12.16


अनपेक्ष: श‍ुचिर्दक्ष उदासीनो गतव्यथ: ।

सर्वारम्भपरित्यागी यो मद्भ‍क्त: स मे प्रिय: ॥ १६ ॥


anapekṣaḥ śucir dakṣa

udāsīno gata-vyathaḥ

sarvārambha-parityāgī

yo mad-bhaktaḥ sa me priyaḥ


पदच्छेद: पदपरिचय: पदार्थ:  padacchedaḥ padaparicayaḥ padārthaḥ

разбиение слов, грамматика слов, значение слов


анапекшах̣ — отстраненный; (м, 1.1)

ш́учих̣ — чистый; (м, 1.1)

дакшах̣ — опытный; (м, 1.1)

уда̄сӣнах̣ — беззаботный; (м, 1.1)

гата-вйатхах̣ — тот, чьи тревоги ушли; (м, 1.1)

сарва-а̄рамбха-паритйа̄гӣ — от всех попыток отрекшийся; (м, 1.1)

йах̣ — который; (м, 1.1)

мат-бхактах̣ — Мой преданный; (м, 1.1)

сах̣ — тот; (м, 1.1)

ме — Мой; (6.1)

прийах̣ — дорогой (м, 1.1)


अन्वय:  anvayaḥ


यः मत्-भक्तः अनपेक्षः, शुचिः, दक्षः, उदासीनः, गत-व्यथः, सर्व-आरम्भ-परित्यागी, सः मे प्रियः ।

yaḥ mat-bhaktaḥ anapekṣaḥ, śuciḥ, dakṣaḥ, udāsīnaḥ, gata-vyathaḥ, sarva-ārambha-parityāgī, saḥ me priyaḥ |


The Subodhinī commentary by Śrīdhara


kiṃ ca anapekṣa iti | anapekṣo yadṛcchayopasthite'pyarthe nispṛhaḥ | śucirbāhyābhyantaraśaucasampannaḥ | dakṣo'nalasaḥ | udāsīnaḥ pakṣapātarahitaḥ | gatavyatha ādhiśūnyaḥ | sarvān dṛṣṭādṛṣṭārthānārambhānudyamān parityaktuṃ śīlaṃ yasya saḥ | evaṃbhūtaḥ san yo madbhaktaḥ sa me priyaḥ ||16|| 


Sanskrit Commentary By Sri Shankaracharya


।।12.16।। --,देहेन्द्रियविषयसंबन्धादिषु अपेक्षाविषयेषु अनपेक्षः निःस्पृहः। शुचिः बाह्येन आभ्यन्तरेण च शौचेन संपन्नः। दक्षः प्रत्युत्पन्नेषु कार्येषु सद्यः यथावत् प्रतिपत्तुं समर्थः। उदासीनः न कस्यचित् मित्रादेः पक्षं भजते यः? सः उदासीनः यतिः। गतव्यथः गतभयः। सर्वारम्भपरित्यागी आरभ्यन्त इति आरम्भाः इहामुत्रफलभोगार्थानि कामहेतूनि कर्माणि सर्वारम्भाः? तान् परित्यक्तुं शीलम् अस्येति सर्वारम्भपरित्यागी यः मद्भक्तः सः मे प्रियः।।किञ्च --, 


Перевод


Преданный, не зависящий от внешних обстоятельств, чистый, умелый, безмятежный, ничем не обремененный и не стремящийся к результатам своего труда, очень дорог Мне.


व्याकरणम् vyākaraṇam - грамматика