17.19


मूढग्राहेणात्मनो यत्पीडया क्रियते तप: ।

परस्योत्सादनार्थं वा तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १९ ॥


mūḍha-grāheṇātmano yat

pīḍayā kriyate tapaḥ

parasyotsādanārthaṁ vā

tat tāmasam udāhṛtam


पदच्छेद: पदपरिचय: पदार्थ:  padacchedaḥ padaparicayaḥ padārthaḥ

разбиение слов, грамматика слов, значение слов


мӯд̣ха-гра̄хен̣а — в глупости с упорством; (м, 3.1)

а̄тманах̣ — себя; (м, 6.1)

йат — которая; (с, 1.1)

пӣд̣айа̄ — с истязанием; (ж, 3.1)

крийате — делается; (лаТ, кармаНи, 1.1)

тапах̣ — аскеза; (с, 1.1)

парасйа — другого; (м, 6.1)

утса̄дана-артхам — для того, чтобы погубить; (с, 2.1)

ва̄ — или; 

тат — та; (с, 1.1)

та̄масам — относящаяся к гуне тьмы; (с, 1.1)

уда̄хр̣там — считающаяся (с, 1.1)


अन्वय:  anvayaḥ


मूढ-ग्राहेण आत्मनः पीडया परस्य उत्सादनार्थम् वा यत् तपः क्रियते, तत् तामसम् उदाहृतम् ।

mūḍha-grāheṇa ātmanaḥ pīḍayā parasya utsādanārtham vā yat tapaḥ kriyate, tat tāmasam udāhṛtam |

или

mūḍha-grāheṇa (aviveka-kṛtena durāgraheṇa) ātmanaḥ (sva-śarīrasya) pīḍayā (kleśena) parasya (anyasya) utsādanārthaṁ vā yat tapaḥ kriyate, tat tāmasam udāhṛtam (kathitam).


The Subodhinī commentary by Śrīdhara


tāmasaṃ tapa āha mūḍheti | mūḍhagrāheṇāvivekakṛtena durāgraheṇātmanā pīḍayā yattapaḥ kriyate | parasyotsādanārthaṃ anyasya vināśārthamabhicārarūpaṃ tattāmasamudāhṛtaṃ kathitam ||19|| 


Перевод


Аскеза, совершаемая по глупости, сопровождаемая самоистязанием либо направленная на то, чтобы принести страдания или гибель другим, является тапасьей в гуне невежества.


व्याकरणम् vyākaraṇam - грамматика