3.6


कर्मेन्द्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् ।

इन्द्रियार्थान्विमूढात्मा मिथ्याचारः स उच्यते ॥ ६ ॥


karmendriyāṇi saṁyamya

ya āste manasā smaran

indriyārthān vimūḍhātmā

mithyācāraḥ sa ucyate


पदच्छेद: पदपरिचय: पदार्थ:  padacchedaḥ padaparicayaḥ padārthaḥ

разбиение слов, грамматика слов, значение слов


карма-индрийа̄н̣и — пять органов деятельности; (c, 2.3)

сам̇йамйа — подчинив; (ав)

йах̣ — который; (йад, м, 1.1)

а̄сте — пребывает; (лаТ, 1.1) {कर्तरि;लट्;प्र;एक;आत्मनेपदी;आसँ;अदादिः} https://ashtadhyayi.com/dhatu/02.0011 

манаса̄ — умом; (с, 3.1)

смаран — обдумывающий; (м, 1.1)

индрийа-артха̄н — объекты чувств; (м, 2.3)

вимӯд̣ха-а̄тма̄ — тот, чья душа глупа; (м, 1.1)

митхйа̄-а̄ча̄рах̣ — притворщик; (м, 1.1)

сах̣ — он; (тад, м, 1.1)

учйате — называется (лаТ, кармаНи, 1.1)


आकाङ्क्षा ākāṅkṣā


āste

kaḥ āste? - vimūḍhātmā āste

vimūḍhātmā kiṁ kurvan āste? - vimūḍhātmā smaran āste

vimūḍhātmā kān smaran āste? - vimūḍhātmā indriyārthān smaran āste

vimūḍhātmā indriyārthān kena smaran āste? - vimūḍhātmā indriyārthān manasā smaran āste

vimūḍhātmā kiṁ kṛtvā indriyārthān manasā smaran āste? - vimūḍhātmā saṁyamya indriyārthān manasā smaran āste

vimūḍhātmā kāni saṁyamya indriyārthān manasā smaran āste? - vimūḍhātmā karmendriyāṇi saṁyamya indriyārthān manasā smaran āste

yaḥ vimūḍhātmā karmendriyāṇi saṁyamya indriyārthān manasā smaran āste, tasya kiṁ bhavati? - 

yaḥ vimūḍhātmā karmendriyāṇi saṁyamya indriyārthān manasā smaran āste, saḥ ucyate

yaḥ vimūḍhātmā karmendriyāṇi saṁyamya indriyārthān manasā smaran āste, saḥ kīdṛśaḥ ucyate? - 

yaḥ vimūḍhātmā karmendriyāṇi saṁyamya indriyārthān manasā smaran āste, saḥ mithyācāraḥ ucyate


अन्वय:  anvayaḥ


यः विमूढात्मा कर्मेन्द्रियाणि संयम्य इन्द्रियार्थान् मनसा स्मरन् आस्ते , सः मिथ्याचारः उच्यते। 

 yaḥ vimūḍhātmā karmendriyāṇi saṁyamya indriyārthān manasā smaran āste saḥ mithyācāraḥ ucyate


Дословный перевод:

Который глупец органы чувств обуздав, объекты чувств умом удерживает, тот притворщиком называется.


The Subodhinī commentary by Śrīdhara


ato'jñaṃ karmatyāginaṃ nindati karmendriyāṇīti | vākpāṇyādīni karmendriyāṇi | saṃyamya bhagavaddhyānacchalena indriyārthān viṣayān smarannāste aviśuddhatayā manasā ātmani sthairyābhāvāt, sa mithyācāraḥ kapaṭācāro dāmbhika ucyata ityarthaḥ ||6|| 


Sanskrit Commentary By Sri Shankaracharya


||3.6|| karmendriyāṇi hastādīni saṃyamya saṃhṛtya yaḥ āste tiṣṭhati manasā smaran cintayan indriyārthān viṣayān vimūḍhātmā vimūḍhāntaḥkaraṇaḥ mithyācāro mṛṣācāraḥ pāpācāraḥ saḥ ucyate||


Prabhupada


Тот, кто внешне удерживает органы чувств от деятельности, но при этом постоянно думает об объектах чувств, обманывает самого себя и зовется притворщиком.


व्याकरणम् vyākaraṇam - грамматика