Bataveneiland

De belangwekkende naam der Bataven (Bataviërs) is als het Betuwe in de provincie Gelderland nog altijd springlevend. Bij de Betuwe, oftewel Batavia, begint ons eigen land: Nederland. Op de Romeinse landkaart (Tabula Peutingeriana of Peutinger map), ziet dit er niet al te onbegrijpelijk uit (zie afb.). Op de kaart is noordelijk de Rijn (Fluv. Renus) te zien en zuidelijk de Maas (Fluv. Patabus). Holland is het ingelijfde deel genaamd Batavia dat overduidelijk is geschoeid op Romeinse leest. Boven de Rijn leven allerlei volkeren Frank en Vrij zoals de Friezen en de Franken. Daar leven stammen als de Chamavi, Crixi, Chauci, Quielti, Phrisi, Vapii, Phranci en Varii. Benedenrijns valt Pretorium Agrippina op als allergrootste kampement van het noorden. Een belangrijk hoofdstation. Men zoeke die locatie naamkundig helaas nog altijd. Wanneer de klinkers zuiver getransformeerd zijn, ontstaat het woord Priesterheim Egreippeine. Zo niet, dan denke men bijvoorbeeld aan het Prétoren (Voorburg) of Brétoren (Brittenburg). Bij Lugduno kiest men veelal Leiden, maar Lucus Dunensis vormt vrij zuiver de naam Loosduinen (Lugdunensis). Men heeft uit die omgeving een mijlpaal uit de tijd van Marcus Aurelius.

Het doen en laten van de Hollanders is overduidelijk gevormd door de hechte structuur van de Romeinen. Bij de vrije volkeren ontbreekt die vorming. Achter de statische kaart schuilt een enorme dynamiek. In de aanvalsperiode rekten de Romeinen de rijngrens helemaal op tot het uiterste noorden. Bovenrijns werd Amsterdam lange tijd het eiland der Bataven, bij de rivier Nabalia (i.e. Kromme Waal), welke uit de omgeving van Diemen afkomstig is, en afwatert, op de Amstel. De Bataven werkten op het huidige Marine Eiland, naast de wijken Kattenburg, Slavenburg en Wildenburg, ter bemanning van de Romeinse nederzetting Ascal-Ingioni (i.e. Kamperhoofd). De Marine heeft daar nog altijd deze functie. Dit zijn de enige bewoonbare eilanden in Amsterdam en omgeving. Men had daar die Germaanse Chatti-volkeren welke er door Caesars politiek ('verdeel en heers') geplant zijn; Katwijk (i.e. Chattivicus) en Kattenburg (i.e. Chattorum). De strikte klassenmaatschappij zou de hechting van de migranten garanderen.  Dat integratiestreven was reeds in Perzië bij Alexander de Grote ontstaan. De Bataaf Julius Civilis, hoegenaamd een Gelderse vrijheidsstrijder, woont ook op dát Bataveneiland, bij Kattenburg, in Amsterdam, en beslist niet in de Betuwe. Het Romeinse kamp in Xanten is benoemd als Veteribus. Vermoedelijk het tijdelijke kampement Legio Victrix. Utrecht is het Vetera-traiect geworden en heeft de belangrijke, bewaakte brug. Onze laatste locatie is dus Nijmegen (Noviomagus), in Duitsland vervolgd door Alpen (Ulpius) en Rheinberg (Arenatio, Burgreinatio). 

Ons land heeft zo diverse eigennamen: Neo Athena (Oera Linda Boek), Pharisia (Pythias van Marseille), Hol Land (Plinius), Nom Athen (Oera Linda Boek), Bataveneiland (Romeinen), Germania Inferior (Romeinen), Patavia (Peutingeriana), Allemaia (Constanto), Löwe(r)-Deutschland (Anglosaksen), Rep. der Ver. Nederlanden (Plakkaat van Verlatinge), Neder-Duitsland (archieven), Bataafse Rep. (Patriotten), Kon. der Ned. (Bataafse Rep.), Lage Landen (geografisch) en Rijndelta (waterstaatkundig). Ook de Betuwe heeft zo de oude landsnaam ontvangen, maar er staat dus eigenlijk Nederland. Tot slot is Batavia naamkundig nog aanwijsbaar in Bato's Erf (Heerewaarden), de rivierkruising waar de Maas aanvankelijk in de Waal stroomde t.t.v. Julius Caesar. Zo ligt vrijwel elke locatie in ons land aan de Rijn en tussen de Rivieren.

© 2019 F.N. Heinsius