Bệnh răng miệng

Bệnh răng miệng gồm: Lở miệng; Viêm loét lợi; Nha chu viêm.

Nguyên nhân gây bệnh răng miệng đều do thấp nhiệt xâm phạm tỳ vị làm tổn thương âm, âm hư sinh nội nhiệt, nhiệt cực sinh hoả, hoả cục sinh phong. Biểu hiện lâm sàng thường thấy xuất hiện các vết loét ở miệng "Khẩu cam"; Chứng lợi răng sưng đỏ lở loét gọi là "Phong nhiệt nha cam"; Chứng chân răng sưng đỏ thậm chí có mủ goi là "Nha chu viêm"

Chứng bệnh thì khác nhau nhưng nguyên nhân lại giống nhau nên gộp lại để điều trị.

Phân loại triệu chứng và phép chữa:

A. Thể thực hoả

Triệu chứng: Miệng hoặc lợi chân răng sưng đỏ, lở loét, đau nóng rát, máu, thậm chí có mủ, miệng hôi, lưỡi đỏ rêu vàng, mạch sác

Phép trị: Thanh nhiệt tả hoả

- Nếu nơi lở miệng đỏ tươi và đau, tâm phiền mất ngủ, tiểu tiện vàng sẻn là âm hư hoả vượng tâm kinh quá nhiệt

Dùng bài: Trần thị tả tâm thang:

Sinh địa 16g, Xuyên Hoàng liên 4g, Tri mẫu 8g, Hoàng bá 6g, Hạn liên thảo 12g, Hạ khô thảo 12g, Lá sen, 12g, Tâm sen 6g, Ngưu tất 12g, cam thảo 6g. Công dụng thanh tâm hoả

- Nếu miệng lở lan tới chân răng, môi, má sưng đỏ nóng rát, khát nước, tâm phiền, cồn cào hay đói

Dùng bài: Ngọc nữ tiễn gia giảm:

Sinh địa 16g, Huyền sâm 16g, Mạch môn 12g, Thạch hộc 12g, Tri mẫu 8g, Thiên hoa 8g, Cát căn 12g, Chi tử 8g, Thạch cao 20g, Liên kiều 8g, Cam thảo 6g. Công dụng thanh vị hoả

- Nếu vết loét sưng đỏ có mủ, miệng đắng miệng nhớt, tiểu tiện vàng, ăn kém, đại tiện khó đi, là do thấp nhiệt nung nấu

Dùng bài: Lý thị thiệt lạn thang:

Thương truật 12g, Hoàng bá 6g, Ngân hoa 12g, Liên kiều 12g, Thổ phục 12g, Thương nhĩ 12g, Bạch chỉ 12g, Xích thược 12g, Cương tàm 8g, Tạo giác thíc 8g, Ngưu tất 12g, Cam thảo 6g

B. Thể hư hoả

Triệu chứng: Miệng lở tái phát nhiều lần, các vết loét sưng đỏ, đau nhẹ, họng khô, miệng ráo, khát ưa uống lạnh, chóng mặt, hoa mắt, tâm phiền nóng nẩy, tiểu tiện vàng sẻn, đại tiện táo, lưỡi đỏ không rêu, mạch tế sác

Phéo trị: Tư âm giáng hoả

Bài thuốc: Dưỡng âm thanh nhiệt thang (Từ triệu hồng):

Sinh địa 16g, Huyền sâm 16g, Mạch môn 12g, Thạch hộc 12g, Mẫu đơn bì 12g, Chi tử 8g, Cát căn 12g

Hoặc bài: Tri bá địa hoàng thang gia giảm:

Thục địa 16g, Hoài sơn 12g, Sơn thù 8g, Đơn bì 8g, Trạch tả 8g, Phục linh 8g, Tri mẫu 8g, Hoàng bá 6g, Cỏ nhọ nồi 12g, Cát căn 12g, Ngưu tất 12g

Đàm nhiệt đặc dính thêm Trúc nhự 12g, Tỳ bà diệp 8g, Hạnh nhân 12g

Tâm phiền mất ngủ gia Liên tâm 6g, Thảo quyết minh 12g

Táo bón gia Hắc chi ma

Âm hư nhiều gia Sa sâm 12g, Bách hợp 12g