Rubiaceae
Jussieu
Jussieu
วงศ์เข็ม
General description
ลำต้นเป็นไม้พุ่มหรือไม้ยืนต้น และมีเนื้อไม้ (woody), เนื้อเยื่อสะสมสาร tennin, triterpenes, และ iridoids, มีถุงหลั่งสาร (secretory sacs) กระจายทั่วไป, ไม่มี glandular hairs, ขนสร้างสารหลายเซลล์ (colleters) พบที่ด้านท้องใบของหูใบหรือกลีบเลี้ยง, ปากใบเรียงตัวแบบ paracytic, แผ่นใบมักม้วนแบบเรียบ, หูใบอยู่ระหว่างก้านใบและมักเชื่อมกับหูใบจากใบตรงข้าม, ดอกเป็นดอกช่อเกิดที่ปลายกิ่ง (terminal), ช่อดอกคล้ายช่อกระจุกเชิงประกอบกึ่งช่อกระจะ (thyrsoid), ดอกเล็กและกระจุกตัวกัน มีกลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นท่อ ปลายแยกกันและทำมุมตั้งฉากกับท่อกลีบดอก, กลีบดอกมักมี 4-5 กลีบ, ดอกมักมีเการเพศผู้ทำงานได้ก่อนเกสรเพศเมีย (protandrous), กลีบเลี้ยงสั้น, รังไข่ใต้ฐานรองดอก (inferior ovary), มีต่อมสร้างน้ำหวาน (nectary) อยู่บนฐานรองดอก, ยอดเกสรเพศเมียแตกเป็นสองแฉก (bifid)
Key to species
1.) เส้นใบจมลึกทางด้านหลังใบ
2.) ผิวใบมันวาว (waxy) และเกลี้ยง โคนใบรูปลิ่ม (cuneiform) ก้านใบไม่ชัดเจน ดอกมีรังไข่กระจุกตัวหนาแน่น ไม่มีใบประดับ ผลแบบรวม (compound fruit)
→ Morinda citrifolia L.
2.) ผิวใบมีขนและเส้นใบที่ด้านท้องใบมีขนสีแดงหนาแน่น โคนใบรูปหัวใจแกมลิ่ม (cordate-cuneiform) ใบประดับมีห้าใบต่อหนึ่งดอก สีชมพูและเนื้อใบหนา
→ Mussaenda x Queen Srikit
1.) ใบรูปหอกกลับหรือหอกหรือขอบขนาน เนื้อใบบางคล้ายกระดาษ เส้นใบไม่จมลึก
3.) ปลายใบแหลม ใบรูปหอกหรือขนาน โค้งงอได้ ลักษณะคล้สยใบต้อยติ่งเทศ ดอกสีชมพู
→ Arachnothryx leucophylla (Kunth.) Planch.
3.) ปลายใบมนหรือเกือบแหลม ใบตั้ง (erect)
→ Ixora lucida R.Br. ex Hook.f.
Species List