Concert Wibi Soerjadi
Op vrijdagavond 10 september 2010 opende meesterpianist Wibi Soerjadi met zijn optreden het theaterseizoen voor Theater Cool te Heerhugowaard. Ook voor Wibi bleek dit zijn eerste concert te zijn van het nieuwe seizoen.
Eerste keer
Het was voor mij de eerste keer in het nieuwe gebouw van Cool. Ik ken alleen het oude gebouw De Schakel voor het door vuur vernietigd werd. Op dezelfde plek is er nu een multi-functioneel gebouw herrezen op het gebied van kunst & cultuur. Al weer sinds 2008. Maar voor mij dus voor het eerst een avond uit in de eigen culturele kern van Heerhugowaard. De bioscoop natuurlijk even buiten beschouwing gelaten.
Parkeren
Bij binnenkomst bleek ik net op tijd te zijn voor het merendeel van de andere concertbezoekers binnen zou komen. Velen kwamen per auto en die kon je dus ook al zien rondrijden in de regen om een goede plek te vinden op de parkeerplaats naast de bioscoop. Maar er zijn genoeg ondergrondse parkeergarages in de omgeving.
Theatercafé
Terwijl de mensen binnen druppelden en hun jas afgaven bij de garderobe, het is “gratis & verplicht” zoals werd omgeroepen, wilden enkelen zich bewegen naar het theatercafé. Alwaar ze al snel in de kladden werd gegrepen door een mevrouw van het theater, daar het café dicht was voor een “besloten bijeenkomst”. Een beetje jammer, de welbekende afzetting met rode touwen had beter de mensen op afstand gehouden met natuurlijk het bord besloten bijeenkomst. Want ja, mensen zijn uit en willen dus graag even wat drinken. Dat bleek naar ik begreep ook boven te kunnen. Maar goed het is wel dé opening van het theaterseizoen dus het bevreemde me enigszins.
Druk
Al met al werd het drukker en al snel was de hal gevuld met wachtende en binnenkomende gasten. Het gebouw is groot, maar heeft niet zo'n groot foyer als De Vest in Alkmaar. Je hebt in ieder geval de gelegenheid voor een praatje, want de eerste de beste gesprekspartner staat dicht bij je in de buurt. Het merendeel van het publiek bestond uit mensen die de pensioengerechtigde leeftijd naderde of al lang bereikt hadden. Enkele hadden hun kleinkinderen mee, en aan het einde van de wachttijd kwamen er ook tieners en jongvolwassenen binnen.
Oefenkuch
Terwijl ik wachtte begon ik automatisch de originele “klassieke concertkuch” te bezigen. Ik dacht nog bij mijzelf, maar ik heb toch geen keelpijn? Laat staan last van hoesten? En ik heb ook nog eens geen drop bij me?! Wat blijkt, als een grote groep mensen bijeenkomt raakt de lucht na verloop van tijd vol van damesparfums en haarstylingsproducten, dit slaat op je keel en in samenhang met de warmte en het verminderde zuurstof gehalte in de ruimte, begin je automatisch te hoesten. De 'concertkuch' heeft dus niets met ziek-zijn te maken! Weer wat geleerd.
Mooie zaal
Eindelijk gingen de deuren open, ietwat verlaat, maar we mochten de zaal binnentreden! Het is een heel slim systeem of je hebt de “even”-ingang of de “oneven” ingang aan de andere zijde. Dat werkt wonderwel om het publiek makkelijk de zaal in te laten stromen. Efficiënt bedacht. Het theater is warm rood van kleur en de vleugel stond natuurlijk al opgesteld. Mooi centraal en dichtbij het publiek. Er is namelijk in Theater Cool niet echt een “toneel”, een verhoging. In ieder geval niet in deze setting met Wibi Soerjadi. De rijen stoelen gaan van boven naar beneden tot aan de begane grond en zo zit je dicht bij de uitvoerend artiest. Een goed theater om makkelijk contact te hebben met je publiek als artiest en vice versa, dacht ik.
