ชื่อท้องถิ่น : สายหยุด, กล้วยเครือ (ภาคเหนือ), สาวหยุด (ภาคใต้)

ชื่อสามัญ : DESMOS, CHINESE DESMOS

ชื่อวงศ์ : ANNONACEAE (วงศ์น้อยหน่า)

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Desmos chinensis Lour.

แหล่งที่พบ : เป็นพืชท้องถิ่นของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในประเทศไทยพบกระจายพันธุ์อยู่ทั่วทุกภาคตามป่าดิบชื้น ป่าเบญจพรรณ และตามชายป่า นิยมปลูกเป็นไม้ประดับตามบ้านเรือนและสวนสาธารณะเนื่องจากดอกมีกลิ่นหอมเป็นเอกลักษณ์ เติบโตได้ดีในดินร่วนซุยที่ระบายน้ำได้ดี ชอบแสงแดดรำไรถึงแดดจัด และมีความทนทานต่อสภาพอากาศร้อนได้ดีมาก

ลักษณะทั่วไป : เป็นไม้เถาเลื้อยหรือไม้พุ่มกึ่งเลื้อยขนาดกลาง กิ่งก้านมักทอดเลื้อยพาดพันต้นไม้ชนิดอื่นไปได้ไกล 5-8 เมตร เปลือกต้นสีน้ำตาลเข้ม ใบ เป็นใบเดี่ยวรูปขอบขนานหรือรูปหอก ปลายใบแหลม แผ่นใบสีเขียวสด ผิวใบด้านล่างมีสีนวลกว่าด้านบน ดอก ออกเป็นดอกเดี่ยวตามซอกใบ ดอกมีลักษณะห้อยลง กลีบดอกยาวมี 6 กลีบ แบ่งเป็น 2 ชั้น ชั้นละ 3 กลีบ กลีบดอกมีลักษณะบิดเกลียวและอ่อนนุ่ม เมื่อแรกบานจะเป็นสีเขียวแล้วค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีเหลืองเข้ม จุดเด่นคือกลิ่นหอมแรงในตอนเช้าตู่ และกลิ่นจะค่อยๆ จางลงจนหมดไปในช่วงสาย (จึงเป็นที่มาของชื่อ "สายหยุด") ผล ออกเป็นกลุ่ม มีลักษณะคล้ายลูกปัดต่อกันเป็นข้อๆ เมื่อสุกจะมีสีดำหรือม่วงดำ

การใช้ประโยชน์ :

• ด้านการประดับ : นิยมปลูกทำซุ้มไม้เลื้อยเพื่อให้ร่มเงาและส่งกลิ่นหอมประดับบ้านเรือน

• ด้านเครื่องหอม : ดอกสดนิยมนำมาสกัดน้ำมันหอมระเหยเพื่อใช้เป็นส่วนผสมของน้ำหอม เครื่องสำอาง และทำบุหงารำไป

• ด้านสมุนไพร : * รากและลำต้น : ใช้ต้มน้ำดื่มช่วยบำรุงหัวใจ แก้ลมวิงเวียน และขับปัสสาวะ

  • ดอก : ใช้ปรุงเป็นยาหอมช่วยบำรุงหัวใจและบำรุงธาตุ

• ด้านศิลปวัฒนธรรม : มักถูกนำไปอ้างถึงในวรรณคดีไทยหลายเรื่อง เพื่อเปรียบเปรยถึงกลิ่นหอมที่หยุดหายไปเมื่อถึงเวลาสาย