18.21


पृथक्त्वेन तु यज्ज्ञानं नानाभावान्पृथग्विधान् ।

वेत्ति सर्वेषु भूतेषु तज्ज्ञानं विद्धि राजसम् ॥ २१ ॥


pṛthaktvena tu yaj jñānaṁ

nānā-bhāvān pṛthag-vidhān

vetti sarveṣu bhūteṣu

taj jñānaṁ viddhi rājasam


पदच्छेद: पदपरिचय: पदार्थ:  padacchedaḥ padaparicayaḥ padārthaḥ

разбиение слов, грамматика слов, значение слов


пр̣тхактвена — отдельностью; (c, 3.1)

ту — но; 

йат — которое; (с, 1.1)

джн̃а̄нам — знание; (с, 1.1)

на̄на̄-бха̄ва̄н — разнообразные состояния; (м, 2.3) भिन्नान् आत्मनः/क्षेत्रज्ञान्

пр̣тхак-видха̄н — различно-видовые; (м, 2.3)

ветти — знает; (лаТ, 1.1) विद्{कर्तरि;लट्;प्र;एक;परस्मैपदी;विदँ;अदादिः} https://ashtadhyayi.com/dhatu/02.0059?type=ting 

сарвешу — во всех; (м, 7.3)

бхӯтешу — живых существах; (м, 7.3)

тат — то; (с, 2.1)

джн̃а̄нам — знание; (с, 2.1)

виддхи — знай; (лоТ, 2.1) विद्{कर्तरि;लोट्;म;एक;परस्मैपदी;विदँ;अदादिः} https://ashtadhyayi.com/dhatu/02.0059?type=ting 

ра̄джасам — относящееся к гуне страсти (с, 2.1)


अन्वय:  anvayaḥ


सर्वेषु भूतेषु पृथग्विधान् नानाभावान् पृथक्त्वेन तु यत् ज्ञानं वेत्ति, तत् ज्ञानं राजसं विद्धि। 

sarveṣu bhūteṣu pṛthagvidhān nānābhāvān pṛthaktvena tu yat jñānaṃ vetti, tat jñānaṃ rājasaṃ viddhi| 

or

yat jñānaṃ tu [yena] sarveṣu bhūteṣu pṛthagvidhān nānābhāvān pṛthaktvena vetti, tat jñānaṃ rājasaṃ viddhi| 


The Subodhinī commentary by Śrīdhara



Sanskrit Commentary By Sri Shankaracharya


||18.21|| --,pṛthaktvena tu bhedena pratiśarīram anyatvena yat jñānaṃ nānābhāvān bhinnān ātmanaḥ pṛthagvidhān pṛthakprakārān bhinnalakṣaṇān ityarthaḥ, vetti vijānāti yat jñānaṃ sarveṣu bhūteṣu jñānasya kartṛtvāsaṃbhavāt yena jñānena vetti ityarthaḥ, tat jñānaṃ viddhi rājasaṃ rajoguṇanirvṛttam|| 


Перевод


Знание, обладая которым человек считает, что в разных телах находятся разные по природе живые существа, называется знанием в гуне страсти.

व्याकरणम् vyākaraṇam - грамматика