De vleugel stond klaar en de enige decoratie in de zaal waren 3 grote bloemstukken en een licht ornament.
Applaus
De pianist betrad zijn domein met een vlotte tred, klaar voor het concert. Gestoken in een wit pak kon Wibi zijn eerste applaus van die avond in ontvangst nemen. Volgens het programma, wat ik later vond in het foyer en andere bezoekers dus ook bleken te hebben, begon het optreden met Chopin, Nocturne opus 9 nr. 2 in Es. Na Ravel's Ondine uit 'Gaspard de la nuit' nam de concertpianist het woord om de bewerking van Liszt toe te lichten van Wagner's Tristan und Isolde. Zo ook bij de eigen compositie Dance of Devotion varations symfoniques, dat een bewerking is van de Olympische Spelen kür voor dressuurrijdster Anky van Grunsven en haar paard Salinero (2007). Wibi Soerjadi's vleugel was gestemd om het instrument in een bepaalde passage bijna als slaginstrument te bespelen, denk hierbij aan het geluid van een citer.
Focus
Iedere keer als de pianist plaats nam zie je hem tijd nemen om zich in te leven in het stuk. Een paar seconde om de punten van zijn colbert recht te leggen, daarna een stil moment voor hij de toetsen beroerd en een stroom van klanken het theater vult. Een aantal keer heb ik met gesloten ogen het concert beleefd en Wibi's spel vormt dan een vuur, een haard aan noten, van laag naar hoog vullen zijn muzikale vlammen, die specifieke ruimte, als een open vuur in de natuur. Het bekende Wibi geluid met zijn karakteristieke aanslag is hier en daar te ontdekken. Ik ken de pianist natuurlijk alleen van CD en zijn samenwerking met rockband Di-rect (2005), maar het live horen van een vleugel is toch een hele andere ervaring. Het uitsterven van de noten neemt meer tijd in beslag, dan je op plaat ooit hoort, maar even goed bij een stuk is inbegrepen, als de aanslagen op de toetsen zelf.
De zetel van de meesterpianist.
Papier en kuch
De pauze was er veel te snel voor mijn gevoel. Maar gelukkig is de koffie goed te noemen en kon er al snel weer plaats worden genomen in de zaal. Interessant was ook de 'geluidmatige' aanwezigheid van het publiek. Bijvoorbeeld de meneer die bij het eerste nummer nota bene in het 'stille' intro een onnoemelijk hoeveelheid kraakgeluid maakte. Wat was dat in hemelsnaam een papieren vuilniszak? Of degene volledig links in de zaal wiens mobiele telefoon afging. Ook de kuchen waren soms niet van de lucht, kun je hooikoorts krijgen van bloemstukken? Maar het publiek kon ook muisstil zijn, dan kon je een speld horen vallen. In ieder geval was de sfeer goed en ook het theatercafé is gezellig. Dat gelukkig wel open was tijdens de pauze en na afloop.
Nieuwe Compositie
Wibi Soerjadi eindigde met zijn meest nieuwe compositie. Hij heeft het geschreven tijdens zijn 'dove' periode. In begin 2009 werd namelijk acuut perceptief gehoorverlies bij de pianist vastgesteld. Ofwel in het Engels 'idiopathic sudden sensorineural hearing loss'. Zoals de pianist het zelf omschreef: "Het probleem is, dat ik wel alles hoor, maar ik hoor veel vervorming, dus ik hoor tonen niet zoals ze moeten zijn. Als ik akkoorden aansla, dan lijkt het net alsof ik alles fout speel." Wibi maakte zijn comeback in het Concertgebouw te Amsterdam op 29 en 30 mei 2009. Het nieuwe stuk heet Apuleius “Amor en Psyche” en is dus gebaseerd op een Griekse mythe. De pianist lichtte zelf zijn compositie toe. Ieder personage, actie of emotie geeft hij een herkenbaar thema mee. Zo wordt het verhaal met de scenes voor de luisteraar muzikaal gezien makkelijker om te volgen. Het stuk “Amor en Psyche” beleefde zijn publieke première, nog maar heel recent, op zondag 29 augustus 2010 tijdens een Tuinconcert op Wibi's Landgoed ‘De Wulperhorst’ in Zeist.
