{ NATIVE SPECIES }
{ NATIVE SPECIES }
Willd.
ประดู่บ้าน ~ อังสนา ~ สะโน
Description
Vernacular names: Burmese Rosewood, Andama Redwood, Amboyna
ลำต้นเป็นไม้ต้นไม่ผลัดใบ สูงได้ถึง 40 ม, กิ่งยาวและห้อยย้อย (drooping), ผิวยอดอ่อน ใบและช่อดอกมีขนดก หรือ ขนประปราย (puberulous to pubescent), หูใบรูปหอก (lanceolate) ขนาดยาว 1–1.5 ซม,
ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก (pinnately compound) ขนาดยาว 20-25 ซม, ใบย่อยเป็นจำนวนคี่ 5-11 ใบ เรียงตัวแบบสลับ, ก้านใบยาว 1.5–4 ซม, แกนกลางใบประกอบยาว 10–30 ซม ผิวเกลี้ยงหรือมีขนน้อย (glabrous to glabrescent), ใบย่อยรูปไข่กว้าง (broadly ovate) รี (elliptic) หรือกลม (orbicular) ขนาดยาว 4–15 ซม กว้าง 2–9 ซม, ใบย่อยที่ปลายมีขนาดใหญ่กว่าใบย่อยอื่น, ปลายใบ เรียว (แหลมacuminate), โคนใบมน (rounded) ถึงลิ่มกว้าง (cuneate) บางครั้งเป็นปลายตัด (truncate), ผิวด้านหลีังใบเกลี้ยง ด้านท้องใบเกลี้ยงหรือมีขนน้อย, เส้นใบเรียงตัวร่างแหแบบขนนก เส้นกลางใบ (midrib) แบน, เส้นใบย่อยแตจากเส้นกลางใบแบบสลับ มี 8–10 คู่, ก้านใบย่อย (petiolules ขนาดยาว 3–5 มม, ผิก้นใบเกลี้ยงถึงมีขนเล็กถี่
ดอกเป็นดอกช่อเกิดามซอกใบหรือปลายกิ่ง (axils and terminal) มักแตกกิ่งเป็น panicle หรือแบบ raceme ขนาดยาว 10–20 ซม, ใบประดับและใบประดับย่อยรูปเส้นด้าย (filiform๗ ขนาดยาว 3–6 มม, ก้านดอกย่อยยาว 5–10 มม, กลีบเลี้ยง ยาว 5-6 มม, กลีบดอกสีเหลืองถึงส้มเหลือง, ดอกมีสมมาตรสองซีก (Zygomorphic) มีกลีบดอกรูปร่างต่างกันเล็กน้อยดังนี้
กลีบกลาง (Banner): รูปไข่กว้าง (broadly ovate) ถึงกลม (orbicular) ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 10 มม ปลายกลีบเว้นตื้น (emarginate), โนกลีบรูปลิ่ม (cuneate), claw ca 4 mm long; wings oblong, 7–8 by ca 5 mm
กลีบปีก (claw): ยาวประมาณ 4 mm มม
กลีบคู่ล่าง (keel): รูปขอบขนาน (oblong) ขนาดยาวประมาณ 6 มม กว้าง 3–4 มม
เกสรเพศผู้เชื่อมติดกันเป็นสองกลุ่ม กลุ่มละ 5 อัน, ผิวรังไข่มีขนดก, ออวุลมี 3-4 เม็ดต่อหนึ่งฝัก
ผลเป็นผลแห้งแตกไม่ได้ชนิด Samara รูปรี (elliptic) ถึงกลม (orbicular) ขนาดเส้นผ่านศุูนย์กลาง 3–5 ซม, ภายในมี 1-2 เมล็ด, เมล็ดรูปขอบขนานแกมไต (oblong-reniform๗ ขนาดยาว 8–10 มม กว้าง 4–5 มม สีน้ำตาลแดง
Gallery
ดอกและกิ่งตามธรรมชาติ (บนซ้าย), ดอกที่บานแล้ว (บนกลาง), ช่อดอกที่ยังไม่บาน ตัอย่างจาก จฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (บนขวา), ปลายกิ่ง แสดงการเรียงตัวของใบรอบลำต้นแบบสลับในระนาบเดียว (alternnate distichous) (ล่างซ้าย), ใบประกอบแบบขนนก (ล่างกลาง), ผลแบบ samara (ขวา)
Reference & Credit
รวบรวมคำอธิบายและถ่ายภาพโดย นายติณณภัชน์ ศรีเพ็ง