{ INTRODUCED SPECIES }
{ INTRODUCED SPECIES }
ขนุน ~ มะหนุน ~ หมักหมี๊ ~ หมากลาง
Description
Vernacular Name: Jack Tree
ลำต้นเป็นไม้ต้นสูง 10-30 ม ไม่ผลัดใบ, บางครั้งมีรากพูพอน (buttress), กิ่งที่มีใบหนา 2-6 มม สีเกือบขาว เมื่อแห้งสีเทาถึงน้ำตาล, ผิวมีขนแนบแกมประปราย (appressed-puberulous), หูใบยาว 1-8 ซม โอบรอบลำต้นสมบูรณ์ (amplexicaul)
ใบเป็นใบเดี่ยวเรียงตัวรอบลำต้นแบบเวียน (spiral), ก้านใบยาว 0.8-3 ซม หนา 1-2 มม ผิวมีรูปแบบขนคล้ายกิ่ง เยื่อชั้นผิว (e[idermis) คงทน, ปลายใบอ่อนมน (obtuse) ปลายใบปกติแบบเรียวแหลมสั้น (short-acuminate), ใบอ่อนรูปไข่กลับ (obovate) ใบแก่รูปรี (elliptic) ถึงขอบนาน (oblong) ขนาดยาว 4-15 ซม กว้าง 2-8 ซม, โคนใบรูปลิ่ม (cuneate) ถึงมน (obtuse), ขอบใบเรียบ (entire) หรือแบ่งเป็นสามพูในใบอ่อนบางใบ, ผิวใบด้านหลังใบเริ่มแรกมีขนรูปตะขอโค้ง (uncinate) ต่อมาผิวเกลี้ยง (glabrous), ผิวใบด้านท้องใบมีขนรูปตะขอโค้งแนบแกมประปรายบริเวณเส้นใบ, เนื้อใบคล้ายแผ่นหนัง (coriaceous), เส้นใบร่างแหแบบขนนก (pinnately webbed) เส้นใบมี 6-10 คู่ เส้นใบเล็กเรียงกันเป็นขั้นบันได (scalariform)
ดอกเป็นช่อแยกเพศร่วมต้น (monoecious) มีรายละเียดดังนี้
ช่อดอกเพศผู้เป็นช่อเดี่ยว เกิดตามซอกกิ่ง (axillary) หรือตามลำต้น (cauliflorous), ก้านช่อดอกยาว 1-5.5 ซม, ปลายช่อดอกแผ่เป็นขอบ (rim), ฐานรองดอกพองออกเป็นรูปทรงกระบอก (cylindrical) ทรงรี (ellipsoid) หรือคล้ายช่อเชิงลด (spicate) ขนาดยาว 2.5-7 ซม กว้าง 0.8-2.8 ซม, ดอกเพศผู้มีขนาดเล็ก, วงกลีบรวมเป็นท่อยาว 0.7-1 มม ปลายแยกเป้นสองพู, เกสรเพศผู้ยาว 1.5-2 มม, อับเรณูยาว 0.3 มม, ดอกมักปนกับโครงสร้างต่อยื่น (process) ขนาดยาวเท่ากับดอกเพศผู้
ช่อดอกเพศเมียเป็นช่อเดี่ยว เกิดตามซอกกิ่งหรืออกช่อดอกตามกิ่ง (ramiflorous), ก้านช่อดอกยาว 3-10 ซม, ปลายช่อดอกเหมือนของเพศผู้, วงกลีบรวมเป็นท่อปลายนูน (convex), บางครั้งมีใบประดับรูปโล่ (peltate) ยาว 0.2-0.4 มม
ผลเป็นผลรวม (comosite fruit) แบบฉ่ำน้ำ, ช่อผลอ่อนรูปเกือบทรงกลม (subgolbose) ขนาดยาว 30-100 ซม กว้าง 25-50 ซม, ผิวมีหนามรูปพีระมิด (pyramidate) หรือกรวย (conical) เกิดจากกลีบรวม, ผลเป็นทรงรี (ellipsoid) ความยาว 3 ซม, ผิวผลสีเขียวน้ำตาล
Gallery
ปลายกิ่งที่ออกดอกช่อ (ซ้ายบน), ปลายใบแสดงหูใบม้วนเป็นรูปกรวย (กลางบน), ดอกช่อที่บานแล้ว (ขวาบน), หูใบที่แห้งแล้วแตกเป็นสองพู (ซ้ายล่าง), ภาคตัดขวางของผล (กลางล่าง), ผลรวม แสดงน้ำยางสีขาว (ขวาล่าง)
Reference & Credit
https://botany.dnp.go.th/eflora/floraSpecies.html?tdcode=04557
ถ่ายภาพโดย ดร.จิโรจน์ แสงรัตนประเสริฐ
รวบรวมคำอธิบายและถ่ายภาพโดย นายติณณภัชน์ ศรีเพ็ง