Encore
De toegift van Wibi bestond uit de melodie van de film Pirates of the Carribean gespeeld met één hand, en wel de linker! Dit sterke staaltje powerplay pakte wonderwel uit. Je denkt 'weinig' te gaan horen, maar Wibi Soerjadi is zo snel dat de melodie de hele zaal vult, alware het gespeeld met twee handen. Ofwel de pianist kreeg de handen nogmaals op elkaar en het laatste applaus van het publiek was zijn deel.
Geen "Bösie", de bijnaam voor zijn Bösendorfer Imperial vleugel, maar een Fazioli. De Bösendorfer was voor het allerlaatst te horen tijdens de kerstconcerten op 26, 27 december 2007 (Concertgebouw, Amsterdam) & 28 december 2007 (De Doelen, Rotterdam). De concertvleugel staat nu bij Wibi Soerjadi thuis met pensioen.
Gesigneerd & beschadigd
Na het concert kon je Wibi even ontmoeten bij de promotiestand waar je zijn CD's en een concert DVD kon kopen. De meesterpianist was "zeer tevreden" over zijn eerste concert van het nieuwe seizoen. Wibi signeerde de CD's en droeg zwarte handschoenen. Hij gaf aan dat zijn handen nog na trilde van de inspanningen en zelfs zijn duimnagel moest bij geknipt worden, vanwege het muziekspel. De luisteraar vergeet misschien dat de snaren, die in een vleugel zitten onder een hoge spanning staan en om deze tonen te laten weerklinken de toetsen toch met een zekere kracht en trefzekerheid beroerd dienen te worden. Enig vleugel-geweld komt er dus blijkbaar wel aan te pas, waarbij de pianist zijn verlies voor lief moet nemen, met als winst een tevreden publiek. En dat waren de bezoekers zeker, die theater Cool verlieten, al of niet met een gesigneerde CD van de pianist.
Algemene indrukken
Door de theaterdirecteur werd er niet stil gestaan bij het "eerste concert" van het nieuwe theaterseizoen. Het concert begon eigenlijk gewoon, zonder enige introductie. Wat wel een gemiste kans is vond ik zelf. Zo ook het gesloten hebben van het theatercafé voor een voorstelling. Het zou toch een feestje moeten zijn niet waar. Daarnaast vond ik het eerste deel van het concert harmonieuzer en rustiger overkomen. Dat heeft vast te maken met Wibi Soerjadi's eigen composities, die zowel ritmisch als melodieus van aard zijn en veelal in het tweede deel na de pauze ten gehore werden gebracht. Desalniettemin was het een mooie avond uit! Waarbij ik Wibi Soerjadi en Theater Cool een goed gevuld en succesvol theaterseizoen toe wens!
Links
Cupid and Psyche
http://en.wikipedia.org/wiki/Cupid_and_Psyche
Les van beroemde pianist 2, 22 mei 2009
http://nos.nl/video/34274-les-van-beroemde-pianist-2.html
Theater Cool
http://www.coolheerhugowaard.nl
Wibi Soerjadi
Wibi Soerjadi: He's a Pirate,.. one hand and a hook
http://www.youtube.com/watch?v=LcsCG6Fgykc
Wibi Soerjadi weer op de planken
http://www.trouw.nl/cultuur/muziek/article2742254.ece/Wibi_Soerjadi_weer_op_de_planken.html
Wibi Soerjadi: Pauw & Witteman, 7 november 2007
Mooi uitgelicht een bloemstuk van bloemist Ron de Vries.