12.9


अथ चित्तं समाधातुं न शक्न‍ोषि मयि स्थिरम् ।

अभ्यासयोगेन ततो मामिच्छाप्‍तुं धनञ्जय ॥ ९ ॥


atha cittaṁ samādhātuṁ

na śaknoṣi mayi sthiram

abhyāsa-yogena tato

mām icchāptuṁ dhanañ-jaya


पदच्छेद: पदपरिचय: पदार्थ:  padacchedaḥ padaparicayaḥ padārthaḥ

разбиение слов, грамматика слов, значение слов


атха — если; (ав)

читтам — ум; (с, 2.1)

сама̄дха̄тум — сосредоточить; (ав)

на ш́акноши — не можешь; (лаТ, 2.1) शक्{कर्तरि;लट्;म;एक;परस्मैपदी;शकॢँ;स्वादिः}

майи — на Мне; (7.1)

стхирам — постоянно; (c, 2.1 / ав)

абхйа̄са-йогенапрактикой йоги; (м, 3.1)

татах̣ — тогда; (ав)

ма̄м — Меня; (2.1)

иччха — желание; (лоТ, 2.1) इष्{कर्तरि;लोट्;म;एक;परस्मैपदी;इषुँ;तुदादिः}

а̄птум — достичь; (ав)

дханам-джайа — о Арджуна, завоеватель богатств (м, 8.1)


अन्वय:  anvayaḥ


 धनञ्जय ! अथ मयि स्थिरं चित्तं समाधातुं न शक्न‍ोषि, ततः अभ्यासयोगेन माम् अप्‍तुम् इच्छ । 

dhanañjaya ! atha mayi sthiraṃ cittaṃ samādhātuṃ na śaknoṣi, tataḥ abhyāsayogena mām aptum iccha | 

or

he dhanañjaya! atha (yadi) mayi cittaṁ sthiraṁ samādhātuṁ (dhārayituṁ) na śaknoṣi (na samartho bhavasi), tataḥ (tarhi) abhyāsa-yogena mām āptum (labdhum) iccha (ceṣṭasva).


The Subodhinī commentary by Śrīdhara


atrāśaktaṃ prati sugamopāyamāha atheti | sthiraṃ yathā bhavatyevaṃ mayi cittaṃ dhārayituṃ yadi śakto na bhavasi tarhi vikṣiptaṃ cittaṃ punaḥ punaḥ pratyāhṛtya madanusmaraṇalakṣaṇo yo'bhyāsayogastena māṃ prāptumiccha | prayatnaṃ kuru ||9|| 


Sanskrit Commentary By Sri Shankaracharya


।।12.9।। --,अथ एवं यथा अवोचं तथा मयि चित्तं समाधातुं स्थापयितुं स्थिरम् अचलं न शक्नोषि चेत्? ततः पश्चात् अभ्यासयोगेन? चित्तस्य एकस्मिन् आलम्बने सर्वतः समाहृत्य पुनः पुनः स्थापनम् अभ्यासः? तत्पूर्वको योगः समाधानलक्षणः तेन अभ्यासयोगेन मां विश्वरूपम् इच्छ प्रार्थयस्व आप्तुं प्राप्तुं हे धनंजय।। 


Перевод


О Арджуна, завоеватель богатств, если же ты не можешь держать свой ум постоянно сосредоточенным на Мне, то следуй правилам и предписаниям бхакти-йоги. Так ты разовьешь в себе желание достичь Меня.


व्याकरणम् vyākaraṇam - грамматика