ชื่อท้องถิ่น : โพ, โพศรีมหาโพธิ์, สลี (ภาคเหนือ), ย่อง (แม่ฮ่องสอน)

ชื่อสามัญ : BODHI TREE, SACRED FIG, PEEPUL TREE

ชื่อวงศ์ : MORACEAE (วงศ์เดียวกับไทรและมะเดื่อ)

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Ficus religiosa L.

แหล่งที่พบ : มีถิ่นกำเนิดดั้งเดิมในแถบประเทศอินเดียและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในประเทศไทยพบได้ทั่วไป โดยเฉพาะตามวัดวาอารามและสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ เนื่องจากเป็นพืชที่มีความสำคัญทางพุทธศาสนา เป็นไม้ที่ชอบแสงแดดจัด ทนทานต่อสภาพอากาศร้อนและแห้งแล้งได้ดี เติบโตได้ดีในดินทุกสภาพ แต่มักมีระบบรากที่แผ่กว้างและแข็งแรงมาก

ลักษณะทั่วไป : เป็นไม้ยืนต้นผลัดใบขนาดใหญ่ มีความสูงประมาณ 20-30 เมตร ลำต้นมีขนาดใหญ่ แตกกิ่งก้านสาขาแผ่กว้างเป็นพุ่มทึบ เปลือกต้นสีเทาเรียบหรือหลุดล่อนเป็นแผ่นบาง ใบ เป็นใบเดี่ยวออกเรียงสลับ จุดเด่นคือ รูปทรงหัวใจ (Cordate) ที่มีปลายใบแหลมยาวเป็นพิเศษ (Drip Tip) ขอบใบเรียบเป็นคลื่นเล็กน้อย ก้านใบยาวและอ่อน ทำให้ใบไหวไปตามลมได้ง่ายแม้ลมเพียงแผ่วเบา ดอก ออกเป็นช่อกระจุกแน่นภายในฐานรองดอกรูปกลม (Syconium) คล้ายผลมะเดื่อ ผล มีลักษณะกลมขนาดเล็ก ออกเป็นคู่ตามซอกใบ เมื่อสุกจะเปลี่ยนจากสีเขียวเป็นสีชมพูจนถึงสีม่วงดำ เป็นอาหารของนกและสัตว์ขนาดเล็ก

การใช้ประโยชน์ :

• ด้านศาสนาและวัฒนธรรม : เป็นสัญลักษณ์ของความรู้แจ้งและการตรัสรู้ในพุทธศาสนา นิยมปลูกในบริเวณวัดเพื่อความเป็นสิริมงคลและให้ร่มเงา

• ด้านการประดับ : นิยมปลูกเป็นไม้ประธานในพื้นที่กว้างขวาง หรือนำมาทำเป็นไม้แคระ (Bonsai) เนื่องจากมีรูปทรงลำต้นและใบที่สวยงามโดดเด่น

• ด้านสมุนไพร : * เปลือกต้น : มีรสฝาด ใช้ต้มน้ำดื่มช่วยรักษาโรคบิด แก้ท้องเสีย และใช้ล้างแผลเปื่อยอักเสบ

  • ใบและยอดอ่อน : มีสรรพคุณช่วยย่อยอาหารและแก้พิษแมลงสัตว์กัดต่อย

  • ราก : ใช้เคี้ยวช่วยบำรุงเหงือกและฟัน

• ด้านสิ่งแวดล้อม : เป็นไม้ที่ช่วยดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์และปล่อยออกซิเจนได้ดีเยี่ยม อีกทั้งยังเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยและอาหารของนกหลากหลายชนิด