Dinalan a Pulu
Ang kilalang Hundred Islands o Sandaang Pulo ay matatagpuan sa dagat na malapit sa Alaminos, Pangasinan. Humigit-kumulang sa 225 kilometro ang layo nito sa Maynila. Maraming turista ang namamasual dito. Pati na rin ang ating mga kababayan dahil sadyang kawill-wiling panoorin ang pagkakapuwesto ng mga pulong ito na mahigit sa isandaan.
Mistulang kulay berde ang lahat ng pulang ito na animo 'y nakalatag sa mababaw na bahagi ng lawa ng Pangasinan. Iba-iba ang angking kagandahan ng bawat pulo. Sa biglang tingin ay parang barko silang nakalutang sa tubig. Maganda ang aplaya na nakapaikot sa bawat isa. Sa ilang malalaking pulo ay may nakatagong kweba. ang mga bulaklak sa mga bato sa kweba ay magaganda rin.
May magandang kwento ang mga matatanda sa Pangasinan tungkol sà kung paano sumusulpot ang sandaang pulo sa Lawa ng Pangasinan. ayon sa kwento nila, may iba-ibang tribo o grupo ang naninirahan sa iba-ibang bahagi ng pulo. Watak-watak ang mga tribo sa mga bayan at sa maliliit na. kaharian. Bawat kaharian ay pinamumunuan ng isang datu, sultan o raha.
Isa sa mga kaharian ay nasa tabi ng lawa ng Pangasinan. Pinamumunuan ito ni Raha Masabueg na kilalang-kilala sa malalapit at malalayong kaharian dahil sa kanyang daan-daang kawal na sinanay sa pakikidigma ng matandang raha. Malaking pagod at mahabang panahon ang ginurol ni Raha Masibueg sa pagsasanay sa kanyang mga sundalo. Sa paglipas ng panahon, maging
mapayapa, sagana, at gumanda ang kaharian ng mag-amang Masibug at Mabisqueg.
Isang araw natanaw ng tanod ng Kaharian ang dumarating na barko ng mga kaaway nila na nakatira sa kabilang dagat. Mabilis na ipinalao ito Kay Raha Masabueg na kaagad namang tumawag ng pilong ng kany ng: konseho.
Nais ng mga magaling at matandang dang pinagtitiwalaan ng Raha na salubungn nila sa dagata-daisa kaaway, Pinatunos ng bantay ng palasyo ang malaking gong. Dali-daling nagsidating ang daan-aang sundals na sinavay ng mag-ama sa pakikidigma. Binilin ni Datu Mabisques ang sandaang sundalo. Pagkatapos niyang magbilin, sumakay ang pinil niyang mga sundalo sa malalaking bangkang pandigma. Sa pamumuno ng mabagsik at batang datu sinalubong ng mga piling sundalo ang mga lumusob na kaaway. tulad ng inaasahan, naganap ang pagtutuos sa dagat. Napakaraming mga lumusob na kaaway subalit buo pa rin ang loob para lumaban ang mga pili at magaling na mga sundalo ni Datu Mabisqueg. Inabot ng maghapon at magdamag ang labanan. Nagkulay dugo ang dagat sa patas na dugong nagmula sa magkabilang panig. Kinabukasan ay nakabibingi ang katahimikan sa lugar na pinaglabanan. Wala na ang malalaking barko ng mga kaaway. Wala ring natira sa mga piniling sundalo ni Datu Mabisqueg Namatay silang lahat sa labanan. Ang kaharian ni datu Mabisqueg ay hindi nasakop ng kanilang kaaway. Sa kabila ng kanilang tagumpay nalulungkot ang Matandang raha at ang kanyang mga nasasakupan.
Lumipas ang mga araw ng pagluluksa ng kaharian. Ang mga tao sa kanyang kaharian ay madalas. na nakatanaw sa dagat at mababakas ang kanilang pagtangis. Isang umaga, pagkagising nila, nakakita sila ng isang magandang lugar. Biglang nag-iba ang dating maluwang na dagat na tinatanaw nila. Naroon ang tila nakakadenang mga pulo sa kahabaan ng dagat. Higit pa sa sandaang pulo ang kanilang nakita. Ian sa mga ito ay tila nakataob na bangka at ang iba nama y tila katawan ng mga sundalo na lumulutang sa dagat. Yon na lang ang pinag-uusapan ng mga tao. Ang mga pulong iyon ay ang higit sa sandaang pinili at magaling na mga sundalo, kasama si Datu Mabisqueg, nagbuwis siya ng buhay sa pagtatanggol ng kanilang kaharian.
Sinasabing ang mga dioses at diosas ng dagat ang may gawa sa pagsulpor ng mga pulo sa lawa ng Pangasinan, upang mapanatili sa isip mila ang alaala ng mga matatapang na nagtanggol sa kalayaan ng kanilang lupang sinlangan.
Ang hist a sandang pulong it ang magsisibing tagapagpalala sa mga
magpakailanman.
aund a henerayon upang kanilang bantayan ang mahal nilang bayan