Poniższa bibliografia pomyślana jest jako podstawowy przewodnik po wartych polecenia publikacjach książkowych, przeznaczony dla studentów I roku filologii japońskiej (choć skorzystają z niej zapewne i inne osoby zainteresowane Japonią). Zawiera ona przede wszystkim publikacje w języku polskim, a ponadto w języku angielskim, niemieckim i rosyjskim. Książki japońskie podawane są tylko w razie braku odpowiedniej literatury w językach europejskich. Wymienione pozycje mają charakter w miarę ogólny, niespecjalistyczny, zawierają jednak zazwyczaj spisy bibliograficzne kierujące ku bardziej sprofilowanym publikacjom. Wybór był w dużym stopniu subiektywny. Adnotacje mają umożliwić wgląd w ogólną treść książki, nie zastępują w żadnym wypadku recenzji naukowej danej pozycji.
Wszyscy autorzy (także japońscy) wskazywani są w ten sam sposób, tzn. najpierw stoi imię, a potem nazwisko.
Opracował: Tomasz Majtczak
Ostatnia aktualizacja: 7 listopada 2025
Autor będzie wdzięczny za wszelkie propozycje poprawek i uzupełnień.
Patrycja Niedbalska-Asano, Masaru Asano: Japonia. Leksykon, Książka i Wiedza 2012, 254 strony
Hasła obejmujące podstawowe wiadomości z zakresu historii, geografii, polityki, gospodarki, religii, kultury, sztuki, tradycji i życia codziennego Japonii.
Jolanta Tubielewicz: Kultura Japonii. Słownik, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne 1996, 353 strony (seria: Ze Złotą Twarzą)
Encyklopedyczne przedstawienie dawnej i współczesnej (ale raczej tradycyjnej) kultury Japonii. Zawiera ogółem ponad 800 haseł: około 500 haseł rzeczowych i ponad 300 biogramów.
Arkadiusz Jabłoński: Japoński miszmasz, Jeżeli P To Q 2015, 198 stron
Japonista bardzo krytycznie o tekstach pseudojaponistycznych. Ostrzeżenie dla początkujących znawców Japonii lub osób choćby tylko zainteresowanych tym krajem.
Edwin O. Reischauer, Ichirō Katō i in. (red.): Japan. An illustrated encyclopedia, Kōdansha 1993, xxxvi + 1927 stron
Obszerna, bardzo bogato ilustrowana encyklopedia, obejmująca niemal wszystkie podstawowe dziedziny wiedzy związane z Japonią: środowisko naturalne, historię, społeczeństwo, gospodarkę, naukę i technologię, kulturę oraz życie codzienne. Liczy ponad 11.000 haseł, zawiera także pełny indeks japoński. Jest skróconą, ale uaktualnioną wersją dziewięciotomowej Kodansha encyclopedia of Japan z 1983 roku (o której zob. notkę w angielskiej Wikipedii).
Basil Hall Chamberlain: Things Japanese, being notes on various subjects connected with Japan, for the use of travellers and others, 11890 / 21891 / 31898 / 41902 / 51905 / 5+1927 / 61939 / …, około 560‒590 stron
Klasyczny zbiór encyklopedycznych notek dotyczących najróżniejszych aspektów życia (dawnej) Japonii, posiadający wartość nie tylko historyczną. Publikacja wielokrotnie wznawiana, nierzadko z przeróbkami (także pod tytułem: Japanese things). Wydanie z 1905 roku (a także wcześniejsze) dostępne w serwisie Internet Archive.
Ryusaku Tsunoda, Wm. Theodore de Bary, Donald Keene (red.): Sources of Japanese tradition, Columbia University Press 1958, xxvi + 928 stron
Kilkakrotnie wznawiana antologia fragmentów najważniejszych tekstów dotyczących cywilizacji japońskiej: historii, polityki, kultury, religii, filozofii, sztuki, gospodarki, literatury – od III do pierwszej połowy XX wieku.
Bruno Lewin (red.): Kleines Wörterbuch der Japanologie, Otto Harrassowitz 11968 / 21981 / 31995, [viii] + 596 stron małego formatu
Encyklopedia podstawowych pojęć i terminów związanych z Japonią, przede wszystkim w aspekcie historycznym. Od wydania trzeciego pod tytułem: Kleines Lexikon der Japanologie. Zur Kulturgeschichte Japans.
Horst Hammitzsch (red.): Japan-Handbuch. Land und Leute, Kultur- und Geistesleben, Franz Steiner 11981 / 21984, xviii stron + 2610 szpalt / 31990, xviii stron + 1814 szpalt
Encyklopedia dość obszernych, przekrojowych haseł (w układzie rzeczowym), obejmująca następującą tematykę: szkolnictwo, geografia, historia, społeczeństwo, sztuka, literatura, muzyka, filozofia, religia, język, teatr i film, folklor; w wydaniu pierwszym i drugim także: medycyna, prawo, sport, obronność, gospodarka oraz indeks.
Klaus Kracht, Markus Rüttermann (red.): Grundriß der Japanologie, Harrassowitz 2001, vii + 650 stron (seria: Izumi. Quellen, Studien und Materialien zur Kultur Japans)
Wprowadzenie do studiów japonistycznych (bardzo szeroko pojętych). Obejmuje następujące rozdziały: geneza i struktura japonistyki, historia języka i filologia, literatura dawna, literatura współczesna, sintoizm, historia idei, filozofia współczesna, historia, historia prawa, historia techniki i gospodarki, historia nauki, sztuka, muzyka, teatr, folklor, Okinawa i Ajnowie, społeczeństwo, gender studies, kultura polityczna, media i kultura popularna, zbiory biblioteczne, perspektywy japonistyki.
Kazuko Adachi: Słownik minimum japońsko-polski, polsko-japoński, Wiedza Powszechna 11982 / 21992 / …, 231 stron
Wielokrotnie wznawiany, obustronny słownik języka japońskiego i polskiego. Zawiera około 12.000 haseł (po 6.000 w każdej części). Stosuje wyłącznie zapis w transkrypcji alfabetem łacińskim.
Kōitsu Mochizuki i in. (red.): Słownik japońsko-polski. Słownictwo podstawowe, Wiedza Powszechna / Fundacja Japońska 11998 / 22000 / 32005 / 42010, xvi + 952 strony
Polska wersja słownika przygotowanego przez Fundację Japońską dla cudzoziemców uczących się języka japońskiego od podstaw. Zawiera 2.873 hasła, objaśnione każdorazowo po japońsku i po polsku. Wyrazom japońskim towarzyszy zawsze zapis wymowy (hiraganą i w transkrypcji). Szczególnie cenne są liczne przykłady zdaniowe.
Ewa Krassowska-Mackiewicz: Słownik japońsko-polski, Edgard 2011, 352 strony
Zawiera 12.000 haseł, zapisanych hiraganą, znakami oraz w transkrypcji. Struktura każdego hasła jest bardzo skromna.
Ewa Krassowska-Mackiewicz: Słownik polsko-japoński, Edgard 2013, 440 stron
Zawiera 12.000 haseł i 3.000 przykładów użycia; wyrazy japońskie zapisywane są hiraganą, znakami i w transkrypcji.
Shōichi Kimura 木村彰一 i in. (red.): Mały słownik polsko-japoński 白水社ポーランド語辞典, Hakusuisha 白水社 1981, xvi + 802 strony
Wydany w Japonii słownik przeznaczony przede wszystkim dla Japończyków uczących się języka polskiego. Zawiera ponad 22.000 haseł oraz niewielki indeks japońsko-polski (3.300 wyrazów).
Bogusław Nowak: Słownik znaków japońskich, Wiedza Powszechna 11995 / 21999 / …, 320 stron || Nowy słownik znaków japońskich, Wiedza Powszechna 2009, 471 stron
Obejmuje ogółem 1.945 znaków, wraz z ich znaczeniem, czytaniami i nielicznymi przykładowymi złożeniami. Starsze wydania zawierały złożenia wyłącznie dla początkowych 881 znaków, dla pozostałych podawały tylko czytania i znaczenie; nowsze wydania (pod tytułem: Nowy słownik…) traktują już wszystkie znaki jednolicie.
