18.17


यस्य नाहंकृतो भावो बुद्धिर्यस्य न लिप्यते ।

हत्वापि स इमाँल्ल‍ोकान्न हन्ति न निबध्यते ॥ १७ ॥


yasya nāhaṅkṛto bhāvo

buddhir yasya na lipyate

hatvāpi sa imāḻ lokān

na hanti na nibadhyate


पदच्छेद: पदपरिचय: पदार्थ:  padacchedaḥ padaparicayaḥ padārthaḥ

разбиение слов, грамматика слов, значение слов


йасйа — которого; (м, 6.1)

на — не; 

ахан̇кр̣тах̣ — ложно-определенная; (м, 1.1) अहङ्कृत mfn. (-तः-ता-तं) Proud 

бха̄вах̣ — природа; (м, 1.1)

буддхих̣ — разум; (ж, 1.1)

йасйа — которого; (м, 6.1)

на — не; 

липйате — привязывается; (лаТ, кармаНи, 1.1) लिप्{कर्मणि;लट्;प्र;एक;आत्मनेपदी;लिपँ;तुदादिः} https://ashtadhyayi.com/dhatu/06.0169?type=ting 

хатва̄ — убив; (ав)

апи — даже; 

сах̣ — он; (м, 1.1)

има̄н — эти; (idam, м, 2.3)

лока̄нсуществ; (м, 2.3) प्राणिनः

на — не; 

ханти — убивает; (лаТ, 1.1)  हन्{कर्तरि;लट्;प्र;एक;परस्मैपदी;हनँ;अदादिः} https://ashtadhyayi.com/dhatu/02.0002?type=ting 

на — не; 

нибадхйате — запутывается (лаТ, кармаНи, 1.1) नि_बन्ध्{कर्मणि;लट्;प्र;एक;आत्मनेपदी;नि_बन्धँ;क्र्यादिः} https://ashtadhyayi.com/dhatu/09.0044?type=ting 


अन्वय:  anvayaḥ


यस्य अहङ्कृतः भावः न, यस्य बुद्धिः न लिप्यते सः इमान् लोकान् हत्वा अपि न हन्ति, न निबध्यते।

yasya ahaṅkṛtaḥ bhāvaḥ na, yasya buddhiḥ na lipyate saḥ imān lokān hatvā api na hanti, na nibadhyate|

or

yasya na ahaṅkṛtaḥ bhāvaḥ (aham eva karteti bhāvaḥ), yasya buddhiḥ na lipyate (priyāpriya-buddhyā karmasu nāsaktā bhavati), saḥ imān lokān hatvā api na hanyate [tena] na nibadhyate. 


The Subodhinī commentary by Śrīdhara


kastarhi sumatiryasya karmalepo nāstītyuktamityapekṣāyāmāha yasyeti | ahamiti kṛto'haṃ kartā ityevambhūto bhāvaḥ | yadvā ahaṅkṛto'haṅkārasya bhāvaḥ svabhāvaḥ | kartṛtvābhiniveśo yasya nāsti | śarīrādīnāmeva karmakartṛtvālocanādityarthaḥ | ataeva yasya buddhirna lipyate iṣṭāniṣṭabuddhyā karmasu na sajjate | na evambhūto dehādivyatiriktātmadarśī imān lokān sarvānapi prāṇino lokadṛṣṭyā hatvāpi viviktatayā svadṛṣṭyā na hanti, na tatphalairnibadhyate bandhaṃ na prāpnoti | kiṃ punaḥ sattvaśuddhidvārā parokṣajñānotpattihetubhiḥ karmabhistasya baddhaśaṅketyarthaḥ | taduktaṃ brahmaṇyādhāya karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā karoti yaḥ | lipyate na sa pāpena padmapatramivāmbhasā || (Gītā 5.10) 


Перевод


Тот, кто в своих поступках не руководствуется ложным эго, чей разум чист и свободен, даже убивая, не совершает убийства и никогда не запутывается в последствиях своей деятельности.


व्याकरणम् vyākaraṇam - грамматика