مامک

مەتەلوک : مامک

دخۆت ب سەرێ خۆ وەردکەت

بەرسڤ : موخلکە

مامکێت بچیکا

 ١- تشتەک من هەیە

ڤی ئالی دیوار ، وی ئالی دیوار، دناڤدا تشتەکێ هار

ئەو چیە؟

بەرسڤ: شیر وکاڤلان

٢- تشتەک من هەیە

گا دچیتە ئاش، بچیک ناچیت ئاش

بەرسڤ: کەڤچکە

٣- ئەو چیە؟

گای دبەمە سەر ئاڤێ

گا ئاڤێ نا ڤەخوت

یێ بجێک ئاڤێ ڤەدخوت

بەرسڤ: چرا وفەتیڵە

٤- دیکەکە، دکڤانەکە

چار میهن، بەرانەکە

ئەو چیە؟

بەرسڤ: تبڵ ودەستن

٥- تشتەک من هەیە

خو دکێشیت ، نە مارە

دمەعیت نە کارە

پشت کڤانە، پشت دارە

بەرسڤ: سویخر

٦- وەریس ئاڤێ ڤەدخوت

گولک دوەرمیت

بەرسڤ: زەبەش، شتی

ئەو چیە؟

٧- کاغزەک هاتە دنێ

وەسا هویر، نەهات خاندنێ

بەرسڤ: سەر کولافک

٨- تەختەکە شویشتی، موشتی

خاتینەک تێدا روینشتێ

بەرسڤ: دەڤ وزمان

ئەو چیە؟

٩- رادبێت دگریت، دروینیت دگریت

بەرسڤ: زنجیرە

Some Kurdish Riddles 

1- The first side of it is a wall

the other one is a wall

in between there is a sharp thing

answer: sword in its sheath

2- The ox enters into the mill,

But his tail does not.

Answer : spoon

3- I take the ox to the water,

The ox does not drink water,

But his tail does?

Answer : the wick of a lamp

4- It's a rooster, and a crafty one,

They are four ewes, and a ram,

What is that?

Answer : Fingers, hand

5- I have something:

Slithers, but is not a snake,

 Bleats but is not a goat,

His back a lance,

his chest is wood?

Answer : porcupine

6-. What is it?

The rope drinks the water,

 But the calf swells.

Answer : watermelon

7- What is it?

A paper came to this earth,

It's pages are so small that cannot be read.

Answer : mushroom

8- What is it?

A room all clean and neat,

A lady sitting in it.

Answer : Tongue and mouth

9- What is it?

It gets up and whines,

Sits down and whines.