Kenkyusha’s new Japanese-English dictionary, Kenkyusha 11918 / 21931 / 31954 / 41974 / 52003, 2848 stron
Jeden z najobszerniejszych słowników przekładowych języka japońskiego. Wydanie piąte (red. Toshiro Watanabe, Edmund R. Skrzypczak, Paul Snowden) zawiera 480.000 jednostek przekładowych, na co składa się 130.000 haseł, 100.000 wyrazów złożonych i 250.000 wyrażeń i zdań przykładowych. Dostępne jest ono również jako CD-ROM, w Internecie (wyłącznie wersja płatna) oraz w niektórych słownikach elektronicznych.
Andrew Nathaniel Nelson: The modern reader’s Japanese-English character dictionary, Charles E. Tuttle 1962 / …, około 1100 stron
Wielokrotnie wznawiany, klasyczny słownik znakowy. Zawiera około 5.000 znaków (wraz z wariantami: 5.446) oraz około 70.000 złożeń, a także obszerne dodatki. Układ według tradycyjnego systemu kluczy (pierwiastków).
Mark Spahn, Wolfgang Hadamitzky: Japanese character dictionary with compound lookup via any kanji, Nichigai Associates 1989, xviii + 1669 stron || The kanji dictionary, Charles E. Tuttle 1996 / …, xviii + 1750 stron
Zawiera 5.910 znaków (wraz z wariantami: 7.062) i ponad 48.000 złożeń (złożenia podawane są pod każdym znakiem składowym, nie tylko pierwszym). Układ według zmodyfikowanego, znacznie uproszczonego systemu kluczy (pierwiastków).
Jack Halpern (red.): New Japanese-English character dictionary, Kenkyusha 1990, ccxxvi + 1992 strony
Obejmuje 3.587 znaków i 834 odsyłacze oraz 42.200 wyrazów (jednoznakowych i złożeń). Podaje nadto m.in.: warianty kursywne znaków; czytania chińskie; uwagi dotyczące synonimów, homofonów i zastosowania; kolejność stawiania kresek. Złożenia pogrupowane są według czytań i znaczeń. Zawiera także bardzo obszerne materiały dodatkowe. Układ według ogólnej struktury znaku i liczby kresek. – Słownik o ogromnych walorach dydaktycznych.
Jürgen Stalph, Irmela Hijiya-Kirschnereit, Wolfgang E. Schlecht, Kōji Ueda (red.): Großes japanisch-deutsches Wörterbuch, Iudicium 2009‒2022, tom I‒III, 2544 + 2469 + 2510 stron
Jeden z największych słowników przekładowych języka japońskiego, zawierający 135.000 haseł i 70.000 cytatów zdaniowych (ze wskazaniem źródła). Obejmuje zarówno słownictwo ogólne (w tym m.in. slangowe i dziecięce), jak i specjalistyczne z zakresu najróżniejszych dyscyplin. Podaje charakterystykę gramatyczną wyrazu, warianty ortograficzne, pochodzenie, informacje stylistyczne, połączenia frazeologiczne, przykłady użycia, dodatkowe wyjaśnienia itp. W Internecie dostępna jest bezpłatnie wersja elektroniczna całego słownika, z podziałem na poszczególne tomy.
С. В. Неверов, К. А. Попов, Н. А. Сыромятников, Н. И. Фельдман, М. С. Цын, В. М. Константинов: Большой японско-русский словарь, Советская энциклопедия 1970, tom I‒II, xvi + 808 + 920 stron
Zawiera ponad 100.000 wyrazów, zaopatrzony jest także w pełny indeks znakowy. Wersja elektroniczna, umożliwiająca wyszukiwanie zarówno słów japońskich, jak i rosyjskich, dostępna jest w Internecie (bezpłatnie). Dostępny jest ponadto nieco okrojony skan pierwotnej wersji papierowej (również bezpłatnie).
Izuru Shimmura 新村出 (red.): Kōjien 広辞苑, Iwanami Shoten 岩波書店 11955 / 21969 / 31983 / 41991 / 51998 / 62008, niemal 3000 stron
Akira Matsumura 松村明 (red.): Daijirin 大辞林, Sanseidō 三省堂 11988 / 21995 / 32006, niemal 3000 stron
Akira Matsumura 松村明 (red.): Daijisen 大辞泉, Shōgakukan 小学館 11995 / 21998, niemal 3000 stron
Tadao Umesao 梅棹忠夫 i in. (red.): Nihongo daijiten 日本語大辞典, Kōdansha 講談社 11989 / 21995, około 2500 stron
Cztery standardowe jednotomowe słowniki językowo-encyklopedyczne języka japońskiego. Każdy zawiera (w zależności od tytułu i wydania) od 175.000 do 240.000 haseł. Wszystkie posiadają także różne wersje elektroniczne. Kōjien zorientowany jest najbardziej historycznie, choć pozostałe mają również charakter diachroniczny. Nihongo daijiten jest bogato ilustrowany, większość haseł posiada tam też odpowiedniki angielskie. Daijirin i Daijisen dostępne są bezpłatnie w Internecie, m.in. na stronach Weblio czy Kotobank.
Oprócz słowników językowych (przekładowych = dwujęzycznych i opisowych = jednojęzycznych) oraz słowników znaków, do warsztatu japonistycznego należą także m.in.:
słowniki wymowy i słowniki akcentowe
słowniki klasyfikatorów
słowniki obrazkowe i słowniki tematyczne
słowniki synonimów (zwłaszcza dystynktywne) oraz antonimów
słowniki nazw własnych (imion, nazwisk, nazw geograficznych itp.), słowniki wyrazów obcych i słowniki neologizmów
słowniki symbolizmów dźwiękowych (wyrazów dźwięko- i stanonaśladowczych)
słowniki frazeologiczne (kolokacyjne), słowniki idiomów, słowniki tetrad sinojapońskich (czteroznakowców, yoji jukugo 四字熟語) oraz słowniki paremiologiczne (przysłów i powiedzeń)
indeksy a tergo
słowniki dialektalne, słowniki specjalistyczne (terminologii fachowej) i słowniki historyczne (dawnej japońszczyzny, kogo jiten 古語辞典).
Romuald Huszcza, Maho Ikushima, Jan Majewski: Gramatyka japońska. Podręcznik z ćwiczeniami, tom I, Dialog 11998 / Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 22003, 542 strony
Romuald Huszcza, Jan Majewski, Maho Ikushima, Jarosław Pietrow, Gramatyka japońska. Podręcznik z ćwiczeniami, tom II, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2003, 618 stron
Obszerna, akademicka gramatyka języka japońskiego, jedyna opublikowana w języku polskim. Obejmuje fonetykę i prozodię, morfologię oraz semantykę i pragmatykę kategorii gramatycznych. Planowana jest publikacja dalszych tomów.
Masahiro Tanimori: Praktyczna gramatyka języka japońskiego, Dialog 2008, 243 strony (seria: Języki Orientalne)
Omówienie wybranych wyrazów, zwrotów i form gramatycznych języka japońskiego w układzie alfabetycznym. Publikacja zorientowana dydaktycznie, przeznaczona dla początkujących i średnio zaawansowanych.
Maho Ikushima i in.: Praktyczny kurs gramatyki języka japońskiego. Wybór ćwiczeń, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza 11998 / 22003 / 32004 / 42008, xviii + 308 stron
Zbiór ćwiczeń gramatycznych z bardzo zwięzłymi objaśnieniami; zawiera słowniczek oraz klucz do ćwiczeń. Publikacja dydaktyczna, przeznaczona dla początkujących.
