Sphagneticola trilobata

• Vernacular Name: Marigold

• ลำต้นเป็นพืชคลุมดินที่มีลำต้นเลื้อยและมักมีรากฝอยตามข้อ, กิ่งและปลายยอดโค้งขึ้น ผิวมีขนประปราย หรือเกือบเกลี้ยง

• ใบเป็นใบเดี่ยว เรียงรอบลำต้นแบบตรงข้ามตั้งฉาก (opposite decussate), โครงร่างใบรูปไข่กลับ (obovate) หรือขอบขนานแกมไข่กลับ (oblong-obovate)ขนาดยาว 3–12 ซม., ขอบใบหยักแบบซี่ฟัน (serrate) และมักโค้งเว้าเข้ามาจนแผ่นใบกลายเป็นสามพู หรือในบางกรณีขอบใบเกือบเรียบ (subentire)

• ดอกเป็นช่อแบบประกอบ (composite) ชนิดหัว (capitulum) เกิดตามปลายกิ่ง, ก้านดอกยาวได้ถึง 5 ซม.,  ช่อดอกกว้าง 1.5–2 ซม., ใบประดับช่อ (phyllaries) สีเขียว มีจำนวนมาก ยาว 12 มม., ดอกรอบนอก (ray floret) สมมาตรสองซีก (zygomorphic) มีกลีบดอกใหญ่มาก 1 กลีบ เรียกว่าลิ้น (Ligules) สีเหลือง ยาว 7–12 มม., ปลายลิ้นมีสามแฉก, ดอกรอบใน (Disc-florets) ยาว 5 มม., ใบประดับสีใสแทรกตามดอกย่อย, กลีบเลี้ยงสีใสแข็ง เรียกว่า Pappus, กลีบดอกสีเหลืองมี 5 กลีบเชื่อมติดกันเป็นท่อ ปลายกลีบแยกเป็นแฉก ผิวด้านในมีขน, เกสรเพศผู้มี 5 อัน ติดสลับกับกลีบดอก, อับเรณูสีน้ำตาล, รังไข่ใต้ฐานรองดอก, ยอดเกสรเพศเมียแบ่งเป็นแฉกลึก (bifurcate)

• ผลแห้งแบบ Achenes มีรอยย่น (rugose) ยาว 4–5 มม

รูปที่ 1: ลำต้นแบบเลื้อย (ซ้าย), ขนบริเวณผิวลำต้น (กลาง), ใบ (ขวา)

รูปที่ 2: ใบและก้านช่อดอก (ซ้าย), ดอกช่อที่มี ray floret จำนวน 14 ดอก (กลาง), Disc floret (ขวา)

รูปที่ 3: ภาคตัดขวางช่อดอก แสดง Pappus และใบประดับชั้นใน สีใส (ซ้าย), ดอกย่อยที่ตัดท่อกลีบดอกออก (กลาง), ผลแบบ archene (ขวา)