18.29


बुद्धेर्भेदं धृतेश्चैव गुणतस्त्रिविधं श‍ृणु ।

प्रोच्यमानमशेषेण पृथक्त्वेन धनञ्जय ॥ २९ ॥


buddher bhedaṁ dhṛteś caiva

guṇatas tri-vidhaṁ śṛṇu

procyamānam aśeṣeṇa

pṛthaktvena dhanañ-jaya


पदच्छेद: पदपरिचय: पदार्थ:  padacchedaḥ padaparicayaḥ padārthaḥ

разбиение слов, грамматика слов, значение слов


буддхех̣ — разума; (ж, 6.1)

бхедам — различие; (м, 2.1)

дхр̣тех̣ — решимости; (ж, 6.1)

ча — также; 

эва — безусловно; 

гун̣атах̣ — в соответствии с гунами; (ав)

три-видхам — включающее три вида; (м, 2.1)

ш́р̣н̣у — послушай; (лоТ, 2.1) श्रु{कर्तरि;लोट्;म;एक;परस्मैपदी;श्रु;भ्वादिः} https://ashtadhyayi.com/dhatu/01.1092 

прочйама̄нам — описываемое Мной; (м, 2.1)

аш́ешен̣а — целиком; (с, 3.1)

пр̣тхактвена — отдельно; (с, 3.1)

дханан̃джайа — о завоеватель богатств (м, 8.1)


अन्वय:  anvayaḥ


धनञ्जय! गुणतः त्रिविधं बुद्धेः धृतेः च एव भेदं पृथक्त्वेन अशेषेण प्रोच्यमानं शृणु।

dhanañjaya! guṇataḥ trividhaṃ buddheḥ dhṛteḥ ca eva bhedaṃ pṛthaktvena aśeṣeṇa procyamānaṃ śṛṇu|

or

he dhanañjaya! buddheḥ dhṛteḥ ca guṇataḥ (tri-guṇānusāreṇa) eva trividhaṁ pṛthaktvena (pṛthak-rūpeṇa) aśeṣeṇa (samyak) procyamānaṁ (vakṣyamāṇaṁ) bhedaṁ śṛṇu


The Subodhinī commentary by Śrīdhara


idānīṃ buddherdhṛteśca traividhyaṃ pratijānīte buddherbhedamiti | spaṣṭo'rthaḥ ||29|| 


Sanskrit Commentary By Sri Shankaracharya


||18.29|| --,buddheḥ bhedaṃ dhṛteścaiva bhedaṃ guṇataḥ sattvādiguṇataḥ trividhaṃ śrṛṇu iti sūtropanyāsaḥ| procyamānaṃ kathyamānam aśeṣeṇa niravaśeṣataḥ yathāvat pṛthaktvena vivekataḥ dhanaṃjaya? digvijaye mānuṣaṃ daivaṃ ca prabhūtaṃ dhanaṃ jitavān? tena asau dhanaṃjayaḥ arjunaḥ||

  

Перевод


А сейчас, о завоеватель богатств, услышь от Меня подробное описание различных видов разума и решимости, соответствующих трем гунам материальной природы.


व्याकरणम् vyākaraṇam - грамматика