Arkadiusz Jabłoński: Polski leksykon japońskich terminów gramatycznych, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2021, tom I‒III, 494 + 406 + 394 strony
Bardzo obszerna publikacja encyklopedyczna z zakresu gramatyki japońskiej, objaśniająca szczegółowo zjawiska językowe w postaci rozbudowanych haseł ułożonych w porządku alfabetycznym. Leksykon ukazał się w wersji papierowej i elektronicznej (jako plik PDF); dostępna jest także aktualizowana na bieżąco errata.
Samuel E. Martin: A reference grammar of Japanese, Yale University Press 1975 / Charles E. Tuttle 1988 / …, 1198 stron
Kilkakrotnie wznawiana, niezwykle obszerna i szczegółowa gramatyka, obejmująca wszelakie aspekty języka japońskiego (z wyjątkiem fonetyki). Ma charakter opisowy, nie nadaje się do celów dydaktycznych. (Do wydania pierwszego wprowadzono w kolejnej wersji, z roku 1988, bardzo wiele poprawek i uzupełnień.)
Seiichi Makino, Michio Tsutsui: A dictionary of basic Japanese grammar, The Japan Times 1986 / …, xi + 634 strony
Seiichi Makino, Michio Tsutsui: A dictionary of intermediate Japanese grammar, The Japan Times 1995 / …, lxxvii + 760 stron
Seiichi Makino, Michio Tsutsui: A dictionary of advanced Japanese grammar, The Japan Times 2008, li + 795 stron
Niezwykle przydatna seria, zarówno podczas nauki języka na wszelkich poziomach zaawansowania, jak i dla badaczy współczesnej japońszczyzny. Prezentuje gramatykę w postaci alfabetycznie ułożonych haseł, poświęconych poszczególnym sufiksom, wyrazom, formom gramatycznym lub frazom. Każda część zawiera indeks obejmujący oprócz niej samej także części poprzednie. Dostępne bezpłatnie w Internecie: Basic, Intermediate, Advanced.
Haruhiko Kindaichi: The Japanese language, tłum. Umeyo Hirano, Charles E. Tuttle 1978 / …, 295 stron
Wielokrotnie wznawiane, bardzo podstawowe, niespecjalistyczne wprowadzenie do języka japońskiego. Treść obejmuje m.in.: powiązania historyczne i geograficzne japońszczyzny; zróżnicowanie regionalne, społeczne i sytuacyjne; wymowę; słownictwo; struktury zdaniowe.
Masayoshi Shibatani: The languages of Japan, Cambridge University Press 1990, xvi + 411 stron (seria: Cambridge Language Surveys [zielona seria językoznawcza])
Wprowadzenie do języka ajnoskiego (str. 1‒86) i języka japońskiego (str. 87‒392), przedstawiające ogólną strukturę tych języków.
Nicolas Tranter (red.): The languages of Japan and Korea, Routledge 2012, xvi + 516 stron (seria: Routledge Language Family Series)
Publikacja zbiorowa dająca synchroniczny opis kolejnych okresów rozwojowych oraz dialektów języków: koreańskiego (str. 39‒185), japońskiego (str. 187‒348), riukiuańskich (str. 349‒457) i ajnoskiego (str. 459‒509). W poszczególnych rozdziałach omówiono fonologię, pismo, morfologię, składnię i słownictwo danego języka. W części wstępnej poruszone zostały kwestie typologiczne (str. 3‒23) oraz zagadnienie ewentualnego pokrewieństwo japońsko-koreańskiego (str. 24‒38).
Yoko Hasegawa (red.): The Cambridge handbook of Japanese linguistics, Cambridge University Press 2018, xvi + 760 stron (seria: Cambridge Handbooks in Language and Linguistics)
Obszerna praca zbiorowa, omawiająca różnorodne zagadnienia związane z językiem japońskim: kwestie ogólne (w tym historia języka, typologia, dialekty, pismo), głosownia i prozodia, morfologia, składnia, pragmatyka i socjolingwistyka. Publikacja nie ma charakteru całościowego opisu języka.
Roy Andrew Miller: The Japanese language, University of Chicago Press 1967 / …, xix + 428 stron (seria: History and Structure of Languages)
Wprowadzenie do języka japońskiego, z silnym naciskiem na jego historię. Książka wielokrotnie wznawiana. Tłumaczenie niemieckie (Die japanische Sprache. Geschichte und Struktur, Iudicium 1993) zawiera aktualizujące przypisy samego autora, których brak w wydaniach angielskich.
Lone Takeuchi: The structure and history of Japanese. From Yamatokotoba to Nihongo, Longman 1999, xxiii + 255 stron (seria: Longman Linguistics Library)
Opis wybranych zagadnień struktury gramatycznej języka japońskiego, w dużej mierze w aspekcie historycznym.
Michinori Shimoji (red.): An introduction to the Japonic languages. Grammatical sketches of Japanese dialects and Ryukyuan languages, Brill 2022, xvi + 341 stron (seria: Endangered and Lesser-Studied Languages and Dialects)
Ogólna charakterystyka etnolektów japonicznych wraz z opisem gramatycznym czterech dialektów japońskich i pięciu riukiuańskich. Wersja elektroniczna dostępna bezpłatnie na stronie wydawnictwa.
Jens Rickmeyer: Japanische Morphosyntax, Julius Groos 11995 / 22014, 446 stron
Bardzo obszerny i szczegółowy opis morfologii języka japońskiego, wraz z własnościami składniowymi poszczególnych form gramatycznych. Wydanie drugie przerobione i znacznie poszerzone.
Bruno Lewin (red.): Sprache und Schrift Japans, E. J. Brill 1989, vii + 237 stron (seria: Handbuch der Orientalistik)
Naukowy opis wszystkich ważniejszych aspektów języka i pisma japońskiego.
Martina Ebi, Viktoria Eschbach-Szabo: Japanische Sprachwissenschaft. Eine Einführung für Japanologen und Linguisten, Narr Verlag 2015, 224 strony (seria: Narr Studienbücher)
Wprowadzające omówienie różnych aspektów języka japońskiego, przeznaczone w głównej mierze dla studentów japonistyki.
Mieczysław Jerzy Künstler: Pismo chińskie, Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1970, 171 stron
Podstawowa publikacja dotycząca pisma chińskiego w języku polskim; prezentuje przede wszystkim jego rozwój historyczny w Chinach.
Halina Wasilewska: Adaptacje i metamorfozy – znaki chińskie w wybranych sinograficznych systemach pisma Azji Wschodniej, Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk 2019, 481 stron
Książka poświęcona znakom chińskim i ich przystosowaniu do zapisu innych języków wschodnioazjatyckich: wietnamskiego, zhuang, japońskiego, koreańskiego, kitańskiego i dżurdżeńskiego. Z japonistycznego punktu widzenia istotne są zwłaszcza rozdziały pierwszy (o piśmie chińskim w ogólności), czwarty (o piśmie japońskim) oraz dziewiąty (omawiający zagadnienia adaptacji pisma chińskiego).
Marek Iwanowski: Segmentacja grafów tōyō-kanji drukowanego pisma japońskiego, Dialog 2004, 200 stron dużego formatu
Dla filologa interesujące są przede wszystkim rozdziały początkowe: pierwszy, który charakteryzuje ogólnie pismo japońskie i daje zarys jego rozwoju, oraz drugi, opisujący strukturę znaków i sposoby ich klasyfikacji zastosowane w kilku popularniejszych słownikach (w szczególności Nelsona i Halperna). Zawiera dość liczne ilustracje.
Anna Zalewska: Kaligrafia japońska. Trzy traktaty o drodze pisma, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2015, 193 strony (seria: Ex Oriente)
Pierwsza część książki daje podstawowe informacje na temat historii pisma w Japonii oraz nieco bardziej szczegółowo omawia kaligrafię japońską. Druga zawiera obszernie komentowane tłumaczenia trzech spośród najstarszych japońskich traktatów kaligraficznych z XII‒XIV wieku.
