3.24


उत्सीदेयुरिमे लोका न कुर्यां कर्म चेदहम् ।

सङ्करस्य च कर्ता स्यामुपहन्यामिमाः प्रजाः ॥ २४ ॥


utsīdeyur ime lokā

na kuryāṁ karma ced aham

saṅkarasya ca kartā syām

upahanyām imāḥ prajāḥ


पदच्छेद: पदपरिचय: पदार्थ:  padacchedaḥ padaparicayaḥ padārthaḥ

разбиение слов, грамматика слов, значение слов


утсӣдейух̣ — погибли бы; (видхилинГ, 1.3) https://ashtadhyayi.com/dhatu/01.0990 

име — эти; (идам, м, 1.3)

лока̄х̣ — миры; (м, 1.3)

на — не; (ав)

курйа̄м — не исполнял бы; (видхилинГ, 3.1)

карма — предписанный долг; (с, 2.1)

чет — если; (ав)

ахам — Я; (асмад, 1.1)

сан̇карасйа — нежеланного потомства; (м, 6.1)

ча — и; (ав)

карта̄ — создатель; (м, 1.1)

сйа̄м — стал бы; (видхилинГ, 3.1)

упаханйа̄м — уничтожил бы; (видхилинГ, 3.1) https://ashtadhyayi.com/dhatu/02.0002 

има̄х̣ — эти; (ж, 2.3)

праджа̄х̣ — существа (ж, 2.3)


अन्वय:  anvayaḥ


अहम् कर्म न कुर्यां चेत्, इमे लोकाः उत्सीदेयुः, सङ्करस्य च कर्ता स्याम्, इमाः प्रजाः उपहन्याम्। 

aham karma na kuryāṁ cet, ime lokā utsīdeyuḥ, saṅkarasya ca kartā syām, imāḥ prajāḥ upahanyām। 


Дословный перевод:

Если бы Я не исполнял Своих обязанностей, эти миры разрушились бы. Нежелательного потомства виновником Я стал бы, этим потомкам нанес бы вред.


The Subodhinī commentary by Śrīdhara


tataḥ kiṃ ? ata āha utsīdeyuriti | utsīdeyurdharmalopena naśyeyuḥ | tataśca yo varṇasaṅkaro bhavettasyāpyahameva kartā syāṃ bhaveyam | evamahameva prajā upahanyāṃ malinīkuryāmiti ||24|| 


Sanskrit Commentary By Sri Shankaracharya


||3.24|| utsīdeyuḥ vinaśyeyuḥ ime sarve lokāḥ lokasthitinimittasya karmaṇaḥ abhāvāt na kuryāṃ karma cet aham| kiñca saṃkarasya ca kartā syām| tena kāraṇena upahanyām imāḥ prajāḥ| prajānāmanugrahāya pravṛttaḥ upahatim upahananaṃ kuryām ityarthaḥ| mama īśvarasya ananurūpamāpadyeta|| yadi punaḥ ahamiva tvaṃ kṛtārthabuddhiḥ ātmavit anyo vā tasyāpi ātmanaḥ kartavyābhāve'pi parānugraha eva kartavya ityāha


Prabhupada


Если бы Я не выполнял Своих обязанностей, все эти миры были бы обречены на гибель. Я стал бы причиной появления на свет нежеланного потомства и тем самым нарушил бы покой всех живых существ.


व्याकरणम् vyākaraṇam - грамматика