Fabaceae
Lindl.
≡ Leguminosae Jussieu, nom. alt.
Lindl.
≡ Leguminosae Jussieu, nom. alt.
วงศ์ถั่ว
General characters
ส่วนใหญ่สะสมสาร coumarins/furanocoumarins, 5-deoxyflavonoids, C-glycosylflavonoids, pinitol และ lectins, พบเซลล์หลั่งสาร (secretory cells) ในเนื้อเยื่อ, ใบเป็นใบประกอบแบบขนนกเลขคี่, ก้านใบย่อยและก้านใบหลักมีบริเวณที่ป่องพอง (pulvinate), แผ่นใบมีการพับแบบเข้าหากัน (conduplicate), พบหูใบ, ดอกช่อเป็นแบบ (racemose), ดอกส่วนใหญ่มีสมมาตรแบบด้านข้าง เรียกว่า papillionaceous type, ดอกมีการหมุนกลับ (resupinate), ดอกมีห้ากลีบ, กลีบเลี้ยงด้านใกล้แกนมีรูปร่างและลายต่างจากกลีบอื่น, จุดเกิดเกสรเพศผู้มี 10 จุด แต่มีการพัฒนาเกสรเพศผู้ให้มีรูปร่างต่างกัน (heteranthy), รังไข่เหนือฐานรองดอกและมีเพียงอันเดียวต่อดอก มี placentation แบบ marginal, ก้านชูยอดเกสรตัวเมียโค้งทางด้านไกลแกนและมีร่องทางด้านใกล้แกน, เซลล์ antipodal คงทน, ผลแบบแห้งแตกได้ บางชนิดระเบิดได้, เกิดการคัดลอกนิวเคลียร์จีโนม (whole nuclear genome duplication)
Key to species
1.) ใบเป็นใบเดี่ยว ปลายใบมีการเว้าตื้น (emaginate) ถึงเว้าลึก (cleft)
→ Bauhania tomentosa L.
1.) ใบเป็นใบประกอบ ปลายใบย่อยไม่มีการเว้า
2.) ใบประกอบมีชั้นเดียว
3.) ใบประกอบมีสามใบย่อย ใบย่อยกลางมีรอยต่อกับแกนกลางใบประกอบอย่างชัดเจน ดอกมีสีส้ม เกสรหลบอยู่ในกลีบดอก
→ Butea monosperma (Lam.) Kuntze
3.) ใบประกอบมีมากกว่าสามใบย่อย เรียงตัวตรงข้ามและจำนวนใบเป็นเลขคู่ดอกมีสีเหลือง เห็นเกสรชัดเจน
4.) ใบย่อย (โดยเฉพาะใบประกอบใกล้ฐานก้านใบหลัก) รูปไข่ กว้าง (broadly ovate) ปลายใบแหลม (acute)
7.) ช่อดอกห้อยคล้ายโคมระย้า (pendant) ผลเป็นฝักแข็งสีน้ำตาลเข้ม
→ Cassia fistula Linnaeus
7.) ช่อดอกตั้ง ไม่ห้อย ผลเป็นแผ่นคล้ายจาน
→ Pterocarpus indicus Willd.
4.) ใบย่อยรูปรี (elliptic) ปลายใบป้าน (obtuse) ถึงเว้าบุ๋ม (retuse) ช่อดอกชูตั้ง (erect)
5.) ดอกสีเหลือง ผลมีภาคตัดขวางแบน แบ่งเป็นช่วงกระเปาะ เมล็ดอยู่ในกระเปาะ 1 อันต่อกระเปาะ
→ Senna siamea (Lam.) H.S.Irwin & Barneby
5.) ดอกสีชมพูตอนเริ่มบานและขาวตอนก่อนร่วง ผลมีภาคตัดขวางเกือบกลม เมล็ดรูปเหรียญวางซ้อนกันในฝักตามแนวฐานถึงปลายฝัก มีชั้นบางกั้นระหว่างเมล็ด
→ Cassia bakeriana Craib
2.) ใบประกอบมีสองชั้น
6.) ช่อดอกมีการกระจายตัวดอกห่างกันบนช่อ, กลีบดอกรูปช้อน (spatulate), ผลเป็นฝักมีความแบน ฝักไม่โค้ง
→ Delonix regia (Bojer ex Hook.) Raf.
6.) ช่อดอกมีดอกย่อยกระจุกกันบนฐานรองดอกที่แตกกิ่งถี่ๆ ดอกไม่ใช่ papillionaceous type → Mimosoid clade
7.) ใบย่อยที่ปลายใบประกอบย่อยชั้นที่ 2 มีขนาดใหญ่กว่าใบย่อยที่ฐานใบประกอบย่อยชั้นที่ 2 เล็กน้อย ฐานใบเฉียง
→ Samanea saman (Jacq.) Merr.
7.) ใบรูปขอบขนาน (oblong) แกมรูปรีเรียงกันเป็นคู่บนแกนใบ โดยระยะห่างระหว่างคู่ใบย่อยน้อยมากจนใบต่างคู่มาจรดขอบกัน
→ Libidibia coriaria (Jacq.) Schltdl.
Species List