Zev Handel: Sinography. The borrowing and adaptation of the Chinese script, Brill 2019, xiii + 369 stron (seria: Language, Writing and Literary Culture in the Sinographic Cosmopolis)
Treść zgrupowana w rozdziałach: pismo chińskie, koreańskie, wietnamskie, japońskie, analiza porównawcza, inne języki (zhuang, kitański, dżurdżeński), sfera pozasinograficzna (sumeryjski i akadyjski).
Christopher Seeley: A history of writing in Japan, E. J. Brill 1991, xvii + 243 strony (seria: Brill’s Japanese Studies Library)
Historia pisma japońskiego od jego pojawienia się na archipelagu do czasów współczesnych.
Bruno Lewin (red.): Sprache und Schrift Japans, E. J. Brill 1989, vii + 237 stron (seria: Handbuch der Orientalistik)
Naukowy opis wszystkich ważniejszych aspektów języka i pisma japońskiego.
Mikołaj Melanowicz: Literatura japońska, I: Od VI do połowy XIX wieku, PWN 1994, 589 stron
Mikołaj Melanowicz: Literatura japońska, II: Proza XX wieku, PWN 1994, 523 strony
Mikołaj Melanowicz: Literatura japońska, III: Poezja XX wieku. Teatr XX wieku, PWN 1996, 471 stron
Obszerna, akademicka historia literatury japońskiej i teatru japońskiego. Podstawowa publikacja polskojęzyczna z tej dziedziny.
Mikołaj Melanowicz: Historia literatury japońskiej, PWN 2011, 517 stron
Jednotomowe opracowanie historii literatury japońskiej. Skrócone względem wersji trzytomowej, ale dzięki temu pozwalające łatwiej objąć całość tematu; ponadto uzupełnione fragmentami tekstów źródłowych, notkami, poręcznymi zestawieniami, podsumowaniami itp. Publikacja pomyślana jako podręcznik akademicki.
Mikołaj Melanowicz: Formy w literaturze japońskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2003, 287 stron (seria: Literatura, Język i Kultura Japonii)
Omówienie rodzajów, gatunków oraz form literackich i teatralnych, uzupełnione przeglądem historii literatury, podstawowych pojęć estetycznych, a także nagród i muzeów literackich.
Senri Sonoyama: Poetyka i pragmatyka pieśni «waka» w dworskiej komunikacji literackiej okresu Heian (794‒1185), Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2019, 323 strony (seria: Literatura, Język i Kultura Japonii)
Studium poświęcone klasycznej poezji japońskiej waka: gatunkom literackim, figurom poetyckim, antologiom poezji oraz funkcjonowaniu wiersza klasycznego jako środka komunikacji w środowisku arystokracji dworskiej.
Wiesław Kotański: Dziesięć tysięcy liści. Antologia literatury japońskiej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe 11961 / 22012, 402 strony
Krótki zarys historii literatury japońskiej (str. 5‒42) wraz z bardzo obszernym wyborem fragmentów najbardziej reprezentatywnych utworów (od VIII do XIV wieku). Szczegółowy spis treści znajduje się w Wikipedii.
Estera Żeromska: Japoński teatr klasyczny. Korzenie i metamorfozy, tom I: Nō, kyōgen, Trio 2010, 579 stron
Estera Żeromska: Japoński teatr klasyczny. Korzenie i metamorfozy, tom II: Kabuki, bunraku, Trio 2010, 460 stron
Jadwiga M. Rodowicz: Aktor doskonały. Traktaty Zeamiego o sztuce nō, Słowo/Obraz Terytoria 2000, 206 stron
Komentowany przekład dwu traktatów teoretycznych Zeamiego i fragmentu trzeciego (wraz z listą wszystkich jego traktatów i dramatów) oraz wprowadzenie do teatru nō.
Iga Rutkowska: Boska obecność. O względności tekstu i rytuału w teatrze kabuki, Universitas 2015, 360 stron
Książka w trzech swych głównych częściach omawia historię teatru kabuki, teksty teatralne oraz związki między rytuałem a kabuki.
Beata Kubiak Ho-Chi: Tragizm w japońskim teatrze lalkowym bunraku, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2011, 307 stron
Treść zgrupowana w rozdziałach: teatr bunraku i jego dzieje, tragedia i tragizm w japońskiej estetyce i krytyce literackiej, tragizm w dramacie jōruri, środki wyrazu tragizmu w muzyce i grze lalek teatru bunraku.
Donald Keene: Seeds in the heart. Japanese literature from earliest times to the late sixteenth century, Holt, Rinehart and Winston 1993 / Columbia University Press 1999, xii + 1265 stron
Donald Keene: World within walls. Japanese literature of the pre-modern era, 1600‒1867, Holt, Rinehart and Winston 1976 / Columbia University Press 1999, xv + 606 stron
Donald Keene: Dawn to the West. Japanese literature of the modern era – Fiction, Holt, Rinehart and Winston 1984 / Columbia University Press 1998, xiv + 1329 stron
Donald Keene: Dawn to the West. Japanese literature of the modern era – Poetry, drama, criticism, Holt, Rinehart and Winston 1984 / Columbia University Press 1999, xvi + 687 stron
Powyższe cztery tomy stanowią najobszerniejszą całościową historię literatury japońskiej, opublikowaną w języku europejskim.
Shuichi Kato: A history of Japanese literature. The first thousand years, tłum. David Chibbett, The Macmillan Press / Paul Norbury Publications 1979, xxvii + 319 stron
Shuichi Kato: A history of Japanese literature. The years of isolation, tłum. Don Sanderson, The Macmillan Press / Paul Norbury Publications 1983, xx + 230 stron
Shuichi Kato: A history of Japanese literature. The modern years, tłum. Don Sanderson, The Macmillan Press / Paul Norbury Publications 1983, xvii + 307 stron
Trzytomowe dzieje literatury japońskiej, obejmujące w tomie pierwszym okres od VII/VIII do XV wieku, dalej okres od XVI do połowy XIX stulecia, wreszcie w tomie trzecim XIX i XX wiek. Ujęcie bardziej zwięzłe i wybiórcze w porównaniu z opracowaniami D. Keene’a, naznaczone ponadto dużą oryginalnością autora.
Haruo Shirane, Tomi Suzuki, David Lurie (red.): The Cambridge history of Japanese literature, Cambridge University Press 2016, xx + 847 stron
Obszerna, wieloautorska, całościowa historia literatury japońskiej w jednym tomie, składająca się z 80 niedługich rozdziałów tematycznych.
Earl Miner, Hiroko Odagiri, Robert E. Morrell: The Princeton companion to classical Japanese literature, Princeton University Press 1985, xxi + 570 stron
Kompendium wiedzy o klasycznej literaturze japońskiej, mające po części charakter encyklopedyczny, a po części opisowy.
Joan Piggott, Ivo Smits, Ineke Van Put, Michel Vieillard-Baron, Charlotte von Verschuer (red.): Dictionnaire des sources du Japon classique / Dictionary of sources of classical Japan, Collège de France 2006, 577 stron (seria: Bibliothèque de l’Institut des hautes études japonaises)
Encyklopedyczny przewodnik po utworach klasycznego piśmiennictwa japońskiego, głównie z okresu od VIII do XII wieku; zawiera około 1200 haseł, z których część pisana jest po francusku, a część – po angielsku. Dostępna jest także wersja internetowa (oznaczona jako wstępna, online draft version).
Robert H. Brower, Earl Miner: Japanese court poetry, Stanford University Press 1961 / 1975 / 1988 / 1997, xvi + 527 stron (seria: Stanford Studies in the Civilizations of Eastern Asia)
Kilkakrotnie wznawiane, klasyczne opracowanie japońskiej poezji dworskiej, od VI do XIV wieku.
Ulrich Goch: Abriß der japanischen Geschichtsschreibung, Iudicium 1992, 197 stron
Historia historiografii japońskiej wraz z encyklopedycznym opisem około 120 dzieł historiograficznych (w tym utworów literackich) z okresu od VIII do XIX wieku.
