Plaatsingsdatum: 13-sep-2011 16:24:52

 Van RKnieuws.net maandag 4 juli 2011 (Bron: Tertio)

Ook het denken over homoseksualiteit is gewijzigd: de groep die homoseksualiiteit sterk afkeurt, is met 10% gedaald.

BRUSSEL (RKnieuws.net) - Duidelijke normen, maar soepelheid als de omstandigheden dit vergen. Zo denken veel Belgen volgens het Europees waardenonderzoek over ethisch geladen vragen.

Het principiële denken over goed en kwaad is sinds 1981 sterk afgenomen. Nog 20 procent gelooft in vaste normen, 40 procent neemt een relativistische positie in – de zogenaamde situatie-ethiek – en 40 procent kiest voor een middenpositie: duidelijke richtlijnen waarvan in bijzondere omstandigheden mag worden afgeweken.

Drie groepen katholieken

De onderzoekers maken onderscheid tussen drie ‘soorten’ gelovigen. De ‘kernkatholieken’ gaan ten minste maandelijks naar de kerk, zijn lid van religieuze of kerkelijke organisaties, en/of doen gratis vrijwilligerswerk. ‘Middenmoters’ gaan ook ten minste een keer per maand naar de kerk, maar engageren zich niet verder. ‘Randkerkelijken’ definiëren zichzelf als katholiek, maar gaan slechts occasioneel of helemaal niet naar de kerk. Misschien verbazend: kernkatholieken scoren voor het absolute belang van vaste normen nagenoeg even laag als de niet-katholieken (bijna 15 procent). Een kleine meerderheid erkent het bestaan van duidelijke richtlijnen, maar is bereid er in bijzondere omstandigheden van af te wijken. Middenmoters reageren het meest principieel. Het uitgesproken relativerende denken over goed en kwaad is met bijna 45 procent het hoogst onder niet-katholieken en het laagst onder kernkatholieken, 30 procent.

Vertrouwen

Het percentage Belgen dat vertrouwen stelt in medemensen is nagenoeg constant gebleven: één op de drie. De anderen vinden dat we niet voorzichtig genoeg kunnen zijn. Opmerkelijk hier is het verschil tussen de taalgroepen: 75 procent van de Franstaligen staat eerder wantrouwend in het leven, tegenover bijna 62 procent Vlamingen. Mensen met een hoger diploma hebben meer vertrouwen in hun medemensen. Kernkatholieken staan met het meeste vertrouwen in het leven. Het verschil met de eerste, maar vooral met de tweede generatie niet-katholieken is hoog.

Solidariteit

Kernkatholieken voelen zich duidelijk sterker dan anderen betrokken bij zowel de lokale gemeenschap als bij de wereldgemeenschap. In het algemeen blijken mensen vooral bekommerd om de leefomstandigheden van bejaarden, zieken en mensen met een handicap. Voor werklozen en immigranten bestaat minder belangstelling. Bijna de helft van alle respondenten zegt zich niet om migranten te bekommeren. Vooral leeftijd, en in mindere mate onderwijs en kerkbetrokkenheid, spelen een rol. Mensen van 55 of ouder voelen zich het sterkst betrokken bij bejaarden, zieken enzovoort. Ook hier is het onderscheid tussen kernkatholieken en niet-katholieken of randkerkelijken groot. De middenmoters voelen zich eveneens beduidend sterker dan niet-katholieken op deze groepen betrokken.

Bio-ethiek

De evolutie naar lichamelijke zelfbeschikking gaat voort. In de afgelopen tien jaar is de groep die abortus en homoseksualiteit sterk afkeurt, met 9 procent gedaald tot iets meer dan een kwart van de Belgen. Opvallend is de toegenomen tolerantie voor euthanasie. Bijna één op de twee Belgen vindt levensbeëindiging vrijwel altijd aanvaardbaar, een stijging met 16 procent in tien jaar. Daartegenover staat dat de groep die zelfdoding nooit kan rechtvaardigen, vrij stabiel is gebleven. Minder dan één op de tien Belgen vindt zelfdoding zonder meer gerechtvaardigd. Nieuw is de vraag over ‘kunstmatige inseminatie/in-vitrobevruchting’. Iets minder dan de helft vindt die vrijwel altijd aanvaardbaar, 13 procent nooit. Het aantal Belgen dat zich verzet tegen buitenechtelijke verhoudingen is gestegen met bijna 4 procent naar 74 procent – het hoogste percentage ooit. Prostitutie heeft iets minder dan 10 procent voorstanders.

Burgerlijke moraal

Sociaalethisch pleit de overgrote meerderheid voor verantwoordelijkheid, burgerzin en fatsoen. Vergeleken met tien jaar geleden is het aantal Belgen dat asociaal gedrag afwijst, vrij constant gebleven. Met één uitzondering: belastingen ontduiken als de kans zich voordoet. Ruim 64 procent wijst dit resoluut af. Het aantal voorstanders van belastingontduiking is in twintig jaar tijd meer dan gehalveerd. Weinigen achten ook andere praktijken gerechtvaardigd waarbij mensen eigen voordeel nastreven ten koste van anderen. Hoe sterker kerkbetrokken de respondenten zijn, hoe sterker de afwijzing.