Een project over het kwaad

Beste leerlingen van Humane Wetenschappen

Het is winter. We voelen de kou. Er is weinig licht. De wereld kan onverschillig en hard zijn. Het nieuws confronteert je met Gaza en de frontlinie in Oekraïne. Wat is het ‘kwaad’ eigenlijk? Iedereen heeft wel een mening over wat 'fout' of 'slecht' is, maar als je er echt over nadenkt, wordt het ingewikkeld. Waar zit het kwaad ergens? Is het een soort kracht of een gebrek aan het goede? Welke vormen kan het kwaad aannemen? Er is weinig eensgezindheid. Wat de één ziet als slecht ziet de andere als goed. 

Zit er kwaad in jou … anderen, dieren, school, landen of voorwerpen? Het zou voor de hand liggen om gevangenissen, frontlinies of Epstein Island te bezoeken. Wapens, verslaving, jaloezie, vervuiling, zijn dankbare onderwerpen om het kwaad te bestuderen maar misschien is het spannender om plaatsen en dingen te onderzoeken waar je het niet onmiddellijk verwacht. Knuffels, een lekkere maaltijd, een gezellige reis of feestje met vrienden. Is school een onschuldige plaats?

Tijdens dit project onderzoeken we het kwaad in al haar facetten. We vragen van jullie nieuwsgierigheid en een open blik. Is het kwaad zwart-wit of eerder grijs? Vandaag is de verleiding groot om mee te gaan in de polarisering van populistische politiek en aantrekkelijke sociale media. We verdelen de wereld in kampen. Er zijn goede en slechte mensen en dingen. Zou het zo eenvoudig zijn?  

We willen meer dan griezelen en gillen. Dat doe je met Halloween. Probeer het kwade echt te begrijpen. Jullie hebben lessen, boeken, films, schilderijen en podcasts tot je beschikking en toch gaat atelier vooral om ervaring. Zoek het kwade voorzichtig op. Het is een gevaarlijk en gevoelig onderwerp. We willen niemand kwetsen. Mag je het kwaad doelbewust en uit nieuwsgierigheid creëren? Hier botsen we op ethische grenzen. Er is genoeg kwaad in de wereld. Laten we het niet groter maken. Blijf binnen de wet en het pedagogisch project van de school en doe voorzichtig verkenningen in de grijze zone tussen het kwade en het goede.    

Projecten die zich inlaten met het kwaad zijn vaak erg moraliserend en belerend. Laten we dit vermijden. Informeer jezelf, probeer het kwaad te begrijpen en trek er dan zelf je persoonlijke conclusies uit. Schiet je er iets mee op? Kennis kan je wapenen. Waarom zoeken mensen tijdens halloween en in sprookjes, verhalen en films het kwade op?  Door het te omarmen neem je er controle over. Het is een louterende en gezonde manier om het te bezweren. 

Veel succes met jullie onderzoek. We wensen jullie veel inzicht en creativiteit toe !

Charlotte de Beukelaer, Louis Luyten en Niels Sverlow