Joshua S. Mostow (red.): The Columbia companion to modern East Asian literature, Columbia University Press 2003, x + 803 strony
Szczegółowy spis treści dostępny w serwisie JSTOR.
Stephen Snyder, Philip Gabriel (red.): Ōe and beyond. Fiction in contemporary Japan, University of Hawai‘i Press 1999, vii + 317 stron
Haruo Shirane (red.): Traditional Japanese literature. An anthology, beginnings to 1600, Columbia University Press 2007, xxviii + 1255 stron (seria: Translations from the Asian Classics)
Haruo Shirane (red.): Early modern Japanese literature. An anthology, 1600‒1900, Columbia University Press 2002, xxiv + 1027 stron (seria: Translations from the Asian Classics)
Helen Craig McCullough: Classical Japanese prose. An anthology, Stanford University Press 1990, xv + 580 stron
Wybór tłumaczeń (w całości lub we fragmentach) utworów klasycznej prozy japońskiej, od Taketori monogatari do Matsuo Bashō.
Nelly i Wolfram Naumann: Die Zauberschale. Erzählungen vom Leben japanischer Damen, Mönche, Herren und Knechte, Carl Hanser 11973 / 21975 / dtv 31990 / Anaconda 42009, 559 stron
Antologia tłumaczeń prozy klasycznojapońskiej, od Kojiki do Uzuragoromo.
Jolanta Tubielewicz: Historia Japonii, Ossolineum 1984, 495 stron [seria historii państw Ossolineum]
Podstawowa, niezastąpiona publikacja polskojęzyczna dotycząca całości dziejów Japonii.
J. W. Hall: Japonia od czasów najdawniejszych do dzisiaj, tłum. Krystyna Czyżewska-Madajewicz, Państwowy Instytut Wydawniczy 1979, 321 stron (seria: Rodowody Cywilizacji [duża seria ceramowska])
Druga podstawowa publikacja dotycząca ogółu historii Japonii w języku polskim.
Conrad Totman: Historia Japonii, tłum. Justyn Hunia, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2009, 934 strony (seria: Ex Oriente)
Vlasta Hilska: Dzieje i kultura narodu japońskiego. Krótki zarys, tłum. Stanisław Gawłowski, Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1957, 471 stron
Historia Japonii, obejmująca zarówno dzieje społeczno-polityczne, jak i rozwój kultury umysłowej i materialnej. Pozycja miejscami nieco przestarzała.
Antoni Ślósarczyk: 25 wieków w cieniu góry Fudzi, Książka i Wiedza 1961, 405 stron małego formatu (seria: Światowid – Biblioteczka Popularnonaukowa)
Bardzo krótkie, popularnonaukowe wprowadzenie do historii Japonii.
Jolanta Tubielewicz: Wielkie odkrycia i zagadki japońskiej archeologii, Trio 1996, 223 strony
Opis najbardziej sensacyjnych odkryć archeologicznych w Japonii oraz historia archeologii japońskiej.
Jolanta Tubielewicz: Od mitu do historii. Wykłady o Japonii, Trio 2006, 131 stron
Książka omawia początki państwa japońskiego i dynastii cesarskiej. Obejmuje mityczne, legendarne i wczesnohistoryczne dzieje Japonii, od paleolitu po VII wiek n.e. Wiele uwagi poświęca problemom metodologii i historiografii.
Maciej Kanert: Starożytna Japonia. Miejsca, ludzie, historia, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2006, 176 stron (seria: Ex Oriente)
Wybrane zjawiska i aspekty cywilizacji japońskiej w starożytności (głównie od VI do XI wieku).
Andrew Gordon: Nowożytna historia Japonii. Od czasów Tokugawów do współczesności, tłum. Iwona Merklejn, Państwowy Instytut Wydawniczy 2010, 496 stron (seria: Rodowody Cywilizacji [duża seria ceramowska])
Ewa Pałasz-Rutkowska, Katarzyna Starecka: Japonia, Trio 2004, 452 strony (seria: Historia Państw Świata w XX Wieku)
Marius B. Jansen: The making of modern Japan, Belknap Press of Harvard University Press 2000 / 2002, 936 stron
Obejmuje okres od 1600 roku do współczesności.
Yoshio Sugimoto: An introduction to Japanese society, Cambridge University Press 11997 / 22003 / 32010 / 42014, xi + 382 strony
Edmond Papinot: Historical and geographical dictionary of Japan, Kelly & Walsh 1910 / … / Charles E. Tuttle 1972 / …, xviii + 842 strony
Klasyczny, nadal użyteczny, obszerny słownik historii i geografii Japonii; wielokrotnie przedrukowywany. Dostępny bezpłatnie w Internecie: tom I: A–N, tom II: O–Z.
Ulrich Goch: Abriß der japanischen Geschichtsschreibung, Iudicium 1992, 197 stron
Historia historiografii japońskiej wraz z encyklopedycznym opisem około 120 dzieł historiograficznych (w tym utworów literackich) z okresu od VIII do XIX wieku.
Paul Varley: Kultura japońska, tłum. Magdalena Komorowska, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2006, xv + 377 stron (seria: Ex Oriente)
Klasyczne i podstawowe opracowanie historii kultury japońskiej.
Martin Collcutt, Marius Jansen, Isao Kumakura: Japonia, tłum. Anna Dobrzańska-Gadowska, Penta / Świat Książki 1997, 240 stron dużego formatu (seria: Wielkie Kultury Świata)
Bardzo bogato ilustrowana historia kultury japońskiej, z licznymi mapami.
Jolanta Tubielewicz: Kultura Japonii. Słownik, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne 1996, 353 strony (seria: Ze Złotą Twarzą)
Encyklopedyczne przedstawienie dawnej i współczesnej (ale raczej tradycyjnej) kultury Japonii. Zawiera ogółem ponad 800 haseł: około 500 haseł rzeczowych i ponad 300 biogramów.
Henryk Socha: Japonia. Leksykon konesera. Kultura, tradycja, antyki, Bellona 2010, 309 stron dużego formatu
Bardzo bogato ilustrowany leksykon, opisujący w ponad 140 alfabetycznie ułożonych hasłach elementy materialnej i niematerialnej tradycyjnej kultury Japonii.
Rossella Menegazzo: Japonia, tłum. Hanna Borkowska, Arkady 2008, 384 strony (seria: Leksykon: Cywilizacje)
Bardzo bogato ilustrowany leksykon, zawierający krótkie hasła zgrupowane w działach: postacie, władza i życie publiczne, religia, życie codzienne, świat zmarłych.
Vlasta Hilska: Dzieje i kultura narodu japońskiego. Krótki zarys, tłum. Stanisław Gawłowski, Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1957, 471 stron
Historia Japonii, obejmująca zarówno dzieje społeczno-polityczne, jak i rozwój kultury umysłowej i materialnej. Pozycja miejscami nieco przestarzała.
Natalia Jofan: Dawna kultura Japonii, Państwowy Instytut Wydawniczy 1977, tłum. Krystyna Okazaki, 217 stron (seria: Rodowody Cywilizacji [mała seria ceramowska])
Kultura materialna i duchowa Japonii od okresu neolitu do VIII wieku.
Ivan Morris: Świat Księcia Promienistego, tłum. Tadeusz Szafar, Państwowy Instytut Wydawniczy 1973, 325 stron (seria: Rodowody Cywilizacji [duża seria ceramowska])
Klasyczna pozycja opisująca kulturę, politykę i życie codzienne dworu cesarskiego okresu Heian (z naciskiem na X‒XI wiek).
Iwona Kordzińska-Nawrocka (red.): W kręgu tradycji dworu Heian, Trio 2008, 285 stron (seria: Oblicza Japonii)
Monografia zbiorowa poświęcona kulturze dworskiej, opisująca m.in. wzorzec kobiecości, damy dworu, obrzędy przejścia, uczesanie i makijaż, strój ceremonialny, sztukę epistolarną, pielgrzymowanie czy demony, jak również pewne aspekty powieści Genji monogatari.
