• Vernacular Name: Saman, Rain tree, Monkeypod 

• ลำต้นขนาดใหญ่สูงได้ถึง 20 ม, ผิวกิ่งย่อยมีขนประปราย (puberulous) ถึงมีขนสั้นหนาแน่น (tomentose)

• ใบเป็นใบประกอบขนนกสองชั้น (bipinnate), ใบย่อยชั้นที่หนึ่งเรียงตัวตรงข้าม (opposite) มี 3 คู่, ใบย่อยชั้นที่สองไม่มีก้านใบย่อย เรียงตัวตรงข้าม (opposite) มี 2-10 คู่ ขนาดยาว 1.5-6 ซม กว้าง 0.7-4 ซม, แกนกลางใบประกอบยาว 15 ซม, พบต่อมสร้างสารเหนียวที่โคนใบประกอบชั้นที่หนึ่ง, ปลายใบย่อยชั้นที่สองมน (obtuse) เว้าตื้น (emarginate) หรือเป็นติ่งหนาม (mucronate),  ใบย่อยชั้นที่สองรูปรีเฉียง (obliquely ovate) รี (elliptic) ถึงเกือบเป็นรูปข้าวหลามตัด (sub-rhomboid), โคนใบไม่สมมาตร รูปมน (rounded) หรือรูปตัด (truncate), ผิวใบด้านหลังใบเกลี้ยง ด้านท้องใบมีขนแน่น, เส้นใบร่างแหแบบขนนก (pinnately webbed) เส้นกลางใบตะแคง (diagonal)

• ดอกเป็นช่อ พบภาวะทวิสัณฐาน มีลักษณะดังนี้;

1.) ดอกตรงกลาง (Central flower) ไม่มีก้านดอก sessile, กลีบเลี้ยงเชื่อมกันเป็นท่อรูปหลอดหลกว้าง (broadly tubular) ยาว 8–9 มม, ปลายกลีบเลี้ยงแตกเป็นซี่ฟัน (teeth) จำนวน 7–8 ซี่ ขนาดยาว 0.5–1 มม รูปสามเหลี่ยม (triangular) ปลายซี่แหลม (acute), กลีบดอกยาวประมาณ 1.2 ซม เชื่อมติดกันเป็นรูปหลอด, เกสรเพศผู้เชื่อมติดกันเป็นท่อ (Staminal tube) ยาวกว่าท่อกลีบดอก, รังไข่ไม่มีเส้า

2.) ดอกรอบนอก (Marginal flowers) มีก้านดอก (pedicellate), กลีบเลี้ยงยาว 5–7 มม เชื่อมติดกันเป็นท่อรูปแตร (funnel-shaped) ซี่ฟันยาว 0.5–1 มม รูปสามเหลี่ยม ปลายซี่แหลม, กลีบดอกยาว 10–12 มม เชื่อมติดกันเป็นท่อรูปแตร, ซี่กลีบดอกยาว 2 มม, ท่อเกสรเพศผู้สั้นกว่าท่อกลีบดอก, รังไข่ไม่มีเส้า

• ผลเป็นแบบแห้ง ขนาดยาว 15–20 กว้าง 1.5–2.3 ซม รูปขอบขนาน (oblong), ผลแห้งมีสีดำ, ภายในมีเมล็ด ยาว 9 ซม กว้าง 5 ซม รูปรี (elliptic), ผิวเมล็ดนูนทั้งสองด้าน (biconvex) หนา 4 มม

รูปที่ 1: วิสัยลำต้น ในโรงเรียนมีการตัดกิ่งออกทำให้ไม่มีเรือนยอดรูปร่มกว้าง ซี่งเป็นลักษณะเฉพาะของพืชชนิดนี้ เนื่องจากกิ่งของจามจุรีหักง่าย และมักร่วงใส่พื้น (ซ้าย), ใบประกอบแบบขนนกสองชั้น (กลาง และ ขวา)

รูปที่ 2: ช่อดอกที่ร่วงจากต้น ตัวอย่างเพิ่มเติมจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (ซ้าย), แกนกลางใบประกอบแสดงหูใบย่อยและต่อมที่โคนก้านใบย่อย (กลาง และ ขวา)