(Ook: Britanniciani) Een van de vroegste vermeldingen van de Brittenburg is het gedicht van Willem van Hildegaersberch uit 1401 waarin hij de "Borch te Bretten" noemt. De Brittenburg was mogelijk een Romeinse villa die zicht bood op Brittanië, een ruïne die zich bevond voor Katwijk aan Zee. De Atlas Maior toont de funderingen voor de kust op de kaarten van Blaeu en Hondius. Ook Amsterdam is aangewezen. Men veronderstelt dat de Brittenburg het Romeinse fort Lugdunum Batavorum was, gelegen aan de monding van de Oude Rijn. Die monding plaatste men veelal verder zeewaarts. In 1520 werd de ruïne volgens getuigenissen blootgelegd door een storm, waarbij Romeinse vondsten zoals stenen en munten werden ontdekt. De ruïne was zichtbaar op het strand tot in de 17de eeuw, maar is sindsdien volledig door de zee weggespoeld. Het markante gebouw vormde het meest noordwestelijke punt van de Limes, de noordgrens van het Romeinse Rijk, in Nederland. Ondanks verschillende archeologische onderzoekingen zijn er tot op heden nog maar weinig sporen van het oude gebouw teruggevonden. Zie verder bij Bataven. Zie ook Diarium.
Brittenburg tekening Ortelius (1520)
© 2019 F.N. Heinsius