{ NATIVE SPECIES }
{ NATIVE SPECIES }
O'Brien
ปาล์มสิบสองปันนา
Description
Vernacular Names: Miniature Date Palm, Pygmy Date Palm, Roebelin Palm, Dwarf Date Palm
เป็นไม้ต้นสูง 1–3 เมตร โคนลำต้นมักมีรากฝอย (suckers) ซึ่งมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 8–10 เซนติเมตร โผล่จากพื้น ผิวลำต้นมีโคนใบคงทน
ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก (pinnately compound) เรียงตัวรอบลำต้นแบบเวียน (spiral) ยาว 1–2 เมตร มีความแข็งและโค้ง แผ่นฐานใบ (leaf sheath) ไม่เป็นแบบลิ้น (not ligulate) ใบย่อยเรียงตัวรอบแกนกลางใบประกอบแบบสลับ (alternate) จำนวน 25–50 ใบต่อข้าง ใบย่อยเรียงตัวในระนาบเดียวกัน และผิวมีสีเดียวกัน (concolor) ใบที่โคนเปลี่ยนรูปคล้ายหนาม และมีสีซีด เรียกว่า acanthophyll มีจำนวน 10–14 ใบต่อข้าง
ดอกเป็นดอกช่อ (inflorescence) เกิดตามซอกกิ่ง ดอกแยกเพศต่างช่อ
ช่อดอกเพศผู้ห้อยคล้ายโคมระย้า (pendulous) ก้านช่อดอกยาว 30 เซนติเมตร แกนกลางช่อดอกย่อย (rachilla) มีจำนวน 15–20 ก้าน ยาว 7–20 เซนติเมตร ดอกย่อยเพศผู้สีขาว ยาว 0.8–0.9 เซนติเมตร
ช่อดอกเพศเมียตั้ง (erect) ยาว 20–30 เซนติเมตร ประกอบด้วยแกนกลางช่อดอกย่อย 40–50 ก้าน ดอกย่อยเพศเมียยาว 0.5–0.6 เซนติเมตร
ช่อผลยาว 1.2–1.5 เซนติเมตร มีความโค้งเมื่อผลสุก ผลเป็นทรงไข่กลับ (abovoid) ซึ่งมีหน้าตัดเป็นวงกลม ยาว 1.3–1.8 เซนติเมตร กว้าง 0.6–0.7 เซนติเมตร
Gallery
รูปที่ 1: Acanthophyll สีเหลืองบริเวณฐานใบ (ซ้าย), ใบย่อยไร้ก้าน (sessile) เรียงตัวบนแกนกลางใบประกอบแบบสลับ (กลาง), ช่อดอกเพศผู้ที่เจริญทางข้าง (sympodial) (ขวา)
รูปที่ 2: ภาคตัดขวางดอกย่อยเพศผู้ แสดงกลีบดอกสีขาวแข็งสามกลีบ และเกสรเพศผู้หกอัน (ซ้าย), ช่อดอกที่แห้งแล้ว และใบประดับ (ขวา)
Reference
https://botany.dnp.go.th/eflora/floraSpecies.html?tdcode=05254
รวบรวมคำอธิบายและถ่ายภาพโดย นายติณณภัชน์ ศรีเพ็ง
ตรวจสอบ และพิสูจน์อักษรโดย นายธีร์ธวัช อาวพิทักษ์