{ NATIVE SPECIES }
{ NATIVE SPECIES }
ขี้เหล็ก
Description
Vernacular Names: Kassod tree, yellow cassia, Thailand shower, thai copper pod, iron wood, Siamese senna, Bombay blackwood
วิสัยเป็นไม้ต้นสูงได้ถึง 18 ม, ลำต้นตรงเส้นผ่านศูนย์กลางยาวได้ถึง 30 ซม, เรือนยอดเป็นทรงกลมในต้นอ่อน และมีรูปร่างไม่แน่นนอนเมื่อต้นมีขนาดใหญ่, เปลือกไม้สีเทาหรือน้ำตาลอ่อน, ผิวเปลือกไม้เรียบ (smooth) หรือแตกตามยาว
ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก (pinnately) เรียงตัวสลับรอบลำต้น (alternate), ก้านใบย่อยยาว 3 มม, โครงร่างใบรูปขอบขนาน (oblong) ยาว 23-33 ซม, ใบย่อยเรียงตัวตรงข้ามรอบแกนกลางใบประกอบ มี 6-12 คู่, ปลายใบย่อยมน (obtuse) มีขนเล็กน้อย, ใบย่อยรูปขอบขนาน ยาว 3-7 ซม กว้าง 12-20 มม, โคนใบมน
ดอกเป็นช่อกระจะ (racemose) เกิดตามปลายกิ่ง (terminal) ขนาดยาว 20-30 ซม, กว้าง 13 ซม, ดอกเส้นผ่านศูนยืกลางยาว 3 ซม, ดอกสมมตรเกือบรัศมี (sub-actinomorphic), กลีบเลี้ยงมี 5 กลีบ ปลายกลีบเลี้ยงมน ขอบซ้อนเหลื่อม (imbricate), กลีบดอกสีเหลือง 5 กลีบ (pentamerous) ติดสลับกับกลีบดอก, เกสรเพศผู้มี 10 อัน ขนาดใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ หลังดอกบาน (accressent) ตามตำแหน่งใกล้แกนไปยังไกลแกน, ก้านชูอับเรณูยาวน้อยกว่า 2 เท่าของอับเรณู, รังไข่เหนือฐานรองดอก
ผลเดี่ยวแบบแห้งแตกได้ ชนิดฝัก (Pods) สร้างจำนวนมาก, ผลยาว 5-25 ซม กว้าง 12-20 มม, ผลแบนผิวเกลี้ยง สีน้ำตาลเข้ม มีก้าน (stipitate) รูปทรงกระบอก (terete) ถึง แบนข้าง (compressed), ภายในมีเมล็ดจำนวนมาก มีผนังกั้นแต่ละเมล็ด
Gallery
วิสัยใบ (ซ้ายบน), ดอกที่บานแล้ว (ขวาบน), ช่อดอกแบบกระจะ ดอกเรียงรอบก้านแบบเวียน (ซ้ายล่าง และ กลางล่าง), ผลที่ยังไม่แห้งแตก (ขวาล่าง)
Reference & Credit
รวบรวมคำอธิบายและถ่ายภาพโดย นายติณณภัชน์ ศรีเพ็ง