18.20


सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते ।

अविभक्तं विभक्तेषु तज्ज्ञानं विद्धि सात्त्विकम् ॥ २० ॥


sarva-bhūteṣu yenaikaṁ

bhāvam avyayam īkṣate

avibhaktaṁ vibhakteṣu

taj jñānaṁ viddhi sāttvikam


पदच्छेद: पदपरिचय: पदार्थ:  padacchedaḥ padaparicayaḥ padārthaḥ

разбиение слов, грамматика слов, значение слов


сарва-бхӯтешу — во всех живых существах; (м, 7.3)

йена — которым; (с, 3.1) (jñānena)

экам — одну; (м, 2.1)

бха̄вам — природу; (м, 2.1)

авйайам — вечную; (м, 2.1)

ӣкшате — видит; (лаТ, 1.1) ईक्ष्{कर्तरि;लट्;प्र;एक;आत्मनेपदी;ईक्षँ;भ्वादिः}

авибхактам — неделимую; (м, 2.1)

вибхактешу — в бесчисленных индивидуальных; (м, 7.3)

тат — то; (с, 2.1)

джн̃а̄нам — знание; (с, 2.1)

виддхи — знай; (лоТ, 2.1) विद्{कर्तरि;लोट्;म;एक;परस्मैपदी;विदँ;अदादिः}https://ashtadhyayi.com/dhatu/02.0059 

са̄ттвикам — относящееся к гуне благости (с, 2.1)


अन्वय:  anvayaḥ


विभक्तेषु सर्वभूतेषु अव्ययम् एकं भावं येन ईक्षते, तत् ज्ञानं सात्विकं विद्धि। 

vibhakteṣu sarvabhūteṣu avyayam ekaṃ bhāvaṃ yena [jñānena] īkṣate, tat jñānaṃ sātvikaṃ viddhi| 


The Subodhinī commentary by Śrīdhara


tatra jñānasya sāttvikāditraividhyamāha sarvabhūteṣviti tribhiḥ | sarveṣu bhūteṣu brahmādisthāvarāsteṣu vibhakteṣu parasparaṃ vyavṛtteṣvavibhaktamanusyutamekamavyayaṃ nirvikāraṃ bhāvaṃ paramātmatattvaṃ yena jñānenekṣata ālocayati tajjñānaṃ sāttvikaṃ viddhi || 20|| 


Sanskrit Commentary By Sri Shankaracharya


||18.20|| --,sarvabhūteṣu avyaktādisthāvarānteṣu bhūteṣu yena jñānena ekaṃ bhāvaṃ vastu -- bhāvaśabdaḥ vastuvācī? ekam ātmavastu ityarthaḥ avyayaṃ na vyeti svātmanā svadharmeṇa vā? kūṭastham ityarthaḥ īkṣate paśyati yena jhānena? taṃ ca bhāvam avibhaktaṃ pratidehaṃ vibhakteṣu dehabhedeṣu na vibhaktaṃ tat ātmavastu? vyomavat nirantaramityarthaḥ tat jñānaṃ sākṣāt samyagdarśanam advaitātmaviṣayaṃ sāttvikaṃ viddhi iti||yāni dvaitadarśanāni tāni asamyagbhūtāni rājasāni tāmasāni ca iti na sākṣāt saṃsārocchittaye bhavanti --,  


Перевод


Знание, позволяющее человеку, несмотря на многообразие видов и форм живых существ, видеть их единую духовную природу, следует считать знанием в гуне благости.


व्याकरणम् vyākaraṇam - грамматика