2.66


नास्ति बुद्धिरयुक्तस्य न चायुक्तस्य भावना ।

न चाभावयतः शान्तिरशान्तस्य कुतः सुखम् ॥ ६६ ॥


nāsti buddhir ayuktasya

na cāyuktasya bhāvanā

na cābhāvayataḥ śāntir

aśāntasya kutaḥ sukham


पदच्छेद: पदपरिचय: पदार्थ:  padacchedaḥ padaparicayaḥ padārthaḥ

разбиение слов, грамматика слов, значение слов


на - не; (ав)

асти — существует; (lat 1.1 от as)

буддхих̣ — духовный разум; (ж.р. 1.1 от buddhi)

айуктасйа — у того, у кого нет связи; (м.р. 6.1 от a-yukta) [अ-वशी-कृतेन्द्रियस्य, योगरहितस्य]

на — не; (ав)

ча — и; (ав)

айуктасйау того, у кого нет связи; (м.р. 6.1 от a-yukta)

бха̄вана̄ — сосредоточение ума; (ж.р. 1.1 от bhāvanā) [ध्यानम्]

на — не; (ав)

ча — и; (ав)

абха̄вайатах̣у того, у кого нет сосредоточение ума; (м.р. 6.1 от a-bhāvayat)

ш́а̄нтих̣ — покой; (ж.р. 1.1 от śānti)

аш́а̄нтасйа — у лишенного покоя; (м.р. 6.1 от a-śānta)

кутах̣ — где; (ав)

сукхам — счастье (ср.р. 1.1 от sukha)


अन्वय:  anvayaḥ


अयुक्तस्य बुद्धिः नास्ति। अयुक्तस्य च भावना न। अभावयतः च शान्तिः न। अशान्तस्य कुतः सुखम्?

ayuktasya buddhiḥ nāsti| ayuktasya ca bhāvanā na| abhāvayataḥ ca śāntiḥ na| aśāntasya kutaḥ sukham?


The Subodhinī commentary by Śrīdhara


indriyanigrahasya sthitaprajñatāsādhanatvaṃ vyatirekamukhenopapādayati nāstīti | ayuktasya avaśīkṛtendriyasya nāsti buddhiḥ | śāstrācāryopadeśābhyāmātmaviṣayā buddhiḥ prajñaiva notpadyate | kutastasyāḥ pratiṣṭhāvārtā | kuta ityatrāha na ceti | na cāyuktasya bhāvanā dhyānam | bhāvanayā hi buddherātmani pratiṣṭhā bhavati, ca ayuktasya yato nāsti | na cābhāvayataḥ ātmadhyānamakurvataḥ śāntiḥ ātmani cittoparamaḥ | aśāntasya kutaḥ sukhaṃ mokṣānanda ityarthaḥ ||66|| 


Sanskrit Commentary By Sri Shankaracharya

 

||2.66|| nāsti  na vidyate na bhavatītyarthaḥ  buddhiḥ  ātmasvarūpaviṣayā  ayuktasya  asamāhitāntaḥkaraṇasya|  na ca  asti  ayuktasya   bhāvanā  ātmajñānābhiniveśaḥ| tathā  na ca  asti  abhāvayataḥ  ātmajñānābhiniveśamakurvataḥ  śāntiḥ  upaśamaḥ|  aśāntasya kutaḥ sukham  indriyāṇāṃ hi viṣayasevātṛṣṇātaḥ nivṛttiryā tatsukham na viṣayaviṣayā tṛṣṇā| duḥkhameva hi sā| na tṛṣṇāyāṃ satyāṃ sukhasya gandhamātramapyupapadyate ityarthaḥ||

ayuktasya kasmādbuddhirnāsti ityucyate


Prabhupada


Тот, кто не установил связь со Всевышним, не способен одухотворить свой разум и сосредоточить ум. Такой человек не знает умиротворения, а без умиротворения разве можно быть счастливым?


व्याकरणम् vyākaraṇam - грамматика