3.43
एवं बुद्धेः परं बुद्ध्वा संस्तभ्यात्मानमात्मना ।
जहि शत्रुं महाबाहो कामरूपं दुरासदम् ॥ ४३ ॥
evaṁ buddheḥ paraṁ buddhvā
saṁstabhyātmānam ātmanā
jahi śatruṁ mahā-bāho
kāma-rūpaṁ durāsadam
पदच्छेद: पदपरिचय: पदार्थ: padacchedaḥ padaparicayaḥ padārthaḥ
разбиение слов, грамматика слов, значение слов
эвам — так; (ав)
буддхех̣ — разума; (ж, 5.1)
парам — то, что выше; (м, 2.1)
буддхва̄ — осознав; (ав)
сам̇стабхйа — установив; (ав)
а̄тма̄нам — себя (ум); (м, 2.1)
а̄тмана̄ — собою (одухотворенным разумом); (м, 3.1)
джахи — покори; (лоТ, 2.1) https://ashtadhyayi.com/dhatu/02.0002
ш́атрум — врага; (м, 1.1)
маха̄-ба̄хо — о могучерукий; (м, 8.1)
ка̄ма-рӯпам — принявшего образ вожделения; (м, 2.1)
дура̄садам — труднодоступного (м, 2.1)
अन्वय: anvayaḥ
महा-बाहो! एवं बुद्धेः परं बुद्ध्वा , आत्मना आत्मानं संस्तभ्य काम-रूपं दुरासदं शत्रुं जहि।
mahā-bāho! evaṁ buddheḥ paraṁ [paramātmānaṃ] buddhvā , ātmanā ātmānam saṁstabhya kāma-rūpaṁ durāsadam śatruṁ jahi
Дословный перевод:
О могучерукий! Таким образом, то, что разума выше, постигнув, собою (разумом) себя (ум) утвердив, принявшего форму вожделения непобедимого врага уничтожь.
The Subodhinī commentary by Śrīdhara
upasaṃharati evamiti | buddhereva viṣayendriyādijanyāḥ kāmādivikriyāḥ | ātmā tu nirvikārastatsākṣītyevaṃ buddheḥ paramātmānaṃ buddhvātmanaivaṃ tṛtayā niściyātmikayā buddhyātmānaṃ manaḥ saṃstabhya niścalaṃ kṛtvā kāmarūpiṇaṃ śatruṃ jahi māraya | durāsadaṃ duḥkhenāsādanīyaṃ durvijñeyamityarthaḥ ||43||
svadharmeṇa yamārādhya bhaktyā muktimitā budhāḥ |
tatkṛṣṇaṃ paramānandaṃ toṣayetsarvakarmabhiḥ ||
iti śrīdharasvāmikṛtāyāṃ bhagavadgītāṭīkāyāṃ subodhinyāṃ karmayogo nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||3||
Sanskrit Commentary By Sri Shankaracharya
||3.43|| evaṃ buddheḥ param ātmānaṃ buddhvā jñātvā saṃstabhya samyak stambhanaṃ kṛtvā ātmānaṃ svenaiva ātmanā saṃskṛtena manasā samyak samādhāyetyarthaḥ| jahi enaṃ śatruṃ he mahābāho kāmarūpaṃ durāsadaṃ duḥkhena āsadaḥ āsādanaṃ prāptiḥ yasya taṃ durāsadaṃ durvijñeyānekaviśeṣamiti||
iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasya śrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasyaśrīmacchaṃkarabhagavataḥ kṛtau śrīmadbhagavadgītābhāṣyetṛtīyo'dhyāyaḥ||
Prabhupada
О могучерукий Арджуна, осознав свое превосходство над материальными чувствами, умом и разумом, человек должен обуздать ум с помощью одухотворенного разума [погруженного в сознание Кришны] и таким образом, духовной силой, побороть своего ненасытного врага — вожделение.
व्याकरणम् vyākaraṇam - грамматика