Louis Frédéric: Życie codzienne w Japonii w epoce samurajów (1185‒1603), tłum. Eligia Bąkowska, Państwowy Instytut Wydawniczy 1971, 219 stron (seria: Życie Codzienne)
Treść zgrupowana w rozdziałach: początki średniowiecza, człowiek średniowiecza, sprawy codzienne, miasto, wieś, praca i dzień powszedni, wojna i żołnierze, religia, duch Japonii średniowiecznej.
Louis Frédéric: Życie codzienne w Japonii u progu nowoczesności (1868‒1912), tłum. Eligia Bąkowska, Państwowy Instytut Wydawniczy 1988, 259 stron (seria: Życie Codzienne)
Treść zgrupowana w rozdziałach: era rządu oświeconego, budzenie się świadomości narodowej, dom i rodzina, osobowość japońska, nauka i praca, potrzeby materialne, miasta i środki komunikacji, okres ekspansji.
Joy Hendry: Japończycy. Kultura i społeczeństwo, tłum. Tomasz Tesznar, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2013, 339 stron (seria: Ex Oriente)
Treść zgrupowana w rozdziałach: źródła japońskiej tożsamości (historyczne i mityczne początki Japonii); dom i rodzina; socjalizacja i klasyfikacja; wspólnota lokalna i najbliższe sąsiedztwo; system edukacji; status społeczny, hierarchia i wielokulturowość; wpływy religijne; rytuał i cykl życia; możliwości zatrudnienia; sztuka, rozrywka i wypoczynek w wolnym czasie; rząd i kunszt uprawiania polityki; system prawny i kontrola społeczna.
Iwona Kordzińska-Nawrocka: Japońska kultura kulinarna, Trio 2008, 301 stron
Książka daje opis historii zwyczajów żywieniowych Japończyków (od czasów prehistorycznych po wiek XIX), przedstawia współczesną kuchnię japońską (w tym techniki kulinarne, przyprawy, sposób jedzenia) oraz główne produkty i potrawy, nie pomijając napojów i słodyczy, wreszcie omawia kulinaria związane w poszczególnymi miesiącami. Publikacja bardzo bogato ilustrowana fotografiami i reprodukcjami.
Magdalena Tomaszewska-Bolałek: Tradycje kulinarne Japonii, Hanami 2006, 173 strony
Zwięzła prezentacja kuchni japońskiej, głównie w perspektywie historycznej.
Barbara Zaborowska: Kimono. Jego dzieje i miejsce w japońskiej kulturze, Trio 2004, 135 stron
Monografia poświęcona narodowemu strojowi Japończyków: jego historii, sposobom wytwarzania, krojowi, użytkowaniu, a także miejscu w literaturze, teatrze, kulturze i sztuce. Tekstowi towarzyszą liczne ilustracje i zdjęcia.
Jolanta Tubielewicz: Japonia zmienna czy niezmienna?, Trio 1998, 368 stron
Współczesna Japonia widziana okiem japonistki.
George Bailey Sansom: Japan. A short cultural history, Cresset Press 1931 / … / Charles E. Tuttle 1973 / …, xv + 548 stron
Wielokrotnie wznawiana historia kultury japońskiej, jedna z klasycznych publikacji na ten temat.
Yoshio Sugimoto: An introduction to Japanese society, Cambridge University Press 11997 / 22003 / 32010 / 42014, xi + 382 strony
Wiesław Kotański: Sztuka Japonii, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe 1974, 328 stron (seria: Kultury Starożytne i Cywilizacje Pozaeuropejskie [biała seria z Nefretete])
Zofia Alberowa: O sztuce Japonii, Wiedza Powszechna 1983, 203 strony
Beata Kubiak Ho-Chi: Estetyka i sztuka japońska. Wybrane zagadnienia, Universitas 2009, 337 stron
Agnieszka Kozyra: Estetyka zen, Trio 2010, 440 stron
Marta Wesołowska: Gagaku. Dzieje i symbolika japońskiej muzyki dworskiej, Trio 2012, 182 strony (seria: Oblicza Japonii)
Marta Wesołowska: Muzyka i muzyczność prozy japońskiej okresu Heian (794–1192), Oficyna Naukowa 2016, 344 strony
William P. Malm: Traditional Japanese music and musical instruments, Kodansha 2000, 354 strony
Jest to nowe, poprawione wydanie; pierwsze nosiło tytuł: Japanese music and musical instruments (Charles E. Tuttle 1959).
Wiesław Kotański: Zarys dziejów religii w Japonii, Książka i Wiedza 1963, 214 stron
Całościowe opracowanie historii religii w Japonii.
Wiesław Kotański: Zwyczaje, obrzędy i symbole religijne Japonii, w: Zwyczaje, obrzędy i symbole religijne, Iskry 1974, str. 143‒268
Omówienie japońskich zwyczajów, obrzędów i symboli, stanowiące dobre uzupełnienie powyższej historii religii w Japonii tego samego autora. Traktuje o kultach i instytucjach religijnych, udziale jednostki i grupy w obrzędach, świętej przestrzeni i świętym czasie oraz o cyklu życiowym człowieka w kontekście wiary.
S. Arutjunow, G. Swietłow: Starzy i nowi bogowie Japonii, tłum. Maria Emilia Hensel, Państwowy Instytut Wydawniczy 1973, 166 stron (seria: Rodowody Cywilizacji [mała seria ceramowska])
Historia sintoizmu i buddyzmu japońskiego.
Jolanta Tubielewicz: Mitologia Japonii, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe 11977 / 21980 / 31986, 283 strony (seria: Mitologie Świata [czarna seria mitologiczna])
Mity japońskie, wraz z krótkim wprowadzeniem.
Jolanta Tubielewicz: Od mitu do historii. Wykłady o Japonii, Trio 2006, 131 stron
Książka omawia początki państwa japońskiego i dynastii cesarskiej. Obejmuje mityczne, legendarne i wczesnohistoryczne dzieje Japonii, od paleolitu po VII wiek n.e. Wiele uwagi poświęca problemom metodologii i historiografii.
Agnieszka Kozyra: Mitologia japońska. Opowieści o bogach i demonach – Konteksty kulturowe – Historia i współczesność, Wydawnictwo Szkolne PWN 2011, 544 strony (seria: Seria Mityczna)
Japońskie mity, bóstwa, istoty nadprzyrodzone, obiekty sakralne. Publikacja bardzo bogato ilustrowana.
Michael Dylan Foster: Yōkai. Tajemnicze stwory w kulturze japońskiej, tłum. Agnieszka Szurek, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2017, 336 stron (seria: Mundus. Fenomeny)
Publikacja omawia historię i kulturowe konteksty japońskich potworów, duchów, istot fantastycznych i zjawisk ponadnaturalnych. Ponad połowę książki stanowi opis poszczególnych stworów w układzie opartym na miejscu ich występowania i stykania się z ludźmi (pustkowia, woda, pola – lasy – łąki, wieś i miasto, dom).
Renata Iwicka: Źródła klasycznej demonologii japońskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2017, 264 strony (seria: Ex Oriente)
Książka daje krótką charakterystykę kultury okresu Heian, po której następuje omówienie typologii i genezy istot nadnaturalnych, czasu i miejsca ich występowania oraz sposobów walki z nimi, jak również zwięzły przegląd demonów w epokach późniejszych.
Wiesław Kotański: Japońskie opowieści o bogach, Iskry 1983, 301 stron [czarna seria religioznawcza]
Wiesław Kotański: Opowieści o pierwszych władcach japońskich, Iskry 1990, 367 stron [czarna seria religioznawcza]
Mity i legendy japońskie; podstawę obu książek stanowiła przede wszystkim spisana w 712 roku „Księga dawnych wydarzeń” (Kojiki), której charakterystykę znaleźć można w zamieszczonych tam wstępach.
