontvangen’ werd, het ook 9 maanden later, dat Maria volgens deze hypothese bevalt van een Zoon. (bron: Hippolytus and the (pseudo-Cyprianic) in Thomas Talley: De pascha computes, the origins of the liturgical year pag 86, 90-91).
In een onbekend vierde eeuws Noord -Afrikaans geschrift staat het volgende: Onze Heer was ontvangen op 25 maart. Hij was dus op dezelfde dag ontvangen als op de dag dat hij leed. (bron: De solstitia et aequinoctia conceptionis et nativitatis domini nostri iesu christi et iohannis baptistae).
Wanneer wij deze hypothese aanhouden, heeft men in de vroege kerk gekeken naar de sterfdatum van Jezus. Men nam aan dat de sterfdatum ook de datum was van de ontvangenis van Maria.
Mijn conclusie:
Zoals je kan lezen is voor de beweringen die gemaakt zijn geen bewijzen gevonden. Duidelijk is dat Nimrod niet met Semiranis getrouwd is geweest. Dat de claims gebaseerd zijn op aannames om de kijker te laten bewegen in een bepaalde denk richting.Ook met betrekking tot de 25 december is er geen bewijs dat dit de geboortedag is van Mithras. De bronnen die ik gebruikt hebt geven niet aan dat 25 december de geboortedatum is van Mithras, wat wel door Jim Staley beweerd wordt. . Voor mij geldt dat de berekeningshypothese meer duidelijkheid geeft. En daardoor voor mij overtuigend is, dat de men in de vroege kerk dacht dat op 25 december Jezus werkelijk geboren was. Ondanks dat dit waarschijnlijk niet de echte geboorte datum is.
Mijn persoonlijke noot:
Mogen wij kerst vieren?
De vraag die wij ons kunnen stellen is: Mogen wij kerst vieren. Wanneer wij de Bijbel goed lezen dan lezen wij heel vaak het volgende:
Psalm 105
Loof de HEERE, roep Zijn Naam aan,
maak Zijn daden bekend onder de volken.
2 Zing voor Hem, zing psalmen voor Hem,
spreek aandachtig van al Zijn wonderen.
3 Beroem u in Zijn heilige Naam,
laat het hart van wie de HEERE zoeken, zich verblijden.
4 Vraag naar de HEERE en Zijn kracht,
zoek Zijn aangezicht voortdurend.
5 Denk aan Zijn wonderen, die Hij gedaan heeft,
aan Zijn tekenen en de oordelen van Zijn mond,
6 nakomelingen van Abraham, Zijn dienaar,
kinderen van Jakob, Zijn uitverkorenen.
Een van de sleutelwoorden binnen het OT is het woord zakar, wat herinner betekent. Wij kunnen lezen dat God trouw is door ons te herinneren (Gen 8:1, 9:15) In Exodus 2:4 herinnerd God Zijn belofte nadat Hij de jammerkreten van de Israëlieten hoorde. Maar God vraagt dit ook van Zijn volk, zoals wij dit kunnen lezen in Exodus 13:13. Daar waar God Israël de opdracht gaf om eeuwig te herinneren dat God hen uit Egypte deed geleiden.
In Deut 14 kunnen wij lezen dat een van de doelen van de tienden geven een feestmaal geven was.. Een feest, met eten en drinken. Een feest waar ter ere van Hem. En God als gastheer.
Ook het NT geeft ons verordeningen om te blijven herinneren: Denk aan de instelling van het avondmaal: Waar Paulus Jezus citeert in 1Korinthe 11.
Kerst herinnert ons aan het wonder wat God heeft gedaan. De Schepper, is een Schepsel geworden. Wij herinneren het ultieme offer dat begon bij de menswording van Jezus. Vele weten niet dat het evangelie van Johannes geschreven is aan het eind van zijn leven. In dit evangelie, legt Johannes in het voorwoord uit wie Jezus werkelijk is. De herinnering… Het Woord dat was God, en het Woord is vlees (mens) geworden (Joh 1:3, 14).
Of hoe Paulus het in Fil 2:6-8 omschrijft: 6 Die, hoewel Hij in de gestalte van God was, het niet als roof beschouwd heeft aan God gelijk te zijn,7 maar Zichzelf ontledigd heeft door de gestalte van een slaaf aan te nemen en aan de mensen gelijk te worden. 8 En in gedaante als een mens bevonden, heeft Hij Zichzelf vernederd en is gehoorzaam geworden, tot de dood, ja, tot de kruisdood.
Dit is de reden waarom ik kerstvier. En hoe mooi is de gelegenheid om op een laagdrempelige manier te vertellen wie Jezus is, en het doel met deze wereld.
Als laatste wil ik afsluiten met twee teksten: Laat dus niemand u veroordelen inzake eten of drinken, of op het punt van een feestdag, een nieuwe maan of de sabbatten. (Kol 2:16).
5 De een acht de ene dag boven de andere dag, maar de ander acht al de dagen gelijk. Laat ieder in zijn eigen geest ten volle overtuigd zijn.
6 Wie de dag in ere houdt, houdt hem in ere voor de Heere, en wie de dag niet in ere houdt, houdt hem niet in ere voor de Heere. Wie eet, eet voor de Heere, want hij dankt God. En wie niet eet, eet niet voor de Heere, en ook hij dankt God. (Rom 14)
Dit is de reden waarom ik kerstvier heb ik beschreven. Ik begrijp dat andere dit niet vieren. Wanneer ik het vier.. doe ik het voor en met God. Maar ik ben er van overtuigd dat vele het niet vieren, voor God. Laten wij elkaar daarin respecteren…
Voor degene die het vieren: Hele fijne kerstdagen en een prachtig uiteinde van dit jaar!!