Answer : chains

چ دبێژنە ڤێ ؟

 جومە سەر دارەکێ

دکەم هشکە هەوارەکێ

سەد مێر د هێن ب جارەکێ 

مەلەیە سەر منارێ

بتەڤە نیس

بەرسڤ : ناڤێ مروڤی یە

چومە بەحرەکا شین

دو سویار پێدا خشین

ئێک هەسپە ، ئێک ماهین

بەرسڤ : ئەسمان ، روژ ، هەیڤ

عەبدێ رەشێ ب گوهارەکى

بەرسڤ :سێلکا نانی   

لاوکێ ئەرمانا

تو دگەری ل سەر بانا

قوین تیژترە ژ ددانا

بەرسڤ : تویپشکە 

هندى دکێشیت خلاس نابیت

بەرسڤ : تزبینە  

چاڤ رەشێ دەشتێ

دو پێ گەهشتێ

ئێخستە سەر پشتێ

بەرسڤ : دەخل وگەنم دەمێ دورینێ  

سەر ئاڤەنوز

 بن ئاڤەنوز

چار چەنگی،  

فێل و فەنگەنوز

 بەرسڤ : کێڤژالە 

هەڵ هەلەێ هارە

رەش وێلێ سیارە

بەرسڤ : مەنجەلا سەر ئاگری  

تەنیرا مەتێ

پەلەک کەتێ

دەستێ کەسێ نە گەهشتێ  

بەرسڤ : تڤەنگ  

مەنجەلا عەندەلى  

پڕچ پڕچ دکەلى

نە ئاگرە ، نە خولى

بەرسڤ : وەرزێ هاڤینێ  

ماهینا مەلای  

بەردا چییای

زلەک نەهێلای

 بەرسڤ : گویزان ، دەف موزک

سینگێ شێرا

 چاڤێن مارا

 پر کەلەمە ، درندەیە

بەرسڤ : ماسىیە  

سمورە ، سکی سکی

سەر دارەکا پندکی

هزار و ئێک ل زکی

بەرسڤ : هنارە 

مەزنێت وان مەزن نابن

بچیکێت وان بچیک نابن

بەرسڤ : چیانە

تشتەکێ منو تشتانی

ل سەرمێزەرا سولتانی

ژ خودێ پێڤە نوزانی

بەرسڤ : بچیکێ د زکێ دەیکێدا  

هەسپێ سورە

یێ ناڤ چاڤ بەلەکە

بەرسڤ : ستێنگە   

هوڤە مل ، هوڤە مل

 د ناڤدا میر کوڤل

بەرسڤ : سەر و هەر دو مل  

ژبەفرێ سپی ترە

 ژ تەنیێ رەش ترە

بەرسڤ : قەشقەلانکە

چومە مێرگا چییا

ژوردا هاتمە دوو کانییا

پاشی زڤریم کون رویڤییا

بەرسڤ :ئەنی وهەردوو چاڤ ودفن   

گاسمە  

دیوار سمە

بەرسڤ : مشکە

ئێکێ رازایە

ئێکێ روینشتی یە 

ئێکێ برێڤە دچیت

بەرسڤ : ماهین و سویار و جانیکا د زکیدا  

 ئەبا بەکرێ

 ل بەر دیواری

بەرسڤ : بەفرە

شوات و شیت و شەندەر 

کانوین و کیت و کەندەر

یا د هەلیت ، یا دادهێت

ئو یا پەزا مالا بابێ تێ دزێت

بەرسڤ : نەهن مەهێت ژنکا ب حال   

ب سێ لنگە

بارێ ژنکە

بەرسڤ : خانکێ نان پەحتنێ یە

باژێرە ، بازار نینە  

 سیبەرە ،  حەتاڤ نینە

بەرسڤ : گورخانەیە

ل خولوقینێ

لڤینێ ، ل بینێ

وەکی چویچکا سەر هێلینێ  

بەرسڤ : بچیکە د زکێ ماکێدا 

 یا زەرە

 دگوشتى را هاتە دەرە

 یا ب پەرە

 یا کێم سەرە

بەرسڤ : خزێمکا دفنێ یە

سنگێ شێرا ، چاڤێت مارا

عەجایبە .. درندەیە

بەرسڤ : ماسیە

سێ تاسن

 سێ بن تاسن

 سێ نەینیکن

سێ رەقاسن

بەرسڤ : دەم هژمێرە ( سەعەتە )

ژ ڤێرێ حەتا بەغدایێ

د جانگی قوتایێ

بەرسڤ : جادەیە

نە ل ئەردى نە ل ئەسمانى

 دخۆت لەشێ ئینسانى

بەرسڤ : خەمە

دارا دناڤ دارا

ژێ دهێت دەنگێ برین دارا

بەرسڤ : مێشا هنگڤینی

مەنجەلا جفتێ

قرێن کەڤتێ

بەرسڤ :عەورن

تەنیرا زمزمی

تژی نانێ گەنمی

بەرسڤ : گویزە  

یێ ل سەرێ زویرى

 سەر مەزنترە ژعویرى

بەرسڤ : مێریە  

چومە شکەفتەکا تاری

تژی تێدا مراری

بەرسڤ : دەڤ و ددان

خشت و پشت

 چو وێراهە روینشت

جەریفکە یان گێزک مالینێ یە

سەبەتا ل سەر سەبەتێ  

 کلیلکا دەستێ مەتێ

بەرسڤ : دستارە

کەر زرى

 پشکل فرى

بەرسڤ : تڤەنگە 

شەش بەندکو بەندلک  

 دوو نان وکوتلکەک 

بەرسڤ : تەرازیا داری یە 

بەحرا شینە

ئاڤ تێ نینە

بەرسڤ : کەزوانە

من دیت و تە نە دیت

  تە دیت و من نەدیت

بەرسڤ : ستافکا مروڤی یە  

ل ئاڤێ بدەى تەر نابیت

ل بەرى بدەى کەر نابیت

بەرسڤ : سیتافکە

دور تە د هێت  

 تنێ تە نا مێت    

بەرسڤ : شویتکە  ئان قایێشە 

سەر گڵ گەلە

 بن گەڵ گەلە

چاڤ سورێ  

سمبێڵ بەلە

بەرسڤ : کێڤریشکە

 تشتانوک مشتانوک 

لبن کەڤری خشتانوک

بەرسڤ : شەیتانوک ، قەشقیلک 

قورئانا دنێ

نەدهێتە خواندنێ

نە دهێتە خوارنێ

بەرسڤ : کڤارکە

رەشە رەشە وەکی قیر

سپیە سپیە وەکی شیر

دچیت دچیت وەکی میر

بەرسڤ : قژک ، قەشقلانک

چوومە دنیڤا رێدا

عەجێب یەکا درێدا

 چرک ، خۆ ل باقێ دا

بەرسڤ : تەڵهە  

خانیەکێ گروڤر وسپییە

پێ پەنجەرە ئو بێ دەری

تێدا روینشتی یە بیکەکا زەری

بەرسڤ : هێکە

کانیکا ل نزارى

خرا ئاڤ ژێ ڤەخارى

بەرسڤ : چچکێت ژنکێ نە

تشتەکێ منێ هەی

بن ئاخە ، نیڤ شاخە ، سەر زێرە

بەرسڤ : بنا گەنمی یە

سندریکا لسەر سندریکێ

 کلیلا ددەستێ بیکێ

بەرسڤ : دستارە

کالویە کەتی دەشتێ

بارێ ستریان ل پشتێ

بەرسڤ : ژژیە

دارا لناف دارا

ژێ دهێت دەنگێ بریندارا

بەرسڤ : مێشا هنگڤینى یە  

تشتەکێ منێ هەی

هەر دەم ل مالە

گەهە شرینە، گەهە تالە

بەرسڤ : زمانە 

ئەگەر تە گرێدا دێ چیت

 ئەگەر تە نە گرێدا ناچیت

بەرسڤ : پێلاڤە 

چیایێ بێ کەڤر

دەریایا بێ ئاڤ

دارستانا بێ دار

باژێرێ بێ مروڤ

بەرسڤ : نەخشە

کەر سێ، مێر سێ، تێر سێ 

بەرسڤ: سێ کەرن وسێمیرن ئو سی تێر

ژشەکرێ شرینتر

ژئاسنی گرانرترێ

بەرسڤ : خەوە

ژ فلکلورێ کوردی

Kurdish Folklore

 collected and  adapted

 by Ahmed Ali