Wiesław Kotański: W kręgu shintoizmu, tom I: Przeszłość i jej tajemnice, Dialog 1995, 270 stron (seria: Świat Orientu)
Wiesław Kotański: W kręgu shintoizmu, tom II: Doktryna, kult, organizacja, Dialog 1995, 283 strony (seria: Świat Orientu)
Przedruk artykułów poświęconych sintoizmowi, o zróżnicowanym stopniu specjalizacji (obok tekstów wprowadzających są też wysoce techniczne).
Maciej Kanert: Buddyzm japoński. Jego polityczne i społeczne implikacje w okresie 538‒645, Trio 2005, 351 stron (seria: Oblicza Japonii)
Po obszernym omówieniu źródeł oraz struktury politycznej dworu Yamato w VI‒VII wieku monografia analizuje początki buddyzmu w Japonii, jego cechy charakterystyczne, a przede wszystkim związki z polityką i władzą.
H. Gene Blocker, Christopher L. Starling: Filozofia japońska, tłum. Natalia Szuster, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2008, 251 stron (seria: Ex Oriente)
Agnieszka Kozyra: Filozofia zen, PWN 12004 / 22012, 412 stron
Agnieszka Kozyra: Estetyka zen, Trio 2010, 440 stron
Encyklopedia mądrości Wschodu. Buddyzm, hinduizm, taoizm, zen, tłum. Mieczysław Jerzy Künstler, Warszawski Dom Wydawniczy 1997, xiii + 441 stron
Około 4.000 haseł.
Ian P. McGreal (red.): Wielcy myśliciele Wschodu, tłum. Zofia Łomnicka i Irena Kałużyńska, Al fine 1997, xvi + 639 stron
Prezentacja ponad stu najwybitniejszych myślicieli Chin, Indii, Japonii, Korei oraz świata islamu; samej Japonii poświęconych jest 26 rozdziałów, obejmujących okres od VII do XX wieku.
Rajmund Mydel: Japonia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1983, 444 strony
Rajmund Mydel: Środowisko przyrodnicze i człowiek w Japonii, Krakowskie Towarzystwo Edukacyjne – Oficyna Wydawnicza AFM 2007, 128 stron
Wersja elektroniczna dostępna w repozytorium Krakowskiej Akademii im. A. F. Modrzewskiego.
Rajmund Mydel: Atlas demograficzny Japonii / Demographic atlas of Japan, Oficyna Wydawnicza AFM 2018, 103 strony
Wersja elektroniczna dostępna w repozytorium Krakowskiej Akademii im. A. F. Modrzewskiego.
Bolesław Augustowski i in.: Azja, Wiedza Powszechna 1995, 504 strony (seria: Encyklopedia Geografii Świata)
Informacje o środowisku geograficznym krajów i regionów Azji (z wyłączeniem terenów dawnego Związku Radzieckiego), o ich zasobach naturalnych, sytuacji politycznej, a także historii i zabytkach. Około 6.000 haseł w układzie alfabetycznym, ponadto liczne zdjęcia, mapy i zestawienia statystyczne.
Statistical handbook of Japan, Statistics Bureau, Ministry of Internal Affairs and Communications, około 200 stron
Skrócony rocznik statystyczny Japonii; wersja elektroniczna, aktualizowana corocznie, dostępna jest w Internecie (bezpłatnie). W tym samym serwisie znaleźć można także (dużo obszerniejszy) pełen rocznik statystyczny: Japan statistical yearbook.
Edmond Papinot: Historical and geographical dictionary of Japan, Kelly & Walsh 1910 / … / Charles E. Tuttle 1972 / …, xviii + 842 strony
Klasyczny, nadal użyteczny, obszerny słownik historii i geografii Japonii; wielokrotnie przedrukowywany. Dostępny bezpłatnie w Internecie: tom I: A–N, tom II: O–Z.
Stanisław Meyer: Historia Okinawy, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2018, 227 stron (seria: Ex Oriente)
Dzieje polityczne, społeczne i kulturalne Archipelagu Riukiu, w szczególności największej wyspy Okinawy, od czasów prehistorycznych do ponownego zjednoczenia z Japonią w roku 1972.
Joanna Rokimi Marszewska: Japońska wyspa Ikema. Środowisko i język, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2010, 224 strony (seria: Literatura, Język i Kultura Japonii)
Pierwsza część książki zawiera wiele ogólnych informacji na temat geografii, przyrody oraz tradycyjnej kultury wysp Riukiu, a także pochodzenia ich mieszkańców i języka riukiuańskiego. Wersja elektroniczna dostępna w repozytorium Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Andriej M. Sokołow, Weronika A. Bielajewa-Saczuk: Świat Ajnów oczami Bronisława Piłsudskiego. Kolekcje Kunstkamery, Muzeum Antropologii i Etnografii im. Piotra Wielkiego (Kunstkamera) Rosyjskiej Akademii Nauk 2019, 192 strony
Album poświęcony badaniom kultury Ajnów prowadzonym przez Bronisława Piłsudskiego. Zawiera opracowania naukowe oraz bardzo bogato ilustrowany obszerny katalog przedmiotów z kolekcji MAiE RAN dotyczącej Ajnów. Publikacja dostępna bezpłatnie na stronie Muzeum.
Alfred F. Majewicz: Ajnu. Lud, jego język i tradycja ustna, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza 1984, 253 strony
Opis etnograficzny, religioznawczy, folklorystyczny i językoznawczy Ajnów, wraz z historią badań ajnologicznych.
Alfred F. Majewicz: Dzieje i legendy Ajnów, Iskry 1983, 246 stron [czarna seria religioznawcza]
Wierzenia, obyczaje, życie codzienne w dawnych czasach i ustna tradycja Ajnów, a także dzieje badań nad tym narodem.
Alfred F. Majewicz: Dzieje i wierzenia Ajnów, CIA-Books – Svaro 1991, 267 stron
George H. Kerr: Okinawa. The history of an island people, Charles E. Tuttle 11958 / 22000, xviii + 573 strony
Klasyczna, obszerna historia narodu riukiuańskiego. Wydanie drugie zawiera poprawki i uzupełnienia.
Michinori Shimoji, Thomas Pellard (red.): An introduction to Ryukyuan languages, Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa 2010, xx + 238 stron
Opis języków riukiuańskich, zarówno ogólny, odnoszący się do całej grupy, jak i szczegółowy, dotyczący sześciu wybranych języków (Ura, Yuwan, Tsuken, Ōgami, Ikema, Hateruma). Książka dostępna bezpłatnie w Kyushu University Library oraz w serwisie Academia.
Nicolas Tranter (red.): The languages of Japan and Korea, Routledge 2012, xvi + 516 stron (seria: Routledge Language Family Series)
Publikacja zbiorowa dająca synchroniczny opis kolejnych okresów rozwojowych oraz dialektów języków: koreańskiego (str. 39‒185), japońskiego (str. 187‒348), riukiuańskich (str. 349‒457) i ajnoskiego (str. 459‒509). W poszczególnych rozdziałach omówiono fonologię, pismo, morfologię, składnię i słownictwo danego języka. W części wstępnej poruszone zostały kwestie typologiczne (str. 3‒23) oraz zagadnienie ewentualnego pokrewieństwo japońsko-koreańskiego (str. 24‒38).
Michinori Shimoji (red.): An introduction to the Japonic languages. Grammatical sketches of Japanese dialects and Ryukyuan languages, Brill 2022, xvi + 341 stron (seria: Endangered and Lesser-Studied Languages and Dialects)
Ogólna charakterystyka etnolektów japonicznych wraz z opisem gramatycznym czterech dialektów japońskich i pięciu riukiuańskich. Wersja elektroniczna dostępna bezpłatnie na stronie wydawnictwa.
