3.4
न कर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्यं पुरुषोऽश्नुते ।
न च सन्न्यसनादेव सिद्धिं समधिगच्छति ॥ ४ ॥
na karmaṇām anārambhān
naiṣkarmyaṁ puruṣo ’śnute
na ca sannyasanād eva
siddhiṁ samadhigacchati
पदच्छेद: पदपरिचय: पदार्थ: padacchedaḥ padaparicayaḥ padārthaḥ
разбиение слов, грамматика слов, значение слов
на — не; (ав)
карман̣а̄м — предписанных обязанностей; (с, 6.3)
ана̄рамбха̄т — от невыполнения; (м, 5.1)
наишкармйам — свободу от последствий; (с, 2.1)
пурушах̣ — человек; (м, 1.1)
аш́нуте — обретает; (лаТ, атм, 1.1) https://ashtadhyayi.com/dhatu/05.0020
на — не; (ав)
ча — также; (ав)
саннйасана̄т — из-за отрешенности; (с, 5.1)
эва — на самом деле; (ав)
сиддхим — совершенство; (ж, 2.1)
самадхигаччхати — обретает (лаТ, 1.1)
अन्वय: anvayaḥ
पुरुषः कर्मणाम् अनारम्भात् नैष्कर्म्यं न अश्नुते। (कर्मणाम्) सन्न्यसनात् एव सिद्धिं च न समधिगच्छति।
puruṣаḥ karmaṇām anārambhāt naiṣkarmyaṁ na аśnute. (karmaṇām) sannyasanāt eva siddhiṁ ca na samadhigacchati।
Дословный перевод:
Человек от неисполнения деятельности свободу от кармы не обретает, от отречения от деятельности несомненно совершенства также не достигает.
The Subodhinī commentary by Śrīdhara
ataḥ samyakcittaśuddhyā jñānotpattiparyantaṃ varṇāśramocitāni karmāṇi kartavyāni | anyathā cittaśuddhyabhāvena jñānānutpatterityāha na karmaṇāmiti | karmaṇām anārambhād ananuṣṭhānān naiṣkarmyaṃ jñānaṃ nāśnute na prāpnoti | nanu caitameva pravrājino lokamicchantaḥ pravrajantīti śrutyā saṃnyāsasya mokṣādaṅgatvaśruteḥ saṃnyasanādeva mokṣo bhaviṣyati | kiṃ karmabhiḥ ? ityāśaṅkyoktaṃ na ceti | cittaśuddhiṃ vinā kṛtātsaṃnyasanādeva jñānaśūnyātsiddhiṃ mokṣaṃ na samadhigacchati na prāpnoti ||4||
Sanskrit Commentary By Sri Shankaracharya
||3.4|| na karmaṇāṃ kriyāṇāṃ yajñādīnām iha janmani janmāntare vā anuṣṭhitānām upāttaduritakṣayahetutvena sattvaśuddhikāraṇānāṃ tatkāraṇatvena ca jñānotpattidvāreṇa jñānaniṣṭhāhetūnām jñānamutpadyate puṃsāṃ kṣayātpāpasya karmaṇaḥ| yathādarśatalaprakhye paśyatyātmānamātmani (mahā0 śānti0 204|8) ityādismaraṇāt anārambhāt ananuṣṭhānāt naiṣkarmyaṃ niṣkarmabhāvaṃ karmaśūnyatāṃ jñānayogena niṣṭhāṃ niṣkriyātmasvarūpeṇaiva avasthānamiti yāvat| puruṣaḥ na aśnute na prāpnotītyarthaḥ||karmaṇāmanārambhānnaiṣkarmyaṃ nāśnute iti vacanāt tadviparyayāt teṣāmārambhāt naiṣkarmyamaśnute iti gamyate| kasmāt punaḥ kāraṇāt karmaṇāmanārambhānnaiṣkarmyaṃ nāśnute iti ucyate karmārambhasyaiva naiṣkarmyopāyatvāt| na hyupāyamantareṇa upeyaprāptirasti| karmayogopāyatvaṃ ca naiṣkarmyalakṣaṇasya jñānayogasya śrutau iha ca pratipādanāt| śrutau tāvat prakṛtasya ātmalokasya vedyasya vedanopāyatvena tametaṃ vedānuvacanena brāhmaṇā vividiṣanti yajñena (bṛha0 u0 4|4|22) ityādinā karmayogasya jñānayogopāyatvaṃ pratipāditam| ihāpi ca saṃnyāsastu mahābāho duḥkhamāptumayogataḥ (gītā 5|6) yoginaḥ karma kurvanti saṅgaṃ tyaktvātmaśuddhaye (gītā 5|11) yajño dānaṃ tapaścaiva pāvanāni manīṣiṇām (gītā 18|5) ityādi pratipādayiṣyati||nanu ca abhayaṃ sarvabhūtebhyo dattvā naiṣkarmyamācaret ityādau kartavyakarmasaṃnyāsādapi naiṣkarmyaprāptiṃ darśayati| loke ca karmaṇāmanārambhānnaiṣkarmyamiti prasiddhataram| ataśca naiṣkarmyārthinaḥ kiṃ karmārambheṇa iti prāptam| ata āha na ca saṃnyasanādeveti| nāpi saṃnyasanādeva kevalāt karmaparityāgamātrādeva jñānarahitāt siddhiṃ naiṣkarmyalakṣaṇāṃ jñānayogena niṣṭhāṃ samadhigacchati na prāpnoti||kasmāt punaḥ kāraṇāt karmasaṃnyāsamātrādeva kevalāt jñānarahitāt siddhiṃ naiṣkarmyalakṣaṇāṃ puruṣo nādhigacchati iti hetvākāṅkṣāyāmāha
Prabhupada
Просто воздерживаясь от деятельности, человек не освободится от кармы, и обет отречения от мира сам по себе не поможет ему достичь совершенства.
व्याकरणम् vyākaraṇam - грамматика