De belangwekkende naam der Bataven (Batavieren) is als het Betuwe in de provincie Gelderland nog altijd springlevend. Bij de Betuwe, oftewel Batavia, begint ons eigen land: Nederland. Op de Romeinse landkaart (Tabula Peutingeriana of Peutinger map), ziet dit er niet al te onbegrijpelijk uit (zie afb.). Op de kaart is noordelijk de Rijn (Fluv. Renus) te zien en zuidelijk de Maas (Fluv. Patabus). Holland is het ingelijfde deel genaamd Batavia dat overduidelijk is geschoeid op Romeinse leest. Boven de Rijn leven allerlei volkeren Frank en Vrij zoals de Friezen en de Franken. Daar leven stammen als de Chamavi, Crixi, Chauci, Quielti, Phrisi, Vapii, Phranci en Varii. Benedenrijns valt Pretorium Agrippina op als allergrootste kampement van het noorden. Een belangrijk hoofdstation. Men zoeke die locatie naamkundig helaas nog altijd. Wanneer de klinkers zuiver getransformeerd zijn, ontstaat het woord Priesterheim Egreippeine. Zo niet, dan denke men bijvoorbeeld aan het Prétoren (Voorburg) of Brétoren (Brittenburg). Bij Lugduno kiest men veelal Leiden, maar Lucus Dunensis vormt vrij zuiver de naam Loosduinen (Lugdunensis). Men heeft uit die omgeving een archeologische mijlpaal uit de tijd van Marcus Aurelius. Het doen en laten van de Hollanders is overduidelijk gevormd door de hechte structuur van de Romeinen. Bij de vrije volkeren ontbreekt die vorming.
Afb. Batavia en Phrisia: Nederland 350 n. Chr.
© 2021 F.N. Heinsius