William W. Fitzhugh, Chisato O. Dubreuil (red.): Ainu. Spirit of a northern people, Smithsonian Institution / University of Washington Press 1999, 415 stron
Podstawowe, bardzo bogato ilustrowane kompendium wiedzy na temat Ajnów. Obejmuje m.in. pochodzenie, dzieje, kulturę duchową i materialną, wierzenia, język oraz współczesną sytuację Ajnów, jak również omawia kolekcje ajnologiczne świata. Dostępne bezpłatnie w serwisie Internet Archive.
Андрей Михайлович Соколов: Айны: от истоков до современности. Материалы к истории становления айнского этноса, Российская академия наук, Музей антропологии и этнографии им. Петра Великого (Кунсткамера) 2014, 766 stron
Pozycja dostępna bezpłatnie na stronie Muzeum.
Suzuko Tamura: The Ainu language, Sanseido 2000, x + 292 strony (seria: ICHEL Linguistic Studies)
Anglojęzyczna wersja działu Ainugo (アイヌ語) opublikowanego pierwotnie po japońsku w Wielkiej encyklopedii językoznawczej (言語学大辞典) w 1988 r. Książka zawiera wiadomości o dialektach i pochodzeniu języka ajnoskiego oraz historii badań ajnologicznych, a następnie opis fonologiczny, morfosynktaktyczny, słowotwórczy i semantyczno-pragmatyczny tego języka, wraz z informacjami na temat słownictwa, nazw miejscowych i literatury ajnoskiej. Do pracy dołączono obszerną adnotowaną bibliografię.
Masayoshi Shibatani: The languages of Japan, Cambridge University Press 1990, xvi + 411 stron (seria: Cambridge Language Surveys [zielona seria językoznawcza])
Wprowadzenie do języka ajnoskiego (str. 1‒86) i języka japońskiego (str. 87‒392), przedstawiające ogólną strukturę tych języków.
Spośród serii i czasopism orientalistycznych wymienione są niżej tylko te, które publikują stosunkowo wiele prac japonistycznych.
Oblicza Japonii, Wydawnictwo Trio
Seria japonistyczna, w której ukazywały się książki zarówno doświadczonych, jak i młodych japonistów polskich. Wydawnictwo uległo likwidacji. Spis opublikowanych tytułów dostępny jest w serwisie Nukat.
Literatura, Język i Kultura Japonii, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
Seria japonistyczna, obejmująca publikacje naukowców polskich. Pełna lista wydanych tytułów znajduje się tutaj.
Ex Oriente, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
Seria orientalistyczna, poświęcona kulturom i cywilizacjom Wschodu; publikuje głównie przekłady opracowań specjalistów zagranicznych, jak również tłumaczenia tekstów źródłowych. Lista wydanych pozycji znajduje się w Wikipedii.
Wydawnictwo Akademickie Dialog
Publikuje w zdecydowanej większości książki orientalistyczne, w tym wiele japonistycznych; pogrupowane są one w ponad dwadzieścia serii, podział jest jednak tematyczny, nie geograficzny. Całość oferty dostępna jest na stronie wydawnictwa.
Japonica. Czasopismo Poświęcone Cywilizacji Japońskiej, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego / Nozomi
Nieistniejące już czasopismo japonistyczne, ukazujące się w nieregularnych odstępach czasu (jeden lub dwa tomy rocznie); w latach 1993‒2003 opublikowano ogółem szesnaście numerów. Pełna bibliografia zawartości w układzie rzeczowym (wraz z indeksem nazwisk) dostępna jest w serwisie Academia. Uwaga: Tytuł czasopisma ma postać liczby mnogiej (to są te Japonica).
Silva Iaponicarum 日林. Biannual on Japanology / 日本学年二回刊誌, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
Początkowo kwartalnik, obecnie półrocznik japonistyczny, wydawany od 2004 roku. Publikuje artykuły w języku angielskim i japońskim, jak również przekłady japońskich tekstów źródłowych. Ukazuje się w wersji elektronicznej (dostępnej bezpłatnie). Uwaga: Tytuł czasopisma ma postać liczby pojedynczej rodzaju żeńskiego (to jest ta Silva Iaponicarum); odmienia się wyłącznie człon Silva.
Analecta Nipponica. Journal of Polish Association for Japanese Studies, Polskie Stowarzyszenie Badań Japonistycznych
Rocznik japonistyczny, wydawany od 2011 roku; oficjalne czasopismo Polskiego Stowarzyszenia Badań Japonistycznych. Zamieszcza artykuły w języku angielskim i japońskim, jak również przedruki trudno dostępnych prac opublikowanych wcześniej. Ukazuje się w wersji drukowanej i elektronicznej (dostępnej bezpłatnie). Uwaga: Tytuł czasopisma ma postać liczby mnogiej (to są te Analecta Nipponica); odmieniają się oba człony.
Rocznik Orientalistyczny, Komitet Nauk Orientalistycznych Polskiej Akademii Nauk
Najważniejsze polskie czasopismo orientalistyczne, ukazujące się od 1914/1915 roku. Zamieszcza artykuły w językach kongresowych, a także (choć z czasem coraz rzadziej) po polsku. Skany poszczególnych artykułów dostępne są bezpłatnie w Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego. Ponadto początkowe tomy znajdują się także w Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej, najnowsze zaś – w Czytelni Czasopism PAN.
Przegląd Orientalistyczny, Polskie Towarzystwo Orientalistyczne
Kwartalnik (początkowo rocznik) wydawany od 1948/1949 roku, o charakterze nieco bardziej popularnym niż Rocznik Orientalistyczny; oficjalny organ Polskiego Towarzystwa Orientalistycznego. Publikuje artykuły i tłumaczenia głównie w języku polskim, rzadziej angielskim. Najnowsze numery dostępne są w bazie CEJSH (po części tylko streszczenia).
Acta Asiatica Varsoviensia, Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych Polskiej Akademii Nauk
Rocznik ukazujący się od 1988 roku, publikujący artykuły w języku angielskim, francuskim i niemieckim (wcześniej także po polsku). Najnowsze tomy dostępne są bezpłatnie na stronie Instytutu.
Azja-Pacyfik. Społeczeństwo – Polityka – Gospodarka, Towarzystwo Azji i Pacyfiku
Początkowo rocznik, obecnie półrocznik publikujący artykuły głównie w języku polskim, rzadziej angielskim, ukazujący się od 1998 roku. Wszystkie numery dostępne są bezpłatnie na stronie wydawnictwa.
Orient. Zeszyty Naukowe Koła Orientalistów Uniwersytetu Jagiellońskiego, Koło Naukowe Orientalistów, Instytut Filologii Orientalnej UJ
Czasopismo redagowane przez studentów, publikujące przede wszystkim artykuły i przekłady ich autorstwa; ukazuje się nieregularnie od 2004 roku.
linki do słowników przekładowych (japońsko-angielskich, -niemieckich, -rosyjskich), opisowych (jednojęzycznych), znakowych, tematycznych, specjalistycznych i innych znajdują się tutaj
wtyczka słownikowa do przeglądarki Firefox: 10ten Japanese Reader (Rikaichamp) / Yomitan, do przeglądarki Chrome: 10ten Japanese Reader (Rikaichamp) / Rikaikun / Yomitan (najechanie myszką wyświetla znaczenie wyrazu japońskiego)
wtyczka edukacyjna do przeglądarki Firefox: 言葉のTab, do przeglądarki Chrome: 言葉のTab (w nowo otwartej karcie przeglądarki wyświetla słówko japońskie z tłumaczeniem na angielski)
materiały dydaktyczne: Japan Foundation
zdania przykładowe: Tatoeba
linki do zasobów dotyczących dawnej Japonii (w tym religii, kultury, historii, geografii) znaleźć można tutaj
dostęp do pełnotekstowych wersji książek, czasopism i innych baz danych zakupionych przez Bibliotekę Jagiellońską: zasoby cyfrowe
otwarty dostęp do różnego rodzaju publikacji oferują biblioteki cyfrowe i repozytoria