17.14


देवद्विजगुरुप्राज्ञपूजनं शौचमार्जवम् ।

ब्रह्मचर्यमहिंसा च शारीरं तप उच्यते ॥ १४ ॥


deva-dvija-guru-prājña-

pūjanaṁ śaucam ārjavam

brahmacaryam ahiṁsā ca

śārīraṁ tapa ucyate


पदच्छेद: पदपरिचय: पदार्थ:  padacchedaḥ padaparicayaḥ padārthaḥ

разбиение слов, грамматика слов, значение слов


дева-двиджа-гуру-пра̄джн̃а-пӯджанам  — Верховному Господу, брахманам, духовному учителю, личности, достойной поклонения поклонение; (с, 1.1)

ш́аучам — чистота; (с, 1.1)

а̄рджавам — прямота; (с, 1.1)

брахмачарйам — целомудрие; (с, 1.1)

ахим̇са̄ — ненасилие; (ж, 1.1)

ча — также; 

ш́а̄рӣрам — имеющий отношение к телу; (с, 1.1)

тапах̣ — аскетизм; (с, 1.1)

учйате — называется (лаТ, кармаНи, 1.1) वच्{कर्मणि;लट्;प्र;एक;आत्मनेपदी;वचँ;अदादिः}


अन्वय:  anvayaḥ


देव-द्विज-गुरु-प्राज्ञ-पूजनम्, शौचम्, आर्जवम्, ब्रह्मचर्यम्, अहिंसा च (इति) शारीरम् तपः उच्यते ।

deva-dvija-guru-prājña-pūjanam, śaucam, ārjavam, brahmacaryam, ahiṃsā ca (iti) śārīram tapaḥ ucyate |

или

deva-dvija (brāhmaṇa) -guru prājña- (paṇḍita) -pūjanaṁ, śaucam (bāhyābhyantara-śuddhiḥ), ārjavaṁ (saralatā), brahmacaryam (vīryadhāraṇam),

ahiṁsā ca śārīraṁ tapaḥ ucyate.


The Subodhinī commentary by Śrīdhara


tapasaḥ sāttvikādibhedaṃ darśayituṃ prathamaṃ tāvaccharīrādibhedena tasya traividhyamāha -- devadvijeti tribhiḥ| prājñā guruvyatiriktā anye'pi tattvavidaḥ| devabrāhmaṇādipūjanaṃ śaucādikaṃ śārīraṃ śarīranivartyaṃ tapa ucyate|


Перевод


Аскезой для тела является поклонение Верховному Господу, брахманам, духовному учителю и старшим, например отцу и матери, а также чистота, прямота, целомудрие и ненасилие.


व्याकरणम् vyākaraṇam - грамматика