Historiador e escritor galego. Considerado un destacado impulsor do Rexurdimento galego, xunto con Rosalía de Castro, de quen foi marido. Foi o creador da Real Academia Galega.

Murguía estudou Humanidades e Latín en Santiago de Compostela. Nesas datas a vida cultural de Santiago xiraba arredor do "Liceo de la Juventud", onde se daban cita estudantes e intelectuais como Eduardo Pondal, Aurelio Aguirre e Rosalía de Castro. Aos dezasete años publicou a súa primera novela, Desde el cielo.

O 1 de juño de 1854 Murguía publicou o seu primeiro texto en gallego, Nena das Soidades. También colaboraba en xornais e revistas da época como La Iberia e Las Novedades, nas que conseguiu moito éxito –o que lle permitiu publicar  con obras como Desde el Cielo, Mientras Duerme, Mi madre Antonia, El Ángel de la Muerte e Los Lirios Blancos, que o fixeron aparecer como unha das promesas literarias do momento.

No ano 2000 dedicóuselle o Día das Letras Galegas.