* Gamla Uppsala

01 czerwca 2016

Jest pochmurny, wietrzny i chłodny dzień. Nisko wiszące chmury w każdej chwili grożą deszczem. Przed nami kopce Gamla Uppsala[1]*. Trzeba mieć wyobraźnię, aby zobaczyć tutaj prężnie rozwijający się ośrodek handlowy i siedzibę szwedzkich królów z legendarnej dynastii Ynglingów. To tutaj był targ i odbywały się tingi wszystkich Szwedów. Po tingach pozostały tylko nazwy parlamentów niektórych krajów skandynawskich (np. Storting, Folketing), ale targ odbywa się raz w roku po dziś dzień. Wyobraźni też trzeba, aby w miejscu kamiennego kościółka szwedzkiego kościoła ewangelicko-luterańskiego zobaczyć ogromną pogańską świątynię z drewnianymi posągami Odyna, Thora i Frejra, która była centrum kultu pogańskiego jeszcze w XI wieku, kiedy to nastąpiło ożywienie kultury pogańskiej. Źródła podają, że w miejscu tym składano bogom nordyckim ofiary z ludzi. Straszne! Czyżby? Czy tylko poganie byli tacy okrutni? Ile ofiar pochłonęły stosy zapalane na rozkaz zawodowych moralizatorów? Ile ofiar z ludzi składanych jest dzisiaj? Czy pozbawianie człowieka czci i godności, ponieważ ma inne zdanie; szczucie, opluwanie, wyzywanie, przesuwanie do niższych kategorii, odmawianie człowieczeństwa, odmawianie moralności, bo jest niewierzący, to nie ofiara z człowieka. Straszne jest to, że robią to zagorzali katolicy, którzy na sztandarach mają wypisaną miłość bliźniego. A co z fundamentalistami muzułmańskimi? Ci dosłownie składają ofiary z ludzi. Wracając do świątyni, została najprawdopodobniej zniszczona przez króla Ingolda I (Inge I Starszy) w roku 1087, w trakcie ostatniej bitwy między poganami a chrześcijanami. W czasie wykopalisk pod kościołem znaleziono drewniane resztki jednej lub kilku budowli, a kościoły były zwykle budowane na miejscu wcześniejszych świątyń pogańskich, więc świątynia pogańska pewnie tam była.

Dziwne myśli nachodzą człowieka - bogowie nordyccy odchodzą, ich miejsce zajmuje bóg chrześcijan. Patrząc na współczesną Szwecję i niektóre kraje Zachodu, ten bóg jest w odwrocie - jego miejsce zajmuje bóg muzułmanów. Tylko w Polsce bez zmian - bóg katolików jest silny i swoje wpływy rozciąga na coraz nowe obszary. Szkoła, wojsko, policja, urzędy, lekarze, to za mało - ostatnio dołączyli niektórzy fizjoterapeuci ze swoją klauzulą sumienia. A może to tylko pozór, patrząc na witraż z nowej świątyni Tadeusza Rydzyka? Czy to nowi bogowie nowego kościoła? Już słyszę głosy - bluźni! Być może, ale pierwszymi bluźniercami są ci, którzy nie przestrzegają Dekalogu zapisanego w Biblii lub na swoje sztandary biorą znak Odyna, sami zaś mienią się wzorowymi katolikami i prawdziwymi patriotami. Także chrześcijanie, po przedłużeniu dolnego ramienia, stosują ten przedchrześcijański znak jako swój symbol. Współcześnie (mimo przedchrześcijańskiego pochodzenia), krzyż celtycki jest jedną z form krzyża akceptowanego przez Kościół katolicki jako religijny symbol chrześcijan. Nie pierwszy to i nie ostatni przykład przenoszenia wprost symboli, rytuałów i dat z pogaństwa do chrześcijaństwa. Dawne wierzenia zostają przykryte nowymi – chrześcijańskimi, a ludzie wewnątrz dalej są poganami. Jak można ścigać o obrazę uczuć religijnych i znieważenie Biblii i jednocześnie brutalnie zmieniać treść słów napisanych „ręką samego Boga”? Niepojęte. Bardzo lubimy te puste gesty i słowa, te z obszaru wiary i te z polityki, np. wystarczy podjąć uchwałę o suwerenności i kraj automatycznie jest bezpieczny, niepodległy i suwerenny.

Pięć kilometrów na południe i jesteśmy w całkowicie innej scenerii. Uppsala[2]* - czwarte co do wielkości miasto Szwecji, centrum administracyjne regionu Uppsala i siedzibą diecezji. Warto je odwiedzić ze względu na naszą historię.

Katedra w Uppsali zbudowana w stylu gotyckim jest największą budowlą sakralną w Skandynawii (wieże mają wysokość 118,7m). To miejsce koronacji i spoczynku królów szwedzkich. W świątyni pochowana jest m.in. królowa Szwecji Katarzyna Jagiellonka, żona króla Szwecji Jana III Wazy, matka Zygmunta III Wazy. Nad jej nagrobkiem jest herb Rzeczypospolitej, a na ścianie powyżej fresk wyobrażający Kraków, za którym podobno całe życie tęskniła. W katedrze znajdują się dwa ogromne dzwony zrabowane z Torunia przez Szwedów w 1703 podczas wojny północnej, jeden z nich to obecnie największy dzwon w Szwecji. Aby zakończyć ten temat, to w pobliskiej Carolina Rediviva, bibliotece zacnej uczelni, jest dokument napisany własną ręką Mikołaja Kopernika.

Przypomniałam sobie ciekawą paralelę. Zygmunt III Waza urodził się w 1566 roku. W tym samym roku umarł Sulejman Wspaniały. Ten pierwszy pozostawił Rzeczypospolitą na równi pochyłej ku upadkowi. Po śmierci tego drugiego, Imperium Osmańskie zaczęło coraz bardziej słabnąć.

Autor: Halina K. HK216

[1]* Zdjęcia z podróży do Gamla Uppsali- autor HK216

[2]* Zdjęcia z podróży do Uppsali- autor HK216

[3]^* Zachód słońca - rejs promem Polferries do Nynäshamn